Απόσπαση εργαζομένων — προσωρινή εργασία στο εξωτερικό
Ο εργοδότης σας μπορεί να σας στείλει να εργαστείτε προσωρινά σε άλλη χώρα της ΕΕ. Την περίοδο αυτή θα έχετε το καθεστώς αποσπασμένου εργαζομένου και θα επωφελείστε από τους ίδιους βασικούς όρους εργασίας και τα ίδια δικαιώματα που ισχύουν για τους εργαζομένους της χώρας υποδοχής.
Μια απόσπαση μπορεί να διαρκέσει όσο χρειάζεται για την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης εργασίας. Όταν ολοκληρωθεί η περίοδος απόσπασής σας, πρέπει να επιστρέψετε στη χώρα της ΕΕ από την οποία αποσπαστήκατε.
Πληροφορίες που πρέπει να δίνουν οι εργοδότες πριν από την απόσπαση
Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, πριν από την έναρξη της απόσπασής σας, οι εργοδότες έχουν την υποχρέωση να δώσουν ορισμένες πληροφορίες τόσο σ’ εσάς όσο και στις αρμόδιες αρχές της χώρας υποδοχής.
Πληροφορίες που πρέπει να δώσει ο εργοδότης σας σ’ εσάς
Αν η απόσπασή σας διαρκέσει πάνω από τέσσερις συνεχόμενες εβδομάδες, ο εργοδότης σας πρέπει να σας δώσει τις ακόλουθες πληροφορίες, γραπτώς, πριν από την αναχώρησή σας:
- τη χώρα ή τις χώρες όπου θα εργαστείτε (χώρα υποδοχής)
- την αναμενόμενη διάρκεια της απόσπασης στο εξωτερικό
- το νόμισμα στο οποίο θα αμείβεστε
- τις τυχόν παροχές (σε χρήμα ή άλλες) που σχετίζονται με την ανάθεση εργασίας
- πληροφορίες σχετικά με τον επαναπατρισμό: αν παρέχεται και, αν ναι, με ποιους όρους
- την αμοιβή σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο της χώρας υποδοχής
- τυχόν ειδικά επιδόματα που σχετίζονται με την απόσπαση
- τις ρυθμίσεις για επιστροφή των εξόδων ταξιδιού, διατροφής και στέγης
- σύνδεσμο προς τον επίσημο ιστότοπο της χώρας υποδοχής για τους αποσπασμένους εργαζομένους
Προειδοποίηση
Κάθε χώρα της ΕΕ είναι ελεύθερη να αποφασίσει τον τρόπο με τον οποίο θα δώσει ο εργοδότης τις πληροφορίες αυτές. Ωστόσο, συνήθως παρατίθενται σε παράρτημα το οποίο προσαρτάται στην υπάρχουσα σύμβασή σας.Η απόσπαση μπορεί να διαρκέσει έως και 12 μήνες, ή ακόμη και 18 εάν υποβληθεί αιτιολογημένη κοινοποίηση στη χώρα υποδοχής. Ωστόσο, εάν η απόσπαση υπερβεί τους 12-18 μήνες, θα αρχίσει να θεωρείται μακροχρόνια απόσπαση.
Προειδοποίηση
Μην ξεχνάτε ότι, αν η απόσπαση διαρκεί περισσότερο από 24 μήνες, η εργασία σας μπορεί να συνεχίζεται, αλλά οι αρμόδιοι φορείς κοινωνικής ασφάλισης ενδέχεται να πάψουν να σας θεωρούν αποσπασμένο εργαζόμενο και, αν δεν χορηγηθεί παράταση, θα πρέπει πιθανότατα να υπαχθείτε στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης του εξωτερικού.Πληροφορίες που πρέπει να δώσει ο εργοδότης στη χώρα υποδοχής
Στις περισσότερες περιπτώσεις ο εργοδότης σας πρέπει να στείλει κοινοποίηση (δήλωση απόσπασης) στις αρμόδιες αρχές της χώρας υποδοχής πριν αρχίσει η απόσπαση (ή το αργότερο μόλις αρχίσει), αναφέροντας τα εξής:
- την ταυτότητα του εργοδότη
- τον αριθμό των αποσπασμένων εργαζομένων
- τη διεύθυνση του χώρου εργασίας στον οποίο γίνεται η απόσπαση
- την προβλεπόμενη διάρκεια της απόσπασης, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών έναρξης και λήξης
- το είδος της παρεχόμενης υπηρεσίας κατά την απόσπαση
- τον υπεύθυνο επικοινωνίας που θα έρθει σε επαφή με τις αρχές της χώρας υποδοχής.
Ο εργοδότης θα πρέπει, επίσης, να ενημερώσει τον αρμόδιο φορέα της χώρας υποδοχής για τυχόν αλλαγές, για παράδειγμα αν η απόσπαση δεν πραγματοποιηθεί ή διακοπεί. Διαβάστε περισσότερα για τις υποχρεώσεις δήλωσης στον ιστότοπο της χώρας υποδοχής.
Συνθήκες εργασίας
Ως αποσπασμένος εργαζόμενος, έχετε το δικαίωμα να υπαχθείτε στους όρους απασχόλησης της χώρας υποδοχής, αν αυτοί είναι ευνοϊκότεροι από εκείνους της χώρας από την οποία προέρχεστε.
Δείτε ποιοι είναι οι βασικοί όροι εργασίας και ποια τα βασικά δικαιώματα που ισχύουν
- όλα τα βασικά στοιχεία των αποδοχών, όπως ορίζονται από την εθνική νομοθεσία ή τις συλλογικές συμβάσεις καθολικής εφαρμογής
- η αποζημίωση για τις υπερωρίες
- τα επιδόματα ή η επιστροφή εξόδων ταξιδιού, διατροφής και καταλύματος στη χώρα υποδοχής κατά τη διάρκεια της απόσπασης (αν σας ζητηθεί να ταξιδέψετε κατά την απόσπαση)
- οι μέγιστες περίοδοι εργασίας
- οι ελάχιστες περίοδοι ανάπαυσης
- η ελάχιστη διάρκεια ετήσιας άδειας με αποδοχές
- οι συνθήκες υγείας, ασφάλειας και υγιεινής στην εργασία
- οι όροι πρόσληψης εργαζομένων μέσω εταιρειών εύρεσης προσωπικού προσωρινής απασχόλησης
- τα προστατευτικά μέτρα για εργαζόμενες σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή λοχείας, καθώς και για νέους και νέες (κάτω των 18 ετών)
- οι όροι ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών καθώς και άλλοι κανόνες κατά των διακρίσεων
- οι όροι στέγασης κατά την εργασία μακριά από τον συνήθη τόπο εργασίας σας, εφόσον παρέχονται από τον εργοδότη σας.
Προειδοποίηση
Εάν οι όροι και οι προϋποθέσεις στη χώρα σας είναι ευνοϊκότεροι από εκείνους της χώρας υποδοχής, ο εργοδότης σας πρέπει να εξακολουθήσει να εφαρμόζει τους όρους της χώρας σας κατά τη διάρκεια της απόσπασης.Κάλυψη κοινωνικής ασφάλισης στο εξωτερικό
Ως αποσπασμένος εργαζόμενος, εξακολουθείτε να καλύπτεστε από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας σας. Για να βεβαιωθείτε ότι εξακολουθείτε να καλύπτεστε, ο εργοδότης σας πρέπει να ζητήσει το φορητό έγγραφο Α1 (έντυπο PD A1) από τον φορέα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας σας. Η χώρα σας θα ενημερώσει τις αρμόδιες αρχές της χώρας υποδοχής.
Μάθετε πώς λειτουργεί η κοινωνική ασφάλιση κατά τη διάρκεια της απόσπασής σας
- δεν χρειάζεται να ασφαλιστείτε στις αρχές κοινωνικής ασφάλισης της χώρας υποδοχής.
- δεν αποκτάτε δικαιώματα συμπληρωματικής κοινωνικής ασφάλισης, π.χ. συνταξιοδοτικά δικαιώματα ή δικαιώματα σε επιδόματα ανεργίας, στη χώρα της απόσπασής σας.
- ο εργοδότης σας πρέπει να ζητήσει το φορητό έγγραφο PD A1 από τον φορέα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας σας.
Προειδοποίηση
Ο εργοδότης σας θα κοινοποιήσει τη διάρκεια της απόσπασής σας από την ημερομηνία έναρξης έως την ημερομηνία λήξης με το έντυπο PD A1 στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας σας. Η μέγιστη επιτρεπόμενη περίοδος στο φορητό έγγραφο PD A1 είναι 24 μήνες.Ωστόσο, αν η απόσπασή σας διαρκεί περισσότερο από 24 μήνες, μπορείτε:
- είτε να μεταφερθείτε στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας απόσπασής σας. Η εργασία σας μπορεί να συνεχίζεται, αλλά δεν θα θεωρείστε πλέον αποσπασμένος εργαζόμενος σύμφωνα με τους κανόνες συντονισμού της κοινωνικής ασφάλισης.
- είτε να ζητήσετε από τον εργοδότη σας να υποβάλει αίτηση για παράταση της ισχύος του εντύπου PD A1όσον αφορά την περίοδο της απόσπασής σας, ώστε να εξακολουθήσετε να καλύπτεστε από το σύστημα της χώρας σας. Παράταση της κάλυψης κοινωνικής ασφάλισης χορηγείται αν υπάρχει αμοιβαία συμφωνία μεταξύ των αρμόδιων αρχών των δύο χωρών και αν είναι προς το συμφέρον σας.
Μάθετε περισσότερα για την κάλυψη κοινωνικής ασφάλισης που σας αφορά κατά τη διάρκεια της απόσπασής σας σε άλλη χώρα της ΕΕ.
Μακροχρόνια απόσπαση
Αν η απόσπασή σας υπερβεί τη συνήθη διάρκεια (12-18 μήνες), αρχίζει να θεωρείται μακροχρόνια. Από τη στιγμή αυτή, θα σας εξασφαλίζονται όλοι οι βασικοί όροι εργασίας και τα δικαιώματα, με εξαίρεση εκείνους που σχετίζονται με την καταγγελία των συμβάσεων και τις επικουρικές επαγγελματικές συντάξεις.
Η μακροχρόνια απόσπαση δεν έχει χρονικό όριο και όλοι οι κανόνες της θα πρέπει να εφαρμόζονται ενόσω η απόσπαση βρίσκεται σε εξέλιξη.
Αν η απόσπασή σας σε άλλη χώρα της ΕΕ είναι μακροχρόνια, τα μέλη της οικογένειάς σας μπορούν να σας ακολουθήσουν βάσει των δικαιωμάτων τους ως πολιτών χώρας της ΕΕ, αλλά όχι ως εξαρτώμενα από εσάς άτομα.
Φόρος εισοδήματος
Θεωρείστε γενικά φορολογικός κάτοικος και καταβάλλετε φόρο εισοδήματος στη χώρα υποδοχής, εάν εργάζεστε εκεί για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών. Ωστόσο, μπορεί να φορολογηθείτε από τη χώρα σας εάν:
- διατηρείτε τη μόνιμη κατοικία σας στη χώρα σας·
- οι προσωπικοί και οικονομικοί σας δεσμοί με τη χώρα αυτή είναι ισχυρότεροι.
Δεν υπάρχουν κανόνες που να ισχύουν σε όλη την ΕΕ ως προς το ποια χώρα μπορεί να φορολογήσει το εισόδημά σας κατά την περίοδο μιας απόσπασης. Το θέμα αυτό μπορεί να καθορίζεται στην εθνική νομοθεσία ή σε φορολογικές συμφωνίες μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Φροντίστε να μάθετε ποιοι κανόνες ισχύουν στην περίπτωσή σας, επικοινωνώντας με τις φορολογικές αρχές τόσο της χώρας σας όσο και της χώρας υποδοχής.
Προειδοποίηση
Ενημερωθείτε για τις επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τη διπλή φορολόγηση ώστε το εισόδημά σας να μην φορολογηθεί δύο φορές.Παράδειγμα
Ο Πέρε είναι νοσοκόμος που εργάζεται σε νοσοκομείο στην Ισπανία και αποστέλλεται να εργαστεί στη Σουηδία για 11 μήνες με προσωρινή τοποθέτηση. Θα διατηρήσει τη μόνιμη κατοικία του στη χώρα του.
Πριν από την αναχώρησή του, ο εργοδότης του Πέρε υποβάλλει αίτηση για το έντυπο PD A1 στην αρμόδια ισπανική αρχή για να αποδείξει ότι εξακολουθεί να καλύπτεται από την ισπανική κοινωνική ασφάλιση κατά τη διάρκεια της απόσπασης. Στη συνέχεια, οι ισπανικές αρχές θα ενημερώσουν τις σουηδικές αρχές σχετικά με την απόσπαση.
Ενώ ο Πέρε εργάζεται στη Σουηδία, παραμένει ασφαλισμένος στην Ισπανία όσον αφορά τις εισφορές και τις παροχές κοινωνικής ασφάλισης. Ταυτόχρονα, πρέπει να του παρέχονται οι όροι εργασίας που ισχύουν στη Σουηδία, όπως οι κανόνες για την αμοιβή, τον χρόνο εργασίας και την υγεία και ασφάλεια, εάν είναι ευνοϊκότεροι.
Κανονικά, ο Πέρε θα έπρεπε να καταβάλει τον φόρο εισοδήματος στη Σουηδία, δεδομένου ότι διαμένει για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών. Ωστόσο, ενδέχεται να πρέπει να συνεχίσει να καταβάλλει φόρο εισοδήματος στην Ισπανία, δεδομένου ότι διατηρεί εκεί τη μόνιμη κατοικία του. Επειδή οι κανόνες αυτοί είναι διαφέρουν σε κάθε χώρα, ο Πέρε θα πρέπει να επικοινωνήσει με τις σουηδικές και ισπανικές φορολογικές αρχές για να μάθει πού πρέπει να καταβάλει τον φόρο εισοδήματος και να αποφύγει τη διπλή φορολόγηση.
Εθνικοί ιστότοποι για την απόσπαση εργαζομένων
Επισκεφθείτε τον εθνικό ιστότοπο της χώρας υποδοχής σας για να ενημερωθείτε σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις απασχόλησης αποσπασμένων εργαζομένων, καθώς και για να βρείτε τα στοιχεία επικοινωνίας των τοπικών αρχών.
Εθνικοί ιστότοποι για την απόσπαση εργαζομένων
Εθνικοί σύνδεσμοι επικοινωνίας
Κάθε χώρα διαθέτει αρμόδια αρχή που μπορεί να απαντά σε ερωτήσεις σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων. Τα στοιχεία επικοινωνίας των εν λόγω εθνικών γραφείων θα τα βρείτε παρακάτω επιλέγοντας το κουμπί «Απευθυνθείτε στις εθνικές διοικητικές υπηρεσίες».
Περισσότερες πληροφορίες
Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στον σύντομο οδηγό της ΕΕ για την απόσπαση εργαζομένων
Δείτε επίσης τον πρακτικό οδηγό της ΕΕ για την απόσπαση.