Laatste controle: 13/05/2020

Werkzoekenden: verblijfsrecht

Getroffen door de brexit?

Vragen en antwoorden – rechten van de burgers van de EU en het VK, zoals uiteengezet in het ontwerp terugtrekkingsakkoord

Vanaf 1 januari 2021 gelden er nieuwe regels voor EU-burgers die in het VK wonen of die naar het VK verhuizen. Omgekeerd gaan er op die dag ook nieuwe regels in voor Britse onderdanen die in de EU wonen of naar de EU verhuizen.

Ik heb permanent verblijfsrecht in het VK / de EU of zal dat nog in de overgangsperiode krijgen.

In principe verandert er dan voor u en uw gezinsleden niets: u mag gewoon in het gastland blijven wonen. Dit geldt ook voor uw gezinsleden van buiten de EU. In het VK moet u echter wel op grond van de EU-vestigingsregeling een nieuwe verblijfsstatus aanvragen. Woont u in de EU, informeer dan zo snel mogelijk bij de nationale autoriteiten van uw gastland of u een nieuwe verblijfsstatus moet aanvragen.

Ik heb mijn woonplaats weliswaar in het VK / de EU, maar heb er nog geen permanent verblijfsrecht.

Ook in dit geval verandert er voor u en uw gezinsleden in principe niets: u mag gewoon in het gastland blijven wonen. Dit geldt ook voor uw gezinsleden van buiten de EU. In het VK moet u echter wel op grond van de EU-vestigingsregeling een nieuwe verblijfsstatus aanvragen. Woont u in de EU, informeer dan zo snel mogelijk bij de nationale autoriteiten van uw gastland of u een nieuwe verblijfsstatus moet aanvragen.

Ik wil naar het VK / de EU verhuizen.

U mag tot 31 december 2020 samen met uw gezin naar het VK of naar een EU-land verhuizen op basis van de huidige EU-regels. Dit geldt ook voor uw gezinsleden van buiten de EU. In het VK moet u wel op grond van de EU-vestigingsregeling een verblijfsstatus aanvragen. Woont u in de EU, informeer dan bij de nationale autoriteiten van uw gastland of u zich moet schrijven en of u een verblijfsstatus moet aanvragen.

Ik wil voor korte tijd naar het VK/de EU.

De huidige regels voor het melden van uw aanwezigheid, de inschrijving in de gemeente, de inschrijving van uw gezinsleden uit de EU, de inschrijving van uw gezinsleden van buiten de EU blijven tot ten minste 31 december 2020 van kracht.

Ik heb hulp nodig.

Als u meent dat uw rechten als EU-burger worden geschonden, neem dan contact op met SOLVIT.

Uitvoerige informatie over de uitvoering van het terugtrekkingsakkoord en de burgerrechten

Als onderdaan van een EU-land heeft u het recht om in een ander EU-land werk te gaan zoeken.

Als u in een ander EU-land werkt en u verliest uw baan of komt als zelfstandige zonder werk te zitten, kunt u onder bepaalde voorwaarden uw recht op verblijf behouden.

Situatie kiezen:

De eerste zes maanden

Meldplicht

Als werkzoekende hoeft u zich de eerste 6 maanden niet in te schrijven.

In sommige EU-landen moet u zich wel binnen een redelijke tijd na aankomst melden bij de autoriteiten: meestal bij de gemeente of het plaatselijke politiebureau.

Inschrijven bij de dienst voor arbeidsvoorziening

Als u uit uw eigen land een werkloosheidsuitkering krijgt, zult u zich in uw gastland moeten inschrijven bij het arbeidsbureau. U en uw gezinsleden vallen dan nog steeds onder de sociale zekerheid van uw eigen land, bijvoorbeeld wat de zorgverzekering betreft.

Maar ook als u geen werkloosheidsuitkering krijgt, valt u misschien toch nog onder de sociale zekerheid van uw eigen land. U kunt zich het best voor uw vertrek informeren.

Als u nog onder het stelsel van uw eigen land valt, bent u ook gedekt voor zorg in het gastland. De administratieve afwikkeling verloopt dan eenvoudiger als u een geldige Europese zorgpas (EHIC) heeft.

Voorbeeld

U hoeft zich niet onmiddellijk in te schrijven

Marta is Portugese en is vier maanden geleden naar Spanje verhuisd om er werk te zoeken. Ze woont bij een vriendin. Volgens de Spaanse politie moet zij zich inschrijven bij de gemeente. Ze zou ook moeten aantonen dat ze over genoeg geld beschikt om in haar onderhoud te voorzien.

Maar als werkzoekende heeft Marta het recht om minstens 6 maanden in Spanje te blijven zonder zich in te schrijven. Ze moet alleen bewijzen dat ze als werkzoekende actief op zoek is naar een baan. De Spaanse autoriteiten mogen haar niet vragen aan te tonen dat ze in haar eigen onderhoud kan voorzien.

Na zes maanden nog steeds op zoek naar werk

Wie bepaalt of u langer mag blijven?

Als u na 6 maanden nog geen werk heeft gevonden, beslissen de nationale autoriteiten of u nog langer mag blijven. Zij zullen u dan vragen aan te tonen dat:

Maak daarom altijd kopieën van uw sollicitatiebrieven, de antwoorden daarop van werkgevers en de uitnodigingen voor sollicitatiegesprekken e.d.

U bent niet verplicht zich in te schrijven bij het arbeidsbureau in uw gastland, tenzij u uw werkloosheidsuitkering "meeneemt" uit uw eigen land. Maar als u zich toch inschrijft, zal u dat zeker helpen te bewijzen dat u actief op zoek bent naar werk.

Kunt u het land worden uitgezet of gevraagd worden het land te verlaten?

Het land kan u vragen te vertrekken als u niet kunt aantonen dat u een realistische kans heeft op een baan.

In uitzonderlijke gevallen kunnen de autoriteiten besluiten u het land uit te zetten in het belang van de openbare orde of veiligheid, maar alleen als zij kunnen aantonen dat uw aanwezigheid een ernstige bedreiging vormt.

Het uitzettingsbesluit of het verzoek om het land te verlaten moet u schriftelijk worden meegedeeld. Daarbij moet worden vermeld waarom u het land wordt uitgezet, en hoe en tot wanneer u in beroep kunt gaan.

Gelijke behandeling

Als werkzoekende heeft u recht op dezelfde behandeling als burgers van uw gastland wat betreft:

Soms komt u in uw gastland pas in aanmerking voor financiële steun voor het zoeken naar werk, zoals laagrentende leningen voor bijscholing van werklozen, als u een werkelijke band met de lokale arbeidsmarkt heeft opgebouwd. Als u al geruime tijd in het land verblijft op zoek naar werk kan dan tellen als een werkelijke band.

Maar als werkzoekende heeft u geen recht op sociale uitkeringen waarvoor u geen premie heeft betaald.

Als u in een ander EU-land werkt en u verliest uw baan of komt als zelfstandige zonder werk te zitten, kunt u onder bepaalde voorwaarden uw recht op verblijf behouden.

Hoe lang u mag blijven hangt af van hoe lang u in uw gastland heeft gewerkt en het soort contract dat u had, voor u werkloos werd.

Als u tijdelijk niet in staat bent om te werken door een ziekte of ongeval, mag u blijven zolang u niet hersteld bent.

Gelijke behandeling

Zolang u in uw gastland mag blijven nadat u daar uw werk kwijt bent geraakt, heeft u recht op dezelfde behandeling als de onderdanen van dat land:

Kunt u gevraagd worden het land te verlaten of het land worden uitgezet?

In uitzonderlijke gevallen kunnen de autoriteiten besluiten u het land uit te zetten in het belang van de openbare orde of veiligheid, maar alleen als zij kunnen aantonen dat uw aanwezigheid een ernstige bedreiging vormt. Het uitzettingsbesluit moet u schriftelijk worden meegedeeld. Daarbij moet worden vermeld waarom u het land wordt uitgezet, en hoe en tot wanneer u in beroep kunt gaan.

Ga na wat uw rechten zijn in uw situatie:

Als u een vast contract had of als u een tijdelijk contract had voor minder dan een jaar maar uw baan kwijtraakt voordat die termijn is verstreken, mag u nog minstens 6 maanden in uw gastland blijven wonen, mits u op zoek gaat naar ander werk.

De termijn van 6 maanden gaat in op het moment dat uw arbeidsovereenkomst eindigt.

U moet zich inschrijven bij het arbeidsbureau als onvrijwillig werkloze op zoek naar werk.

Voorbeeld

U mag in het buitenland blijven als u uw baan verliest

Sabrina is een Duitse die in Griekenland in een klein hotel ging werken. Ze had een contract voor 9 maanden maar haar werkgever verbrak de overeenkomst al na 4 maanden. Nadat ze zich als onvrijwillig werkloze bij het Griekse arbeidsbureau had ingeschreven, kreeg ze toestemming om nog 6 maanden te blijven, mits ze op zoek ging naar een nieuwe baan.

Als u uw baan verliest nadat u al langer dan een jaar in uw gastland heeft gewerkt, mag u daar blijven wonen, mits u zich als werkzoekende inschrijft en blijft voldoen aan de eisen voor werkzoekenden.

Om uw recht op verblijf in uw gastland te behouden wanneer u uw baan verliest of als zelfstandige zonder werk komt te zitten, moet u zich in uw gastland bij het arbeidsbureau inschrijven als werkzoekende.

U mag blijven zolang u als werkzoekende bij het arbeidsbureau staat ingeschreven en u aan de voorwaarden voor werkzoekenden blijft voldoen.

Als u onvrijwillig werkloos wordt en een beroepsopleiding begint, mag u in uw gastland blijven zolang de opleiding duurt.

Als u vrijwillig werkloos bent geworden, mag u in uw gastland blijven zolang de opleiding duurt, mits die opleiding verband houdt met uw vorige baan.

Als dat niet het geval is, mag u in uw gastland blijven onder dezelfde voorwaarden als studenten.

Meer informatie over rechten en voorwaarden voor studenten

Om in uw gastland te mogen blijven voor de volle duur van de beroepsopleiding, moet u zijn ingeschreven als werkzoekende bij de instanties in uw gastland. Dit geldt ook als u vrijwillig werkloos wordt.

EU-wetgeving

Wilt u meer informatie over regels in een bepaald land?

Advies van een expert? Wij helpen u op weg.

Vraag advies aan experts

Deze bladzijde delen: