Διαδρομή πλοήγησης

Διαδώστε το 
	Μοιραστείτε το στο Facebook
  
	Μιλήστε γι` αυτό μέσω Twitter
  
	Διαδώστε το στο google+
  
	Μοιραστείτε το στο linkedIn

Άδικη μεταχείριση

Επικαιροποίηση : 23/06/2014

shopping

Aθέμιτες εμπορικές πρακτικές

Όταν αγοράζετε αγαθά και υπηρεσίες από οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ – μέσω Διαδικτύου, από κατάστημα της περιοχής σας ή από έμπορο του εξωτερικού – η ευρωπαϊκή νομοθεσία σάς προστατεύει έναντι αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.

Οι εταιρείες, όταν διαφημίζουν, πωλούν ή προμηθεύουν προϊόντα, οφείλουν να σας δίνουν επαρκώς ακριβείς πληροφορίες (βλ. δικαίωμά σας σε πληροφόρηση μέσω Διαδικτύου), ώστε να μπορείτε να αποφασίζετε πλήρως ενημερωμένοι αν θα αγοράσετε ένα προϊόν. Αν αυτό δεν συμβεί, οι πράξεις τους μπορεί να θεωρηθούν αθέμιτες. Δείτε ποια μέσα προσφυγής μπορείτε να χρησιμοποιήσετε.

Παραπλανητικές και επιθετικές πρακτικές

Σας παρέχεται προστασία για 2 βασικές κατηγορίες αθέμιτων εμπορικών πρακτικών:

  • παραπλανητικές πρακτικές, είτε με πράξη (παροχή ψευδούς πληροφορίας) είτε με παράλειψη (απόκρυψη σημαντικής πληροφορίας)
  • επιθετικές πρακτικές, που σκοπό έχουν την άσκηση πίεσης για αγορά προϊόντος/υπηρεσίας.

Μαύρη λίστα: αθέμιτες πρακτικές που απαγορεύονται σε κάθε περίπτωση

Η μαύρη λίσταбългарски (bg)czech (cs)dansk (da)Deutsch (de)eesti (et)English (en)español (es)Français (fr)Gaeilge (ga)italiano (it)latviešu (lv)lietuvių (lt)magyar (hu)Malti (mt)Nederlands (nl)polski (pl)português (pt)română (ro)slovenčina (sk)slovenščina (sl)suomi (fi)svenska (sv) σάς επιτρέπει να εντοπίζετε εύκολα τις εμπορικές πρακτικές που απαγορεύονται σε κάθε περίπτωση. Αυτό σημαίνει ότι, αν μια πρακτική περιλαμβάνεται στη μαύρη λίστα, θεωρείται αυτομάτως παράνομη.

Συνηθέστερες πρακτικές που περιλαμβάνονται στη μαύρη λίστα:

Διαφήμιση "δόλωμα"

Οι έμποροι δεν επιτρέπεται να διαφημίζουν προϊόντα/υπηρεσίες σε πολύ χαμηλές τιμές, αν δεν διαθέτουν επαρκή αποθέματα. Οφείλουν να ενημερώνουν τους πελάτες τους για τον διαθέσιμο αριθμό των προς πώληση προϊόντων/υπηρεσιών, καθώς και για τη διάρκεια ισχύος της εκάστοτε προσφοράς.

Παράδειγμα

Ο Άλεξ είδε σε διαφημιστική πινακίδα μια διαφήμιση για προσφορά αεροπορικών εισιτηρίων σε ειδική τιμή: "Ταξιδέψτε στη Βαρκελώνη με μόνο 1 ευρώ!"

Όταν όμως προσπάθησε να κάνει κράτηση, δεν υπήρχαν πια εισιτήρια του 1 ευρώ . Τότε τηλεφώνησε στο κέντρο εξυπηρέτησης πελατών της εταιρείας, όπου τον πληροφόρησαν ότι η μειωμένη αυτή τιμή αφορούσε μόνο έναν περιορισμένο αριθμό θέσεων.

Ανέφερε την περίπτωση στο κέντρο καταναλωτών της χώρας του, το οποίο τον ενημέρωσε ότι η συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία έπρεπε να είναι σε θέση να προσφέρει έναν εύλογο αριθμό εισιτηρίων στην τιμή της προσφοράς, ανάλογα με το εύρος της διαφημιστικής καμπάνιας και/ή (τουλάχιστον) να αναφέρει τον αριθμό των διαθέσιμων εισιτηρίων στην ειδική αυτή τιμή.

Παρόλο που ο Άλεξ δεν μπόρεσε να αγοράσει το εισιτήριο στην τιμή προσφοράς, η εταιρεία απέσυρε τη σχετική διαφήμιση από τη διαφημιστική πινακίδα μετά από παρέμβαση του κέντρου καταναλωτών της χώρας του, ώστε να μην πέσουν στην ίδια παγίδα και άλλοι καταναλωτές.

Δήθεν "δωρεάν" προσφορές

Οι έμποροι οφείλουν να δηλώνουν τις πραγματικές τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών τους. Δεν μπορούν να παρουσιάζουν μια επί πληρωμή υπηρεσία ως "δωρεάν", ή να προσφέρουν μια επιπλέον "δωρεάν" υπηρεσία, τη στιγμή που ουσιαστικά το πραγματικό κόστος αυτών των δήθεν "δωρεάν" υπηρεσιών περιλαμβάνεται ήδη στην κανονική τιμή.

Παράδειγμα

Η Φραντσέσκα αγόρασε μέσω Διαδικτύου μια υπηρεσία γραπτών μηνυμάτων. Στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας, είδε ένα μικρό πλαίσιο που έλεγε "5 δωρεάν μηνύματα την ημέρα". Μόλις έκανε κλικ σ' αυτό, μεταφέρθηκε σε μια άλλη σελίδα που έλεγε ξανά "5 ΔΩΡΕΑΝ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ".

Αφού ακολούθησε τις οδηγίες, το σύστημα την πληροφόρησε ότι είχε εγγραφεί και ότι η χρέωση για τη συγκεκριμένη υπηρεσία ήταν 3 ευρώ την εβδομάδα. Πατώντας "επιστροφή" για επαλήθευση, συνειδητοποίησε ότι υπήρχε με μικρά γράμματα ένδειξη ότι επρόκειτο για υπηρεσία επί πληρωμή.

Πρέπει να προσέχετε πάρα πολύ αυτού του είδους τις προσφορές και να ελέγχετε προσεκτικά τους προσφερόμενους όρους.

Χειραγώγηση παιδιών

Οι έμποροι δεν μπορούν να λένε στο παιδί σας να σας ζητήσει να του αγοράσετε τα προϊόντα τους. Παραινέσεις του τύπου "Αγόρασε το βιβλίο τώρα" ή "Ζήτα από τους γονείς σου να σου αγοράσουν αυτό το παιχνίδι" απαγορεύονται. Η απαγόρευση αυτή ισχύει για όλα τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, όπως η τηλεόραση και, κυρίως, το Διαδίκτυο.

Παράδειγμα

Η Σεσίλ εξεπλάγη όταν η κόρη της άρχισε ξαφνικά να την πιέζει να της αγοράσει μια συλλογή ταινιών με τον αγαπημένο της ήρωα ενός βιβλίου.

Κάποια στιγμή όμως κατάλαβε, όταν είδε την εξής διαφήμιση: “Το αγαπημένο σας βιβλίο κυκλοφορεί τώρα σε βίντεο: πείτε στη μαμά σας να σας το αγοράσει.”

Τότε συμβουλεύτηκε έναν φορέα προστασίας καταναλωτών, ο οποίος την ενημέρωσε ότι επρόκειτο για αθέμιτη πρακτική και υπέβαλε καταγγελία κατά της εταιρείας για να σταματήσει τη διαφημιστική εκστρατεία.

Ψευδείς ισχυρισμοί για διάφορες θεραπείες

Κάθε φορά που ένα προϊόν διαφημίζεται ως θεραπευτικό – για αλλεργίες, τριχόπτωση, απώλεια βάρους κ.λπ. – έχετε το δικαίωμα να γνωρίζετε αν οι σχετικοί ισχυρισμοί έχουν επιβεβαιωθεί επιστημονικώς. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν καμία βάση από ιατρική άποψη, και απλά προσφέρουν απατηλές ελπίδες.

Παράδειγμα

Ο Μάριο έλαβε ένα γράμμα από εταιρεία του εξωτερικού, η οποία ισχυριζόταν ότι τα προϊόντα της έλυναν το πρόβλημα της φαλάκρας μέσα σε τρεις εβδομάδες.

Ο Μάριο αποφάσισε να παραγγείλει το συγκεκριμένο προϊόν, καθώς το γράμμα έλεγε ότι η αποτελεσματικότητά του είχε δοκιμαστεί στην πράξη. Στην πραγματικότητα όμως, το προϊόν δεν είχε δοκιμαστεί στην πράξη, και τελικά δεν έφερε κανένα αποτέλεσμα. Ο Μάριο επικοινώνησε με τον αρμόδιο φορέα προστασίας καταναλωτών της χώρας του και έμαθε ότι και πολλοί άλλοι καταναλωτές, που είχαν πέσει στην ίδια παγίδα, υπέβαλαν καταγγελία. Τον συμβούλεψαν λοιπόν να λάβει μέρος και αυτός στη δικαστική διαδικασία που είχε ήδη κινηθεί κατά της εταιρείας.

Κεκαλυμμένες διαφημίσεις στα μέσα ενημέρωσης

Έχετε το δικαίωμα να γνωρίζετε αν ένα άρθρο εφημερίδας, ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα ή μια ραδιοφωνική εκπομπή έχουν ως "χορηγό" μια εταιρεία, η οποία επιδιώκει τη διαφήμιση των προϊόντων της. Αυτό πρέπει να γίνεται σαφές με εικόνες, λέξεις ή ήχο.

Παράδειγμα

Ο Γιαν διάβασε σε ταξιδιωτικό περιοδικό ένα άρθρο για την πεζοπορία στην Ιρλανδία.

Σύμφωνα με το άρθρο, το οποίο περιέγραφε την προσωπική εμπειρία ενός αναγνώστη, μια συγκεκριμένη μάρκα εξοπλισμού, που ο αναγνώστης ανέφερε ότι είχε χρησιμοποιήσει στο ταξίδι του, χαρακτηριζόταν ως εξαιρετικά καλή.

Για να είναι σίγουρος 100%, ο Γιαν αποφάσισε να διασταυρώσει την πληροφορία μέσω ενός διαδικτυακού φόρουμ. Τότε όμως ανακάλυψε ότι πολλοί οπαδοί της πεζοπορίας δεν εκτιμούσαν ιδιαίτερα τον εξοπλισμό της συγκεκριμένης μάρκας. Πολλοί μάλιστα από αυτούς παρασύρθηκαν να τον αγοράσουν, καθώς δεν γνώριζαν ότι το άρθρο είχε χορηγό την κατασκευάστρια εταιρεία.

Τότε ο Γιαν επικοινώνησε με οργάνωση καταναλωτών, η οποία τον πληροφόρησε ότι, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, το ταξιδιωτικό έντυπο έπρεπε να δηλώνει σαφώς ότι το συγκεκριμένο άρθρο αποτελούσε διαφήμιση. Μετά την παρέμβαση του Γιαν, ο οργάνωση καταναλωτών επικοινώνησε με τον εκδότη του περιοδικού, ο οποίος εν συνεχεία δημοσίευσε σχετική διευκρίνιση, ζητώντας ταυτόχρονα συγγνώμη από τους αναγνώστες για την παραπλάνηση.

Το σύστημα της πυραμίδας

Πρόκειται για διαφημιστικό σύστημα στο οποίο πρέπει να πληρώσετε για να συμμετάσχετε, έναντι μελλοντικού ανταλλάγματος. Ωστόσο, το αντάλλαγμα αυτό εξαρτάται κυρίως από το αν θα φέρετε νέα άτομα στο σύστημα. Η πώληση ή κατανάλωση προϊόντων, αυτή καθεαυτή, παίζει δευτερεύοντα ρόλο. Κάποια στιγμή, το σύστημα της πυραμίδας καταρρέει και οι τελευταίοι που μπαίνουν σ' αυτό χάνουν την επένδυσή τους.

Παράδειγμα

Η Οάνα βρήκε δουλειά σε ένα δίκτυο μάρκετινγκ για πωλήσεις προϊόντων ομορφιάς. Της είπαν ότι θα κέρδιζε πολλά χρήματα στον ελεύθερο χρόνο της και από την άνεση του σπιτιού της.

Υπήρχαν όμως 2 προϋποθέσεις: να πληρώσει προκαταβολικά ένα εφάπαξ τέλος εγγραφής και να φέρει 5 φίλους της στο δίκτυο. Όσο περισσότερους φίλους έφερνε, τόσο περισσότερα θα κέρδιζε. Οι φίλοι της θα κέρδιζαν επίσης χρήματα, αν έφερναν, με τη σειρά τους, 5 φίλους.

Η Οάνα δεν είχε αντιληφθεί ότι η κύρια πηγή του εισοδήματός της προερχόταν από τον αριθμό των ατόμων που έφερνε στο δίκτυο, και όχι από την πώληση προϊόντων ομορφιάς.

Αν βρεθείτε σε παρόμοια κατάσταση, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με μια οργάνωση καταναλωτών, η οποία θα σας ενημερώσει για τα μέσα προσφυγής που υπάρχουν στη χώρα σας.

Ψευδείς προσφορές βραβείων, δώρων

Οι έμποροι δεν μπορούν να διαφημίζουν "δωρεάν" βραβεία και δώρα, και μετά να σας ζητούν να πληρώσετε για να τα πάρετε. Αν λάβετε επιστολή ή ηλ. μήνυμα που λέει: "Συγχαρητήρια, κερδίσατε ένα δώρο!", προσέξτε γιατί μπορεί να πρόκειται για αθέμιτη πρακτική.

Παράδειγμα

Η Εβελίνα έλαβε από εταιρεία μια επιστολή που την πληροφορούσε ότι είχε κερδίσει δώρα αξίας άνω των 100 ευρώ. Την καλούσαν επίσης να παραλάβει τα δώρα της μέσα σε μια εβδομάδα, προτού λήξει η προσφορά.

Όταν όμως τηλεφώνησε στον αριθμό που υπήρχε στην επιστολή, της είπαν ότι απλά επρόκειτο για διαφήμιση. Αντί να λάβει τα δώρα, την πληροφόρησαν ότι έπρεπε να αγοράσει οικιακές συσκευές και μόνον τότε θα μπορούσε να λάβει μέρος σε σχετική κλήρωση.

Η Εβελίνα θορυβήθηκε και προσπάθησε να μάθει κατά πόσον η εταιρεία είχε το δικαίωμα να εφαρμόζει τέτοιες πρακτικές. Επικοινώνησε λοιπόν με την ένωση καταναλωτών της χώρας της, η οποία την ενημέρωσε ότι αυτού του είδους οι πρακτικές απαγορεύονται. Η συγκεκριμένη ένωση καταναλωτών ήλθε σε επαφή με την εταιρεία, η οποία τελικά σταμάτησε να εφαρμόζει αυτή την πρακτική.

Δήθεν "ειδικά" πλεονεκτήματα

Οι έμποροι δεν μπορούν να ισχυρίζονται ότι σας προσφέρουν ειδικά δικαιώματα, όταν στην πραγματικότητα έχετε ήδη τα δικαιώματα αυτά βάσει της νομοθεσίας.

Παράδειγμα

Ο Κωνσταντίνος από τη Θεσσαλονίκη αποφάσισε να αγοράσει έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή μέσω Διαδικτύου.

Επέλεξε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα που διαφήμιζε μια ειδική προσφορά, η οποία έδινε στους αγοραστές 2ετή εγγύηση για τυχόν επισκευή ή αντικατάσταση του υπολογιστή, εφόσον διαπιστωνόταν ότι το προϊόν είναι ελαττωματικό ή δεν ανταποκρίνεται στη διαφήμιση.

Ο Κωνσταντίνος επείσθη ότι επρόκειτο για ειδική προσφορά, όμως η 2ετής εγγύηση αποτελεί εκ του νόμου υποχρέωση για κάθε έμπορο.

Είναι γεγονός ότι πολλοί έμποροι ή κατασκευαστές προσφέρουν εμπορικές εγγυήσεις που καλύπτουν την επισκευή του προϊόντος, π.χ. για 1, 3 ή 5 χρόνια. Οι εγγυήσεις αυτές μπορεί να είναι δωρεάν ή να παρέχονται υπό όρους. Δεν μπορούν όμως να αντικαθιστούν την ελάχιστη 2ετή εγγύηση, την οποία οφείλει πάντα εκ του νόμου να σας παρέχει κάθε έμπορος.

Ο Κωνσταντίνος έγραψε στον έμπορο, ο οποίος παραδέχθηκε ότι επρόκειτο περί λάθους και συμφώνησε να δώσει στον πελάτη του εμπορική εγγύηση για 1 επιπλέον έτος.

Αντικανονική χρήση περιορισμένων προσφορών

Όταν οι έμποροι σάς λένε ότι μια συγκεκριμένη προσφορά ισχύει για πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα, το κάνουν ενδεχομένως για να σας πιέσουν να αγοράσετε προτού αφιερώσετε λίγο χρόνο για να κάνετε την επιλογή σας πλήρως ενημερωμένοι. Αποτελεί αθέμιτη πρακτική ο ισχυρισμός ότι μια προσφορά είναι περιορισμένη χρονικά, τη στιγμή που στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει.

Παράδειγμα

Ο Σιμόν από το Βέλγιο ήθελε να αγοράσει ένα ποδήλατο. Βρήκε λοιπόν μια ειδική προσφορά, που ίσχυε για 24 μόνο ώρες, στο ηλεκτρονικό κατάστημα ενός εμπόρου εγκατεστημένου στην Ολλανδία.

Το ποδήλατο δεν ήταν ακριβώς αυτό που ήθελε, αλλά δεν είχε χρόνο να συγκρίνει, επειδή η προσφορά ίσχυε για τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Έτσι, αποφάσισε γρήγορα να αγοράσει το ποδήλατο για να επωφεληθεί από την έκπτωση του 50%.

Προς μεγάλη του έκπληξη, όμως, διαπίστωσε ότι ακριβώς η ίδια προσφορά υπήρχε στο ηλεκτρονικό κατάστημα όχι μόνο μία αλλά και δύο εβδομάδες αργότερα.

Ο Σιμόν κατάλαβε ότι επρόκειτο για δήθεν προσφορά που σκοπό είχε να τον πιέσει να αγοράσει το ποδήλατο. Παρόλο που παραπονέθηκε κατ' επανάληψη στον έμπορο για τη συγκεκριμένη πρακτική, δεν έλαβε καμία απάντηση.

Πήγε τότε στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτών που βρίσκεται στο Βέλγιο, το οποίο διαβίβασε την περίπτωση στον αντίστοιχο φορέα της Ολλανδίας. Λίγο καιρό αργότερα, το ολλανδικό κέντρο ενημέρωσε τον Σιμόν ότι, χάρη στην παρέμβασή τους, ο έμπορος έκανε τις αναγκαίες αλλαγές στον ιστότοπο.

Επίμονες και ανεπιθύμητες προσφορές

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, οι εταιρείες δεν μπορούν να σας κάνουν επίμονες και ανεπιθύμητες προσφορές μέσω τηλεφώνου, φαξ, ηλ. ταχυδρομείου ή άλλου μέσου κατάλληλου για πωλήσεις εξ αποστάσεως.

Παράδειγμα

Ο Μάργκους επισκέφθηκε ένα κατάστημα με έπιπλα κουζίνας και γράφτηκε συνδρομητής σε ένα ενημερωτικό δελτίο για νέες προσφορές.

Ξαφνικά άρχισε να λαμβάνει διάφορες διαφημίσεις από περιοδικά μαγειρικής, κηπουρικής, αλεξιπτωτισμού, οικοκυρικής κ.λπ. Παρόλο που δεν είχε ζητήσει ποτέ να περιληφθεί σε κάποιον κατάλογο ηλεκτρονικών διευθύνσεων, μερικές φορές έφτανε να λαμβάνει μέχρι και 10 ηλ. μηνύματα την ημέρα! Τα αλλεπάλληλα αιτήματα του Μάργκους να βγει το όνομά του από τον κατάλογο παραληπτών δεν έφερναν κανένα αποτέλεσμα.

Τότε, μια φίλη του τον συμβούλεψε να επικοινωνήσει με το κέντρο καταναλωτών της χώρας του, δεδομένου ότι στο παρελθόν το κέντρο αυτό την είχε βοηθήσει να λύσει ένα παρόμοιο πρόβλημα. Μετά από παρέμβαση του κέντρου αυτού, η εταιρεία έβγαλε το όνομα του Μάργκους από τον κατάλογο ηλεκτρονικών διευθύνσεων.

Προστασία ευάλωτων καταναλωτών

Οι έμποροι δεν μπορούν να εφαρμόζουν πρακτικές που εκμεταλλεύονται ευάλωτους καταναλωτές, όπως παιδιά και άτομα που πάσχουν από ασθένειες ή διαφόρων μορφών εθισμούς. Είναι παράνομο π.χ. να ασκούνται πιέσεις σε παιδιά για να αγοράσουν ένα προϊόν, ή να προτείνεται το "στενό μαρκάρισμα" ως τακτική για να πείσουν τα παιδιά τους γονείς τους να τους το αγοράσουν.

Μπορεί να συναντήσετε πρακτικές που δεν περιλαμβάνονται στη μαύρη λίστα ή δεν εμπίπτουν στις παραπάνω περιπτώσεις, αλλά που τις κρίνετε αθέμιτες. Συμβουλευθείτε την ένωση καταναλωτών της χώρας σας ή το δίκτυο των Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτώνбългарски (bg)czech (cs)dansk (da)Deutsch (de)eesti (et)English (en)español (es)Français (fr)Gaeilge (ga)italiano (it)latviešu (lv)lietuvių (lt)magyar (hu)Malti (mt)Nederlands (nl)polski (pl)português (pt)română (ro)slovenčina (sk)slovenščina (sl)suomi (fi)svenska (sv).

Χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια;

Χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια;

Δεν βρήκατε τις πληροφορίες που ζητάτε; Έχετε κάποιο πρόβλημα που θέλετε να επιλύσετε;

Footnote

Εν προκειμένω, τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ + Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία

Retour au texte en cours.