Werknemers en gepensioneerden

Als EU-onderdaan heeft u het recht om in een ander EU-land te verblijven. Als u minder dan 3 maanden blijft, heeft u alleen een geldige identiteitskaart of geldig paspoort nodig.

Meldplicht

In sommige EU-landen bent u verplicht u na aankomst te melden binnen een redelijke termijn. U kunt een boete krijgen als u dat niet doet.

Ga daarom voor uw vertrek na of en binnen welke termijn u zich bij de autoriteiten moet melden.

Om zich te melden heeft u alleen uw identiteitskaart of paspoort nodig. Deze formaliteit dient gratis te zijn. Als u in een hotel logeert, hoeft u meestal alleen een speciaal formulier in te vullen en zorgt het hotel voor de rest.

Als u zich niet meldt, kunt u in sommige EU-landen een boete krijgen, maar u kunt daarom niet het land worden uitgezet.

Gelijke behandeling

U moet in uw nieuwe land op dezelfde manier worden behandeld als de eigen onderdanen, bijvoorbeeld wat betreft werk, salaris, arbeidsbemiddeling, inschrijving in scholen enz.

Zelfs als u als toerist in het land bent, hoeft u bijvoorbeeld niet méér te betalen voor een museum- of treinkaartje e.d.

Uitzetting

In uitzonderlijke gevallen kan uw nieuwe land besluiten u uit te zetten, maar alleen als het kan aantonen dat u een bedreiging bent voor de openbare orde of veiligheid.

Het uitzettingsbesluit moet u schriftelijk worden meegedeeld. Daarbij moet worden vermeld waarom u wordt uitgezet en hoe en tot wanneer u in beroep kunt gaan.

Werkenden

Als werknemer, zelfstandige of uitgezonden werknemer heeft u het recht om in een ander EU-land te wonen.

U raakt uw baan kwijt

Als u in het buitenland werkt en werkloos wordt, verliest u niet uw recht om daar te blijven werken en wonen als u:

• tijdelijk niet in staat bent om te werken door een ziekte of ongeval
• ingeschreven bent bij het bevoegde arbeidsbureau als onvrijwillig werkloze nadat u
  • langer dan 1 jaar gewerkt heeft
      of
  • minder dan 1 jaar gewerkt heeft (in welk geval u nog minstens 6 maanden op gelijke voet moet worden behandeld als onderdanen van uw gastland)
• begint aan een beroepsopleiding (als u vrijwillig werkloos wordt, moet de opleiding te maken hebben met uw vorige baan).

Gepensioneerden

Als u gepensioneerd bent, mag u in een ander EU-land wonen als u:

• daar tegen ziektekosten bent verzekerd
• over voldoende inkomsten beschikt (uit welke bron dan ook) om zonder uitkering rond te komen

Inschrijving

Als u nog geen 3 maanden in uw nieuwe land verblijft, bent u niet verplicht zich in te schrijven (om een bewijs van inschrijving aan te vragen), maar u mag het wel.

Zodra u 3 maanden in uw nieuwe land bent, bent u meestal verplicht zich in te schrijven (bij de gemeente, politie of vreemdelingendienst).

Voor een bewijs van inschrijving moet u de volgende documenten overleggen:

• Werknemers en uitgezonden werknemers 
  • Geldige identiteitskaart of geldig paspoort
  • Werkgeversverklaring of arbeidscontract
• Zelfstandigen 
  • Geldige identiteitskaart of geldig paspoort
  • Bewijs van zelfstandig ondernemerschap
• Gepensioneerden 
  • Geldige identiteitskaart of geldig paspoort
  • Bewijs dat u afdoende tegen ziektekosten bent verzekerd
  • Bewijs dat u uzelf kunt onderhouden zonder een beroep op een uitkering te hoeven doen

U hoeft geen andere documenten over te leggen.

Wanneer u zich inschrijft krijgt u een bewijs van inschrijving. Dit bevestigt dat u recht op verblijf heeft. Het vermeldt uw naam en adres en de datum van inschrijving.

Het bewijs van inschrijving moet u onmiddellijk worden gegeven en mag niet duurder zijn dan de identiteitskaart van onderdanen van dat land.

Het moet onbeperkt geldig zijn (het hoeft niet te worden vernieuwd). U moet wel eventuele adreswijzigingen aan de nationale autoriteiten doorgeven.

Als u geen bewijs van inschrijving krijgt, kunt u een beroep doen op onze hulpdienst.

Gelijke behandeling

U moet in uw nieuwe land op dezelfde manier worden behandeld als de eigen onderdanen, bijvoorbeeld wat betreft werk, salaris, arbeidsbemiddeling, inschrijving in scholen enz.

Verzoek om het land te verlaten / uitzetting

U mag in een ander EU-land blijven wonen zolang u aan de voorwaarden voor verblijf voldoet. Is dat niet meer het geval, dan kunnen de autoriteiten u vragen het land te verlaten.

In uitzonderlijke gevallen kan uw nieuwe land besluiten u uit te wijzen in het belang van de openbare orde of veiligheid, maar alleen als het kan aantonen dat u een ernstige bedreiging vormt.

Het uitzettingsbesluit of het verzoek om het land te verlaten moet u schriftelijk worden meegedeeld. Daarbij moet worden vermeld waarom u wordt uitgezet en hoe en tot wanneer u in beroep kunt gaan.

Als u als werknemer, gepensioneerde of zelfstandige 5 jaar na elkaarrechtmatig in een ander EU-land heeft gewoond, krijgt u daar automatisch het permanent verblijfsrecht. Dat betekent dat u zolang mag blijven als u wilt.

U verliest dit recht niet als u:

• tijdelijk het land verlaat (minder dan 6 maanden per jaar)
• langer afwezig bent om in verplichte militaire dienst te gaan
• eenmalig maximaal 12 maanden achter elkaar het land verlaat om belangrijke redenen zoals zwangerschap, bevalling, ernstige ziekte, werk, beroepsopleiding of detachering in het buitenland.

Voormalige werknemers en zelfstandigen

U kunt al eerder in aanmerking komen voor het permanent verblijfsrecht, als u bent gestopt met werken omdat u:

• gepensioneerd bent en minstens 1 jaar in het land heeft gewerkt of er minstens drie jaar onafgebroken heeft gewoond
• arbeidsongeschikt bent geraakt na minstens 2 jaar onafgebroken in het land te hebben gewoond
• arbeidsongeschikt bent geraakt door een arbeidsongeval of beroepsziekte, in welk geval het niet uitmaakt hoe lang u al in het land woont

Permanent verblijfsdocument

Dit verschilt van het bewijs van inschrijving dat in veel landen verplicht is. Het permanent verblijfsdocument is niet verplicht. Het bevestigt dat u het recht heeft om permanent in het land te wonen, zonder voorwaarden.

Dit betekent dat de autoriteiten u niet meer mogen vragen te bewijzen dat u werk heeft, over voldoende middelen beschikt, verzekerd bent e.d. Het permanent verblijfsdocument komt van pas wanneer u administratieve formaliteiten moet afhandelen.

Als u bij de autoriteiten een permanent verblijfdocument aanvraagt, moeten zij dit zo snel mogelijk afgeven. Het mag niet méér kosten dan de identiteitskaart van de eigen onderdanen. Als dat niet zo is, kunt u een beroep doen op onze hulpdienst.

Het document moet voor onbepaalde tijd geldig zijn, zonder dat het hoeft te worden vernieuwd.

Bij de aanvraag moet u de volgende documenten overleggen:

• een bewijs dat u al minstens 5 jaar in het land woont, bijvoorbeeld het oorspronkelijke bewijs van inschrijving, als dat nog geldig is

of

• een bewijs dat u gestopt bent met werken en aan de voorwaarden voldoet voor vervroegd permanent verblijf

Gelijke behandeling

U moet in uw nieuwe land dezelfde rechten, uitkeringen en voordelen genieten als de eigen onderdanen.

Uitzetting

In uitzonderlijke gevallen kan uw nieuwe land besluiten u uit te zetten in het belang van de openbare orde of veiligheid, maar alleen als het kan aantonen dat u een ernstige bedreiging vormt.

Het uitzettingsbesluit moet u schriftelijk worden meegedeeld. Daarbij moet worden vermeld waarom u wordt uitgezet en hoe en tot wanneer u in beroep kunt gaan.