Ścieżka nawigacji

Ostatnia aktualizacja : 05/08/2014

health

Twoje ubezpieczenie zdrowotne

W UE za Twoje zabezpieczenie społeczne, w tym ubezpieczenie zdrowotne, odpowiada kraj, w którym masz miejsce zamieszkania i odpowiedni status ekonomiczny, nie zaś kraj Twojego obywatelstwa. Sprawdź, czy wiesz, który kraj powinien zapewnić Ci zabezpieczenie społeczne. Pamiętaj, że nie możesz sam wybrać kraju, który ma Ci je zapewnić!

Jeśli nie jesteś pewien, jakie przysługują Ci prawa do opieki zdrowotnej, i chcesz się upewnić przed podjęciem leczenia, w każdym kraju UE znajdziesz przynajmniej jeden krajowy punkt kontaktowy, który poinformuje Cię, czy masz prawo do zwrotu kosztów leczenia i po jakich stawkach.

W następujących przypadkach obowiązują specjalne wymogi:

Praca w jednym kraju, a miejsce zamieszkania w innym

Jeśli pracujesz w jednym kraju UE, a mieszkasz w innym (dojeżdżasz do pracy), masz prawo do poddania się leczeniu po obu stronach granicy.

Powinieneś najpierw zarejestrować się w kraju, w którym pracujesz, i uzyskać formularz S1 (dawniej E 106) od swojego zakładu ubezpieczeń zdrowotnych. Formularz ten uprawnia Ciebie oraz osoby pozostające na Twoim utrzymaniu do zarejestrowania się w systemie ubezpieczeń zdrowotnych w kraju, w którym mieszkasz. W rezultacie będziesz mieć dwie karty ubezpieczenia zdrowotnego - po jednej z każdego kraju.

Osoby pozostające na Twoim utrzymaniu również mogą korzystać z takich samych praw jak Ty, jeśli mieszkasz i pracujesz w jednym z następujących krajów:

 

Austria

Niemcy

Portugalia

Belgia

Grecja

Rumunia

Bułgaria

Łotwa

Słowacja

Cypr

Luksemburg

Słowenia

Czechy

Malta

 

Francja

Polska

 

Jeśli mieszkasz lub pracujesz w Danii, Estonii, Finlandii, na Węgrzech, w Irlandii, we Włoszech, na Litwie, w Hiszpanii, Szwecji, Holandii bądź Wielkiej Brytanii, osoby pozostające na Twoim utrzymaniu nie mogą mieć dwóch kart ubezpieczenia zdrowotnego. Mogą uzyskać opiekę medyczną w kraju, w którym pracujesz, wyłącznie jeśli spełniają jeden z następujących warunków:

  • leczenie okazuje się konieczne z medycznego punktu widzenia podczas ich pobytu w tym kraju, z uwzględnieniem charakteru leczenia i przewidywanego czasu pobytu
  • istnieje odpowiednie porozumienie pomiędzy tymi krajami/administracjami
  • uzyskały zezwolenie na leczenie (tzw. uprzednia zgoda) w postaci formularza S2 (dawniej E 112) wydanego przez zakład ubezpieczeń zdrowotnych w kraju, w którym mieszkasz.

Opieka nad chorym dzieckiem - Jeśli jesteś pracownikiem transgranicznym (mieszkasz w jednym kraju, a pracujesz w drugim) i chcesz wziąć zwolnienie na opiekę nad chorym dzieckiem, dowiedz się w swoim zakładzie ubezpieczeń zdrowotnych, czy kwalifikujesz się do tego typu świadczeń. Może okazać się, że nie masz do nich prawa, jeżeli dziecko objęte jest ubezpieczeniem Twojego współmałżonka/partnera w kraju, w którym mieszkasz.

Oddelegowanie za granicę na krótki okres (<2 lata)

Jako pracownik oddelegowany za granicę na krótki okres (mniej niż 2 lata), możesz, jeśli tak zdecydujesz, pozostać ubezpieczony w kraju pochodzenia (kraju, z którego zostałeś oddelegowany - który odpowiada za Twoje zabezpieczenie społeczne).

Zwróć się do zakładu ubezpieczeń zdrowotnych w swoim kraju pochodzenia o wydanie Ci formularza S1 (dawniej E 106). Zapewni on Tobie i Twojej rodzinie prawo do opieki zdrowotnej podczas pobytu za granicą. Po przyjeździe do nowego kraju przedstaw formularz S1 zakładowi ubezpieczeń zdrowotnych.

Urzędnik służby cywilnej oddelegowany za granicę

Jeśli jesteś urzędnikiem służby cywilnej oddelegowanym za granicę, masz prawo do opieki lekarskiej w kraju, w którym mieszkasz. Musisz się w tym celu zwrócić o wydanie formularza S1 (dawniej E 106 - dokument ten poświadcza prawo do opieki zdrowotnej, które przysługuje Tobie i Twojej rodzinie podczas pobytu poza krajem, w którym jesteś ubezpieczony). Formularz uzyskasz w zakładzie ubezpieczeń w kraju, w którym jesteś zatrudniony na stałe, a musisz go przedstawić zakładowi ubezpieczeń w kraju, w którym pracujesz jako pracownik oddelegowany.

Student, naukowiec lub stażysta za granicą

Jeśli wyjedziesz do innego kraju UE, aby podjąć studia, prowadzić prace naukowo-badawcze bądź też odbyć staż lub szkolenie zawodowe, musisz posiadać kompleksowe ubezpieczenie zdrowotne w swoim kraju pochodzenia.

  • Jeśli zostaniesz zatrudniony w nowym kraju UE, to w nim zostaniesz objęty systemem opieki zdrowotnej.

    Niektórych doktorantów obowiązują wymogi takie jak w przypadku pracowników zamieszkałych w tym kraju - czasami muszą przystąpić do lokalnego systemu opieki zdrowotnej lub wykupić prywatne ubezpieczenie.

  • Jeżeli nie zostałeś zatrudniony w nowym kraju i spełniasz odpowiednie warunki, jedną z możliwości jest uzyskanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego.
  • Jeżeli Twoja macierzysta uczelnia lub placówka badawcza wysyła Cię na uczelnię lub do placówki badawczej w innym kraju UE na z góry określony czas, będziesz nadal objęty systemem opieki zdrowotnej swojego kraju pochodzenia podczas całego pobytu za granicą. Przed wyjazdem powinieneś zwrócić się o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego lub formularza S1.

    Sprawdź najpierw w zakładzie ubezpieczeń lub w krajowym punkcie kontaktowym w swoim kraju pochodzenia, czy pokryte zostaną koszty opieki zdrowotnej podczas całego Twojego pobytu za granicą.

Jeśli podczas pobytu za granicą nadal jesteś objęty ubezpieczeniem zdrowotnym swojego kraju ojczystego, posiadanie ważnej Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego może znacznie ułatwić formalności administracyjne.

Niektóre krajowe zakłady ubezpieczeń pokrywają jednak koszty opieki zdrowotnej za granicą tylko przez pewien czas. Dotyczy to często starszych wiekiem studentów (powyżej 28 lub 30 lat) i pracowników szkolących się za granicą. Jeśli należysz do jednej z tych grup, będziesz musiał zarejestrować się w publicznym systemie opieki zdrowotnej w nowym kraju lub wykupić tam prywatne ubezpieczenie.

Prawdziwa historia

Zapoznaj się z miejscowymi zasadami dotyczącymi zabezpieczenia społecznego

Wim jest Belgiem, który wyjechał na studia do Holandii. Zabrał ze sobą ważną Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Wim chciał podczas studiów podjąć pracę na część etatu. Jednak w Holandii każda osoba pracująca musi obowiązkowo wykupić podstawowe krajowe ubezpieczenie zdrowotne, którego koszt wynosi ok. 1100 euro rocznie, nawet jeżeli posiada ważną Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Z tego względu podjęcie pracy w Holandii okazało się bardziej kosztowne, niż Wim początkowo zakładał.

Emeryt

Ubezpieczenie zdrowotne w kraju, w którym mieszkasz

Jeśli otrzymujesz emeryturę z kraju, w którym mieszkasz, Ciebie i Twoją rodzinę automatycznie obejmuje system ubezpieczeń zdrowotnych tego kraju - bez względu na to, czy otrzymujesz także emerytury z innych krajów.

Prawdziwa historia

Poznaj zasady działania systemu opieki zdrowotnej w nowym kraju

Nicolas mieszkał i pracował we Francji przez całe życie, z wyjątkiem paru lat, które w młodości przepracował we Włoszech jako kelner.

Po przejściu na emeryturę Nicolas przeprowadził się do Włoch. Jego emerytura będzie składała się z dwóch części: włoskiej emerytury za lata przepracowane we Włoszech oraz francuskiej za lata pracy we Francji.

Ponieważ Nicolas mieszka we Włoszech, a jednocześnie otrzymuje tam emeryturę, jest objęty włoskim systemem ubezpieczeń zdrowotnych i nie należy już do francuskiego systemu.

Jeśli nie otrzymujesz emerytury ani nie uzyskujesz żadnego innego dochodu w kraju, w którym mieszkasz, istnieją dwie możliwości:

  • jeśli otrzymujesz emeryturę z innego kraju UE, jesteś objęty systemem ubezpieczeń zdrowotnych tego kraju
  • jeśli otrzymujesz emeryturę z kilku innych krajów UE, jesteś objęty systemem ubezpieczeń zdrowotnych kraju, w którym ubezpieczenie obejmowało Cię najdłużej.

W obu tych przypadkach musisz wystąpić o dokument potwierdzający uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej - formularz S1 (dawniej E 121). Dokument ten jest wydawany przez zakład ubezpieczeń zdrowotnych w kraju, z którego systemu ubezpieczeń zdrowotnych korzystasz.

Potwierdza on Twoje prawo do korzystania w pełnym zakresie ze świadczeń zdrowotnych w kraju zamieszkania, gdzie musisz przedłożyć ten dokument zakładowi ubezpieczeń zdrowotnych.

Zasadniczo Tobie i członkom Twojej rodziny pełne prawo do opieki medycznej przysługuje tylko w kraju, w którym mieszkasz. Jednak niektóre kraje (zobacz lista poniżej) oferują emerytom mieszkającym za granicą, ale należącym do ich systemu zabezpieczenia społecznego, pełne ubezpieczenie zdrowotne również na swoim terytorium.

Ubezpieczenie zdrowotne w kraju, w którym pracowałeś

Jeśli kraj, który wypłaca Ci emeryturę, znajduje się na poniższej liście, Ty i Twoja rodzina macie prawo do pełnego ubezpieczenia zdrowotnego zarówno w tym kraju, jak i w kraju, w którym teraz mieszkasz (jeśli są to różne kraje):

 

Austria

Francja

Holandia

Belgia

Niemcy

Polska

Bułgaria

Grecja

Słowenia

Cypr

Węgry

Hiszpania

Czechy

Luksemburg

Szwecja

Jeśli płaciłeś składki w kraju, który nie jest wymieniony na liście powyżej, masz prawo do pełnego ubezpieczenia zdrowotnego tylko w kraju, w którym mieszkasz.

Byli pracownicy transgraniczni

Jeśli ostatnia wykonywana przez Ciebie praca miała charakter transgraniczny, tzn. miejsce zamieszkania znajdowało się w innym kraju niż miejsce pracy, dotyczą Cię następujące przepisy:

Kontynuacja leczenia

Możesz - nawet po przejściu na emeryturę - kontynuować leczenie rozpoczęte w kraju, w którym pracowałeś. Dotyczy to również osób pozostających na Twoim utrzymaniu, jeśli ich leczenie rozpoczęło się w następujących krajach:

 

Austria

Niemcy

Portugalia

Belgia

Grecja

Rumunia

Bułgaria

Łotwa

Słowacja

Cypr

Luksemburg

Słowenia

Czechy

Malta

 

Francja

Polska

 

Od 1 maja 2014 r. będzie to również możliwe w przypadku leczenia rozpoczętego w krajach wymienionych poniżej:

 

Estonia

Włochy

Holandia

Węgry

Litwa

Hiszpania

Jeśli chcesz kontynuować leczenie rozpoczęte w kraju, w którym pracowałeś, musisz złożyć formularz S3 w zakładzie ubezpieczeń zdrowotnych w tym kraju.

Ubezpieczenie w kraju, w którym pracowałeś, a ubezpieczenie w kraju, w którym mieszkasz

Jeśli w ciągu pięciu lat poprzedzających przejście na emeryturę przez co najmniej dwa lata Twoja praca miała charakter transgraniczny, przysługuje Ci prawo do opieki zdrowotnej zarówno w kraju zamieszkania, jak i w kraju, w którym pracowałeś.

Dotyczy to również osób pozostających na Twoim utrzymaniu, jeśli oba kraje - kraj, w którym teraz mieszkasz, oraz kraj, w którym pracowałeś - znajdują się wśród wymienionych poniżej:

 

Austria

Niemcy

Hiszpania

Belgia

Luksemburg

 

Francja

Portugalia

 

Jeśli chcesz mieć możliwość leczenia w obu krajach, czyli w kraju zamieszkania i w kraju, w którym pracowałeś, musisz złożyć formularz S3 w zakładzie ubezpieczeń zdrowotnych w kraju, w którym pracowałeś.

Krajowe systemy opieki zdrowotnej w Europie bardzo się między sobą różnią

Kraje UE mają swobodę ustanawiania własnych przepisów dotyczących uprawnień do świadczeń i usług. Jeśli zatem złożysz wniosek o opiekę medyczną w kraju, w którym teraz mieszkasz, prawdopodobnie nie będą Ci przysługiwać dokładnie takie same usługi za tę samą cenę jak w kraju pochodzenia.

Aby uniknąć problemów i nieporozumień, które mogą mieć poważne konsekwencje, poznaj zasady działania systemu zabezpieczenia społecznego w nowym kraju lub skontaktuj się z krajowym punktem kontaktowym.

Prawdziwa historia

Poznaj zasady działania systemu zabezpieczenia społecznego w nowym kraju

Susanne przez całe życie pracowała w Niemczech, ale po przejściu na emeryturę przeniosła się do Hiszpanii. Kiedy zachorowała, była zmuszona zatrudnić prywatną firmę, która zapewniła jej opiekę w domu, ponieważ w Hiszpanii publiczny system ubezpieczeń nie obejmuje opieki domowej.

Wprawdzie z jej niemieckiego ubezpieczenia pokryto część kosztów, jednak Susanne musiała zapłacić z własnej kieszeni dużo więcej, niż gdyby została w Niemczech. Wynikało to z różnic pomiędzy systemami świadczeń w Niemczech i Hiszpanii.

Różnice w ocenie stopnia niezdolności do pracy

Jeśli ubiegasz się o rentę inwalidzką lub zasiłek chorobowy, każdy kraj, w którym pracowałeś, może wymagać od Ciebie poddania się osobnemu badaniu lekarskiemu. Jeden kraj może stwierdzić u Ciebie poważny stopień inwalidztwa, natomiast inny może uznać, że Twój stan zdrowia jest zadowalający.

Dowiedz się więcej o rentach inwalidzkich w Europie.

Pomoc i porady