Νομικές ενέργειες για τους καταναλωτές

Εάν θεωρείτε ότι τα δικαιώματά σας ως καταναλωτή στην ΕΕ έχουν παραβιαστεί και επιθυμείτε να προσφύγετε στη δικαιοσύνη, έχετε στη διάθεσή σας διάφορες επιλογές. Σε αυτές περιλαμβάνονται η δικαστική διαδικασία, η αντιπροσωπευτική αγωγή, η ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών και οι απλουστευμένοι μηχανισμοί διασυνοριακών αξιώσεων, όπως η ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής.

Δικαστική διαδικασία

Εάν θεωρείτε ότι έχουν παραβιαστεί τα δικαιώματά σας βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ και αποφασίσετε να κινήσετε δικαστική διαδικασία, δικαιούστε:

• δίκαιη και δημόσια ακρόαση, εντός εύλογης προθεσμίας, ενώπιον ανεξάρτητου και αμερόληπτου δικαστηρίου,
• υπηρεσίες δικηγόρου με σκοπό την παροχή συμβουλών, την υπεράσπιση και την εκπροσώπησή σας.

Ακόμη και αν ο πάροχος υπηρεσιών ή ο έμπορος έχει την έδρα του στο εξωτερικό, δικαιούστε να ζητήσετε να εκδικαστεί η υπόθεσή σας στη χώρα σας, εφόσον η επιχείρηση είναι επιχειρηματικά ή επαγγελματικά ενεργή στη χώρα σας.

Αν δεν μπορείτε να καταβάλετε τα έξοδα για την επίσημη δικαστική διαδικασία, θα πρέπει να δικαιούστε νομική συνδρομή. Πρέπει να συμπληρώσετε το έντυπο για αίτηση χορήγησης νομικής συνδρομής σε άλλη χώρα της ΕΕ και να το υποβάλετε στο τοπικό σας δικαστήριο, το οποίο θα το διαβιβάσει στο αρμόδιο δικαστήριο της άλλης χώρας της ΕΕ.

Αντιπροσωπευτική αγωγή (συλλογική προσφυγή)

Εάν έχουν παραβιαστεί τα δικαιώματά σας ως καταναλωτή και πολλοί καταναλωτές αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα, οι νομιμοποιούμενοι φορείς (όπως οι οργανώσεις καταναλωτών) μπορούν να προσφύγουν στο δικαστήριο εξ ονόματός σας ή με δική τους πρωτοβουλία. Η συλλογική προσφυγή αυτού του είδους ονομάζεται «αντιπροσωπευτική αγωγή».

Οι εν λόγω νομιμοποιούμενοι φορείς μπορούν να ζητήσουν ασφαλιστικά μέτρα (όπως η παύση της παράνομης δραστηριότητας από τον έμπορο) και επανόρθωση (όπως αποζημίωση, επιστροφή χρημάτων ή επισκευή) κατά του εμπόρου, ανάλογα με τη συγκεκριμένη περίπτωση. Ένας νομιμοποιούμενος φορέας μπορεί να εκπροσωπήσει σε μια δικαστική υπόθεση καταναλωτές από τη χώρα του ή όλους τους καταναλωτές από όλες τις χώρες της ΕΕ τους οποίους αφορά η ίδια παράνομη πρακτική.

Εάν πιστεύετε ότι είστε ένας από τους πολλούς καταναλωτές που έχουν υποστεί ζημία από την παράνομη πρακτική ενός εμπόρου:

• επικοινωνήστε με έναν από τους νομιμοποιούμενους φορείς στη χώρα σας en,
• απευθυνθείτε σε αυτόν τον φορέα για να μάθετε αν υπάρχει σε εξέλιξη αντιπροσωπευτική αγωγή που μπορεί να σας αφορά,
• δείτε πώς μπορείτε να συμμετάσχετε στην εν λόγω αγωγή.

Μάθετε περισσότερα για τις αντιπροσωπευτικές αγωγές.

Ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών

Πότε μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών για να προβάλετε αξίωση κατά προσώπου, οργανισμού ή επιχείρησης με έδρα σε άλλη χώρα της ΕΕ για ποσό έως 5.000 ευρώ.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη διαδικασία για να ζητήσετε την επιστροφή χρημάτων για προϊόντα ή υπηρεσίες. Για παράδειγμα, η διαδικασία αυτή σας δίνει τη δυνατότητα να προβάλετε αξίωση για ελαττωματικό προϊόν που αγοράσατε σε άλλη χώρα της ΕΕ ή μέσω του διαδικτύου από άτομο που διαμένει σε άλλη χώρα της ΕΕ. Δεν χρειάζεται να προσφύγετε στις υπηρεσίες δικηγόρου για να καταθέσετε αγωγή.

Έχετε υπόψη σας ότι η διαδικασία δεν εφαρμόζεται σε ορισμένες αστικές και εμπορικές υποθέσεις, όπως:

• φορολογικές, τελωνειακές ή διοικητικές υποθέσεις
• οικογενειακά δικαιώματα που απορρέουν από τον γάμο (όπως η διατροφή), διαθήκες και κληρονομική διαδοχή
• δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης και εργασιακά δικαιώματα
• η αστική ευθύνη του Δημοσίου

Πώς να προβάλετε αξίωση

Η διαδικασία μικροδιαφορών είναι κυρίως γραπτή διαδικασία. Για να καταθέσετε την αγωγή σας, πρέπει να συμπληρώσετε το έντυπο A και να επισυνάψετε όλα τα δικαιολογητικά που μπορούν να τη στηρίξουν. Μόλις συμπληρώσετε το έντυπο, πρέπει να το αποστείλετε μαζί με όλα τα δικαιολογητικά, όπως αποδείξεις ή τιμολόγια, σε ένα αρμόδιο δικαστήριο είτε στη χώρα σας είτε στη χώρα της ΕΕ την οποία αφορά η αξίωση.

Βρείτε αρμόδιο δικαστήριο και ενημερωθείτε για τους κανόνες που ισχύουν στη χώρα του δικαστηρίου σχετικά με τον τρόπο κατάθεσης της αγωγής σας.

Μόλις παραλάβει την αγωγή σας, το δικαστήριο θα ελέγξει το έντυπο και τα δικαιολογητικά και θα αποφασίσει αν η αξίωσή σας εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας. Μπορεί να σας ζητηθεί να συμπληρώσετε το έντυπο B σε περίπτωση που λείπουν απαραίτητες πληροφορίες.

Εάν η υπόθεσή σας είναι παραδεκτή βάσει της διαδικασίας μικροδιαφορών, το δικαστήριο θα επικοινωνήσει με τον εναγόμενο (δηλαδή το άτομο κατά του οποίου προβάλλετε την αξίωσή σας). Ο εναγόμενος έχει στη διάθεσή του 30 ημέρες για να απαντήσει.

Εντός 30 ημερών από την παραλαβή της απάντησης του εναγομένου (εάν αποφασίσει να απαντήσει), το δικαστήριο:

• θα εκδώσει απόφαση για την αξίωσή σας ή
• θα ζητήσει περισσότερες πληροφορίες γραπτώς από εσάς ή από τον εναγόμενο, ή
• θα σας καλέσει σε ακρόαση.

Εκτέλεση της απόφασης

Η απόφαση του δικαστηρίου αναγνωρίζεται αυτόματα και σε άλλες χώρες της ΕΕ. Ωστόσο, εάν ο εναγόμενος δεν συμμορφωθεί με την απόφαση, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τις αρμόδιες αρχές επιβολής του νόμου στη χώρα του.

Πρέπει να υποβάλετε:

• γνήσιο αντίγραφο της απόφασης,
• βεβαίωση σχετικά με την απόφαση (έντυπο Δ) – η οποία ενδεχομένως να πρέπει να μεταφραστεί.

Οι αρχές επιβολής του νόμου θα εκτελέσουν την απόφαση με βάση τους εθνικούς κανόνες.

Έξοδα της διαδικασίας

Κατά κανόνα, πρέπει να καταβάλετε τα δικαστικά έξοδα, τα οποία θα σας επιστραφούν αν κερδίσετε την υπόθεση. Το ποσό που θα πληρώσετε εξαρτάται από τη χώρα του δικαστηρίου.

Περισσότερες πληροφορίες για την ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών διατίθενται στη διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης.

Ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής (διαδικασία διαταγής πληρωμής)

Πότε μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής για την είσπραξη χρηματικών αξιώσεων σε άλλη χώρα της ΕΕ. Ισχύει για μη αμφισβητούμενες αστικές και εμπορικές αξιώσεις, για παράδειγμα όταν η αξίωση έχει ήδη διευθετηθεί δικαστικά ή έχει συμφωνηθεί από τον οφειλέτη.

Πώς να προβάλετε αξίωση

Η ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής είναι μια πλήρως γραπτή διαδικασία και, ως εκ τούτου δεν χρειάζεται να προσφύγετε στο δικαστήριο για να τη χρησιμοποιήσετε.

Για να ξεκινήσετε τη διαδικασία, πρέπει να συμπληρώσετε το έντυπο A, παρέχοντας όλα τα στοιχεία των διαδίκων, καθώς και το είδος και το ποσό της αξίωσής σας. Αφού συμπληρώσετε το έντυπο, πρέπει να το αποστείλετε σε αρμόδιο δικαστήριο.

Το δικαστήριο θα εξετάσει την αξίωσή σας. Αν η υπόθεσή σας είναι παραδεκτή στο πλαίσιο της διαδικασίας ευρωπαϊκής διαταγής πληρωμής, το δικαστήριο θα εκδώσει την ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής εντός 30 ημερών.

Εκτέλεση της απόφασης

Μόλις λάβει την ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής, ο οφειλέτης (το πρόσωπο από το οποίο αξιώνετε τα χρήματα) έχει προθεσμία 30 ημερών για να αποδεχθεί ή να αμφισβητήσει την αξίωσή σας.

Σε περίπτωση που ο οφειλέτης αμφισβητήσει την ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής, η υπόθεσή σας θα παραπεμφθεί στα τακτικά πολιτικά δικαστήρια και θα εξεταστεί βάσει του εθνικού δικαίου. Εάν δεν αμφισβητηθεί η αξίωση, η ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής θα καταστεί αυτομάτως εκτελεστή.

Για να εκτελεστεί η διαταγή, πρέπει να στείλετε αντίγραφο της ευρωπαϊκής διαταγής πληρωμής και, αν είναι απαραίτητο, μετάφραση, στις αρχές επιβολής του νόμου της οικείας χώρας της ΕΕ.

Περισσότερες πληροφορίες για την ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών διατίθενται στη διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης.