Προστασία των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής στο διαδίκτυο

Οι κανόνες της ΕΕ για την προστασία δεδομένων εγγυώνται την προστασία των δεδομένων σας προσωπικού χαρακτήρα τα οποία συγκεντρώνονται, για παράδειγμα όταν αγοράζετε ένα προϊόν μέσω του διαδικτύου, υποβάλετε αίτηση για θέση εργασίας ή ζητάτε τραπεζικό δάνειο. Οι κανόνες αυτοί ισχύουν για επιχειρήσεις και φορείς (ιδιωτικούς ή δημόσιους) που έχουν την έδρα τους τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ και προσφέρουν αγαθά ή υπηρεσίες εντός της ΕΕ, όπως το Facebook ή το Amazon, κάθε φορά που οι εν λόγω επιχειρήσεις ή φορείς ζητούν ή επαναχρησιμοποιούν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πολιτών της ΕΕ.

Ανεξάρτητα από τη μορφή με την οποία παρέχονται τα δεδομένα —ηλεκτρονικά σε σύστημα υπολογιστών ή σε έντυπο που περιλαμβάνεται σε δομημένο αρχείο— κάθε φορά που οι παρεχόμενες πληροφορίες οι οποίες σας ταυτοποιούν αμέσως ή εμμέσως αποθηκεύονται ή υποβάλλονται σε επεξεργασία, πρέπει να τηρούνται τα δικαιώματά σας σχετικά με την προστασία των δεδομένων σας.

Πότε επιτρέπεται η επεξεργασία των δεδομένων;

Οι κανόνες της ΕΕ για την προστασία δεδομένων, γνωστοί και ως «γενικός κανονισμός της ΕΕ για την προστασία δεδομένων» (ΓΚΠΔ), περιγράφουν διαφορετικές περιπτώσεις κατά τις οποίες οι επιχειρήσεις ή οι φορείς επιτρέπεται να συγκεντρώνουν ή να επαναχρησιμοποιούν πληροφορίες που σας αφορούν:

• εφόσον έχουν συνάψει σύμβαση μαζί σας —για παράδειγμα μια σύμβαση για την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών (π.χ. όταν αγοράζετε ένα προϊόν μέσω του διαδικτύου), ή σύμβαση εργασίας
• εφόσον συμμορφώνονται με νομική υποχρέωση, όπως στην περίπτωση που ο εργοδότης σας παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις μηνιαίες αποδοχές σας στον οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης, ώστε να έχετε κοινωνική κάλυψη
• εφόσον η επεξεργασία των δεδομένων εξυπηρετεί καθοριστικά τα συμφέροντά σας, για παράδειγμα όταν πρόκειται για την προστασία της ζωής σας
• εφόσον αυτό απαιτείται για την ολοκλήρωση μιας δημόσιας αποστολής —που εντάσσεται κυρίως στα καθήκοντα δημόσιων υπηρεσιών, όπως σχολεία, νοσοκομεία και δήμοι
• εφόσον υπάρχουν έννομα συμφέροντα, για παράδειγμα εάν η τράπεζά σας χρησιμοποιεί τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα για να ελέγξει κατά πόσον μπορείτε να διαθέτετε αποταμιευτικό λογαριασμό με υψηλότερο επιτόκιο

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η επιχείρηση ή ο φορέας οφείλει να ζητήσει τη σύμφωνη γνώμη σας (συγκατάθεση) προτού συγκεντρώσει ή επαναχρησιμοποιήσει τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα.

Μη συγκατάθεση, μη επεξεργασία δεδομένων

Όταν μια επιχείρηση ή φορέας ζητά τη συγκατάθεσή σας, πρέπει να δηλώσετε ρητώς ότι συμφωνείτε, υπογράφοντας, για παράδειγμα, ένα δελτίο συγκατάθεσης ή επιλέγοντας «ναι» όταν σε κάποιον ιστότοπο σάς ζητείται να απαντήσετε με ναι/όχι.

Δεν αρκεί απλώς να δείξετε ότι δεν συμφωνείτε, μαρκάροντας, για παράδειγμα, την επιλογή ότι δεν θέλετε να λαμβάνετε ηλεκτρονικά μηνύματα για σκοπούς εμπορικής προώθησης. Πρέπει να δηλώσετε ρητώς ότι συμφωνείτε με την αποθήκευση/επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων σας για τον σκοπό αυτόν.

Πρέπει επίσης να σας δοθούν οι παρακάτω πληροφορίες πριν αποφασίσετε να δώσετε τη συγκατάθεσή σας:

• πληροφορίες σχετικά με την επιχείρηση / τον φορέα που θα επεξεργαστεί τα δεδομένα σας, μεταξύ άλλων τα στοιχεία επικοινωνίας τους, καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας του υπευθύνου προστασίας δεδομένων (ΥΠΔ), εάν υπάρχει
• ο λόγος για τον οποίο η επιχείρηση / ο φορέας θα χρησιμοποιήσει τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα
• το διάστημα για το οποίο πρόκειται να διατηρηθούν τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα
• τα λεπτομερή στοιχεία κάθε άλλης επιχείρησης / άλλου φορέα που θα λάβει τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα
• πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματά σας για προστασία των δεδομένων σας (πρόσβαση, διόρθωση, διαγραφή, καταγγελία, ανάκληση της συγκατάθεσης)

Όλα αυτά τα στοιχεία πρέπει να παρέχονται με σαφή και κατανοητό τρόπο.

Ανάκληση της συγκατάθεσης για χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και δικαίωμα απαγόρευσης της επεξεργασίας τους

Αν δώσατε κάποια στιγμή τη συγκατάθεσή σας σε επιχείρηση ή φορέα να χρησιμοποιεί τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα, μπορείτε, ανά πάσα στιγμή, να επικοινωνήσετε με τον υπεύθυνο επεξεργασίας των δεδομένων (το πρόσωπο ή τον φορέα που διαχειρίζεται τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα) και να ανακαλέσετε την άδεια. Μόλις ανακαλέσετε την άδεια, η επιχείρηση / ο φορέας δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιεί τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα.

Όταν ένας φορέας επεξεργάζεται τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο των δικών του έννομων συμφερόντων ή του δημόσιου συμφέροντος ή για λογαριασμό μιας επίσημης αρχής, ενδέχεται να έχετε δικαίωμα απαγόρευσης της επεξεργασίας τους. Σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, μπορεί να προέχει το δημόσιο συμφέρον και να επιτραπεί στην επιχείρηση ή τον φορέα να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα. Για παράδειγμα, αυτό θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση επιστημονικής έρευνας και συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων από δημόσια αρχή στο πλαίσιο των επίσημων καθηκόντων της.

Για την απευθείας αποστολή διαφημιστικών ηλεκτρονικών μηνυμάτων που προωθούν συγκεκριμένες μάρκες ή προϊόντα, απαιτείται προηγούμενη συγκατάθεση. Ωστόσο, εάν είστε ήδη πελάτης μιας συγκεκριμένης επιχείρησης, αυτή μπορεί να σας στέλνει απευθείας διαφημιστικά ηλεκτρονικά μηνύματα για τα δικά της παρόμοια προϊόντα ή υπηρεσίες. Έχετε δικαίωμα να αρνηθείτε ανά πάσα στιγμή τη λήψη τέτοιων απευθείας διαφημιστικών, οπότε η επιχείρηση οφείλει να πάψει αμέσως να χρησιμοποιεί τα δεδομένα σας.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει πάντοτε να ενημερώνεστε σχετικά με το δικαίωμά σας να απαγορεύσετε τη χρησιμοποίηση των δεδομένων σας προσωπικού χαρακτήρα την πρώτη φορά που η επιχείρηση ή ο φορέας θα επικοινωνήσει μαζί σας.

Ειδικοί κανόνες για παιδιά

Εάν τα παιδιά σας επιθυμούν να κάνουν χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών, όπως, π.χ. δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης, τηλεφόρτωση μουσικής ή παιχνιδιών, απαιτείται συχνά να τους δώσετε σχετική άδεια, ως ο γονέας ή ο νόμιμος κηδεμόνας τους, καθώς για τις υπηρεσίες αυτές χρησιμοποιούνται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα του παιδιού. Το παιδί σας δεν χρειάζεται γονική συναίνεση μόλις συμπληρώσει τα 16 χρόνια (σε ορισμένες χώρες της ΕΕ αυτό το όριο ηλικίας μπορεί να είναι τα 13 χρόνια). Οι έλεγχοι για το αν υπάρχει συγκατάθεση των γονέων πρέπει να είναι αποτελεσματικοί, για παράδειγμα μέσω της αποστολής ενός μηνύματος ελέγχου στην ηλεκτρονική διεύθυνση των γονέων.

Πρόσβαση στα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα

Μπορείτε να ζητήσετε πρόσβαση στα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα που διατηρεί μια επιχείρηση ή ένας φορέας, και έχετε το δικαίωμα να λάβετε αντίγραφο των δεδομένων σας, δωρεάν, σε εύχρηστο μορφότυπο. Θα πρέπει να σας απαντήσουν εντός ενός μηνός και οφείλουν να σας δώσουν αντίγραφο των δεδομένων σας προσωπικού χαρακτήρα καθώς και κάθε συναφή πληροφορία σχετικά με το πώς χρησιμοποιήθηκαν ή χρησιμοποιούνται τα δεδομένα αυτά.

Διόρθωση των δεδομένων σας προσωπικού χαρακτήρα

Εάν μια επιχείρηση ή φορέας έχει αποθηκεύσει ανακριβή ή ελλιπή δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που σας αφορούν μπορείτε να ζητήσετε να τα διορθώσετε ή να τα επικαιροποιήσετε.

Μεταφορά των δεδομένων σας προσωπικού χαρακτήρα (δικαίωμα στη φορητότητα των δεδομένων)

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορείτε να ζητήσετε από επιχείρηση ή φορέα να σας επιστρέψει τα δεδομένα σας ή να τα μεταφέρει απευθείας σε μια άλλη επιχείρηση, εάν αυτό είναι δυνατό από τεχνική άποψη. Αυτό είναι γνωστό ως «φορητότητα των δεδομένων». Για παράδειγμα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το δικαίωμα αυτό εάν αποφασίσετε να αντικαταστήσετε μια υπηρεσία με μια άλλη παρόμοια —για παράδειγμα, να μετακινηθείτε από έναν ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης σε άλλον— και επιθυμείτε να μεταφερθούν τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα γρήγορα και εύκολα στη νέα υπηρεσία.

Διαγραφή των δεδομένων σας προσωπικού χαρακτήρα («δικαίωμα στη λήθη»)

Εφόσον τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα δεν είναι πλέον απαραίτητα ή χρησιμοποιούνται παράνομα, μπορείτε να ζητήσετε τη διαγραφή τους. Αυτό είναι γνωστό ως «δικαίωμα στη λήθη».

Οι κανόνες αυτοί ισχύουν και για τις μηχανές αναζήτησης, όπως το Google, καθώς οι εν λόγω μηχανές θεωρούνται επίσης υπεύθυνοι επεξεργασίας δεδομένων. Μπορείτε να ζητήσετε τη διαγραφή από τα αποτελέσματα μηχανών αναζήτησης των συνδέσμων που οδηγούν σε ιστοσελίδες οι οποίες αναφέρουν το όνομά σας, εάν οι πληροφορίες είναι ανακριβείς, ακατάλληλες, άσχετες ή υπερβολικές.

Εάν μια επιχείρηση διαθέτει τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα στο διαδίκτυο και της ζητήσετε να τα διαγράψει, η επιχείρηση οφείλει να ενημερώσει σχετικά και κάθε άλλον ιστότοπο προς τον οποίον τα έχει κοινοποιήσει ότι έχετε ζητήσει τη διαγραφή των δεδομένων σας και των εν λόγω συνδέσμων.

Για την προστασία άλλων δικαιωμάτων, όπως η ελευθερία της έκφρασης, ορισμένα δεδομένα ενδέχεται να μη διαγραφούν αυτόματα. Για παράδειγμα, αμφιλεγόμενες δηλώσεις δημοσίων προσώπων, δεν μπορούν να διαγραφούν εάν το δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται καλύτερα με τη διατήρησή τους στο διαδίκτυο.

Πρόσβαση στα δεδομένα σας χωρίς εξουσιοδότηση (παραβίαση δεδομένων)

Σε περίπτωση κλοπής, απώλειας ή παράνομης πρόσβασης (παραβίαση προσωπικών δεδομένων), ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων (το πρόσωπο ή ο φορέας που διαχειρίζεται τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα) οφείλει να πραγματοποιήσει σχετική αναφορά στην εθνική αρχή προστασίας δεδομένων. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων πρέπει επίσης να σας ενημερώσει αμέσως σε περίπτωση που τίθενται σε σοβαρό κίνδυνο τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα ή η ιδιωτική σας ζωή εξαιτίας της παραβίασης.

Υποβολή καταγγελίας

Εάν πιστεύετε ότι δεν τηρούνται τα δικαιώματά σας σχετικά με την προστασία δεδομένων, μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία απευθείας στην εθνική σας αρχή προστασίας δεδομένων, η οποία θα διερευνήσει την καταγγελία και θα σας απαντήσει εντός 3 μηνών.

Μπορείτε, επίσης, να προσφύγετε απευθείας στα δικαστήρια κατά της σχετικής επιχείρησης ή του φορέα αντί να απευθυνθείτε πρώτα στην εθνική αρχή προστασίας δεδομένων.

Μπορεί να δικαιούστε αποζημίωση εάν έχετε υποστεί υλική ή μη υλική ζημία (όπως οικονομική ζημία ή ψυχολογική καταπόνηση αντίστοιχα), εξαιτίας του γεγονότος ότι μια επιχείρηση ή ένας φορέας δεν τήρησε τους κανόνες της ΕΕ για την προστασία δεδομένων.

Τι είναι τα cookies;

Τα cookies είναι μικρά αρχεία κειμένου τα οποία ένας ιστότοπος ζητεί από τον φυλλομετρητή σας να αποθηκεύσει στον υπολογιστή σας ή στην κινητή σας συσκευή. Χρησιμοποιούνται ευρέως για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των ιστοτόπων που επιτυγχάνεται με την αποθήκευση των προτιμήσεών σας. Τα cookies χρησιμοποιούνται επίσης για να παρακολουθούν την περιήγησή σας στο διαδίκτυο, δημιουργούν προφίλ χρηστών και στη συνέχεια παρέχουν στοχευμένη διαφήμιση με βάση τις προτιμήσεις σας.

Κάθε ιστότοπος που επιθυμεί να χρησιμοποιήσει cookies οφείλει πρώτα να ζητήσει τη συγκατάθεσή σας προτού τα εγκαταστήσει στον υπολογιστή ή στην κινητή συσκευή σας. Ένας ιστότοπος δεν μπορεί να σας ενημερώνει απλώς ότι χρησιμοποιεί cookies, ή να σας εξηγεί πώς μπορείτε να τα απενεργοποιήσετε.

Υποχρεούται να σας εξηγεί και πώς θα χρησιμοποιηθούν οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται μέσω αυτών. Πρέπει επίσης να μπορείτε να αποσύρετε τη συγκατάθεσή σας. Σε αυτή την περίπτωση, ο ιστότοπος πρέπει να σας παρέχει ορισμένες ελάχιστες υπηρεσίες, για παράδειγμα, πρόσβαση σε ένα τμήμα του.

Η συγκατάθεσή σας δεν χρειάζεται για όλα τα cookies. Για τα cookies που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για διαβίβαση ορισμένων πληροφοριών δεν απαιτείται συγκατάθεση. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για cookies που χρησιμοποιούνται για «εξισορρόπηση φορτίου» (που επιτρέπουν την επεξεργασία των αιτήσεων ενός εξυπηρετητή διαδικτύου από μια ομάδα μηχανών αντί μόνο από μία μηχανή). Τα cookies που είναι απολύτως απαραίτητα για την παροχή μιας διαδικτυακής υπηρεσίας που ζητήσατε ρητά δεν χρειάζονται επίσης συγκατάθεση. Η περίπτωση αυτή αφορά, για παράδειγμα, τα cookies που χρησιμοποιούνται όταν συμπληρώνετε ένα ηλεκτρονικό δελτίο ή όταν χρησιμοποιείτε καλάθι αγορών στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Βλ. επίσης

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων