Juridische stappen voor consumenten

Als u vindt dat uw rechten als consument in de EU werden geschonden en gerechtelijke stappen wilt ondernemen, dan hebt u verschillende mogelijkheden. Zo kunt u onder meer overgaan tot een gerechtelijke procedure, een representatieve vordering, een Europese procedure voor geringe vorderingen en vereenvoudigde mechanismen voor grensoverschrijdende vorderingen zoals het Europees betalingsbevel.

Gerechtelijke procedure

Als u meent dat uw EU-rechten werden geschonden en u besluit een gerechtelijke procedure in te leiden, dan hebt u recht op:

• een eerlijke en openbare hoorzitting binnen een redelijke termijn door een onafhankelijke en onpartijdige rechtbank
• een advocaat, die u kan adviseren, verdedigen en vertegenwoordigen.

Zelfs als de verkoper of dienstverlener in het buitenland gevestigd is, kunt u de zaak in eigen land laten voorkomen als het bedrijf daar commercieel of professioneel actief is.

Als u zich geen rechtszaak kunt veroorloven, dan hebt u recht op rechtsbijstand. Daarvoor moet u een aanvraagformulier voor rechtsbijstand in een ander EU-land invullen en bij uw lokale rechtbank indienen. De rechtbank stuurt het dan door naar de bevoegde rechtbank in het andere EU-land.

Representatieve vordering (collectieve actie)

Als uw consumentenrechten werden geschonden en meerdere consumenten zitten in hetzelfde schuitje, kunnen bevoegde instanties (zoals consumentenorganisaties) namens u of op eigen initiatief naar de rechter stappen. Dit soort collectieve actie wordt een “representatieve vordering” genoemd.

De bevoegde instanties kunnen vorderingen tot staking (bijvoorbeeld de handelaar laten ophouden met de onwettige activiteit) en tot schadeloosstelling (zoals compensatie, terugbetaling of reparatie) instellen, naargelang het specifieke geval. Een bevoegde instantie kan in één rechtszaak de consumenten uit eigen land of alle door dezelfde onrechtmatige praktijk gedupeerde consumenten uit alle EU-landen vertegenwoordigen.

Als u denkt dat u een van de vele slachtoffers bent van de onrechtmatige praktijk van een handelaar:

• neem dan contact op met een van de bevoegde instanties in uw land en
• vraag bij die instantie na of er een representatieve vordering loopt die u aanbelangt
• ga na hoe u aan die vordering kunt deelnemen.

Lees meer over representatieve vorderingen.

Europese procedure voor geringe vorderingen

Wanneer?

De Europese procedure voor geringe vorderingen is bestemd voor vorderingen van maximaal 5000 euro tegen een persoon, organisatie of bedrijf in een ander EU-land.

U kunt de procedure gebruiken om terugbetaling van goederen of diensten te vragen, bijvoorbeeld voor een product dat u in een ander EU-land in een winkel of online gekocht hebt en dat niet goed blijkt te werken. U hoeft hiervoor dan geen advocaat in de arm te nemen.

De procedure kan in bepaalde gevallen niet worden gebruikt, zoals bij

• geschillen over inkomen, douaneheffingen en bestuurszaken
• geschillen in verband met huwelijksaangelegenheden (zoals alimentatie), testamenten en erfenissen
• geschillen over de sociale zekerheid en arbeidsrechten
• zaken tegen overheidsinstanties.

Hoe?

De procedure verloopt bijna geheel schriftelijk. Om uw vordering in te dienen, moet u formulier A invullen en relevante aanvullende documenten toevoegen. Daarna moet u het formulier samen met de bijgevoegde documenten, zoals betalingsbewijzen of facturen, indienen bij een van de bevoegde rechtbanken in uw eigen land of in het andere betrokken EU-land.

Zoek een bevoegde rechtbank en ga na welke regels er zijn in het land waar de rechtbank gevestigd is.

Zodra u uw vordering hebt ingediend, controleert de rechtbank het formulier en de bijgevoegde documenten, en besluit zij of uw zaak in aanmerking komt voor de procedure voor geringe vorderingen. Als er informatie ontbreekt, kan de rechtbank u vragen om formulier B in te vullen.

Komt uw zaak inderdaad in aanmerking voor deze procedure, dan neemt de rechtbank contact op met de andere partij (de verweerder). De verweerder heeft 30 dagen om te reageren.

Binnen 30 dagen na de reactie van de verweerder (voor zover deze antwoordt)

• doet de rechtbank uitspraak over uw vordering
• vraagt zij u of de verweerder om nadere informatie, of
• wordt u uitgenodigd voor een hoorzitting.

Uitvoering

De uitspraak van de rechtbank wordt automatisch in de andere EU-landenerkend. Als de tegenpartij de uitspraak niet opvolgt, kunt u contact opnemen met de uitvoeringsinstanties in het land van de verweerder.

Daarvoor hebt u nodig:

• een officieel afschrift van het vonnis
• het vonniscertificaat (formulier D), dat in sommige gevallen vertaald moet worden.

De uitvoeringsinstanties zullen dan de uitspraak ten uitvoer leggen volgens de nationale regels.

Gerechtskosten

Meestal moet u gerechtskosten betalen. Dat geld krijgt u terug als u de zaak wint. De kosten zijn afhankelijk van het land waar de rechtbank gevestigd is.

Meer informatie over de Europese procedure voor geringe vorderingen vindt u op het e-justitieportaal.

Europees betalingsbevel

Wanneer?

U kunt gebruikmaken van het Europees betalingsbevel om financiële vorderingen te innen in een ander EU-land. Het is bestemd voor burgerlijke en handelsvorderingen waarbij uw vordering niet wordt betwist, bijvoorbeeld als de zaak al voor de rechter is geweest en de schuldenaar het eens is met de vordering.

Hoe?

Bij het Europees betalingsbevel verloopt de procedure volledig schriftelijk, dus u hoeft er niet voor naar de rechtbank.

Om de procedure te starten, moet u formulier A invullen. Daarin vermeldt u de gegevens van de partijen, evenals de aard en het bedrag van de vordering. Daarna stuurt u het formulier naar een bevoegde rechtbank.

De rechtbank controleert uw vordering. Als uw zaak in aanmerking komt voor de procedure voor het Europees betalingsbevel, moet de rechtbank binnen 30 dagen een Europees betalingsbevel uitvaardigen.

Uitvoering

Vanaf de datum van ontvangst van het Europees betalingsbevel heeft de schuldenaar 30 dagen om uw vordering te aanvaarden of te betwisten.

Tekent de schuldenaar verzet aan, dan wordt uw zaak volgens het gewone nationale burgerlijke procesrecht voortgezet en behandeld. Volgt er geen verzet, dan wordt het Europees betalingsbevel automatisch uitvoerbaar.

Hebt u hulp nodig bij de uitvoering, stuur dan een kopie van het Europees betalingsbevel en zo nodig een vertaling naar de uitvoeringsinstanties in het desbetreffende EU-land.

Meer informatie over het Europees betalingsbevel vindt u op het e-justitieportaal.