Διαδρομή πλοήγησης

Επικαιροποίηση : 25/11/2014

work

Ασφαλιστική κάλυψη στο εξωτερικό

Η χώρα που καλύπτει την κοινωνική σας ασφάλιση προσδιορίζεται με βάση 2 κριτήρια:

  • το εργασιακό σας καθεστώς (απασχολούμενος, αυτοαπασχολούμενος, άνεργος, αποσπασμένος στο εξωτερικό, διασυνοριακός εργαζόμενος κ.λπ.)
  • τη χώρα διαμονής σας - όχι την υπηκοότητά σας.

Δεν μπορείτε να επιλέξετε εσείς ποια χώρα θα καλύπτει την κοινωνική σας ασφάλιση.

Όταν διαμένετε ή εργάζεστε στο εξωτερικό, η χώρα που καλύπτει την κοινωνική σας ασφάλιση είναι είτε η χώρα προέλευσης είτε η χώρα υποδοχής. Σε κάθε περίπτωση, θα χρειαστούν ορισμένες διατυπώσεις ώστε να εξασφαλίσετε την κάλυψή σας και μετά τη μετεγκατάστασή σας στη νέα σας χώρα.

Για να αποφύγετε, ενδεχομένως, σοβαρά προβλήματα και παρανοήσεις, ενημερωθείτε για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στη χώρα υποδοχής.

Τι να κάνετε εάν:

Διαμένετε και εργάζεστε στο εξωτερικό

Ως διακινούμενος εργαζόμενος εντός της ΕΕ, είτε μισθωτός είτε αυτοαπασχολούμενος, θα πρέπει να εγγραφείτε στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας υποδοχής.

Εσείς και τα εξαρτώμενα από εσάς πρόσωπα θα καλύπτονται στην περίπτωση αυτή από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας αυτής. Οι παροχές που δικαιούστε λόγω ασθένειας, οικογενειακής κατάστασης, ανεργίας, συνταξιοδότησης, επαγγελματικού ατυχήματος ή επαγγελματικής νόσου, πρόωρης συνταξιοδότησης και θανάτου θα καθορίζονται με βάση τη νομοθεσία της χώρας αυτής.

Θεμελίωση δικαιώματος

Σε πολλές χώρες, οι παροχές που δικαιούστε μπορεί να εξαρτώνται από το διάστημα κατά το οποίο καταβάλατε προηγουμένως εισφορές.

Η χώρα στην οποία υποβάλλετε αίτηση για παροχές πρέπει να λάβει υπόψη όλα τα διαστήματα εργασίας σας ή όλες τις συνεισφορές που καταβάλατε σε άλλες χώρες της ΕΕ, σαν να είχατε κάλυψη στη χώρα αυτή ευθύς εξ αρχής.

Εάν δεν το πράξει, επικοινωνήστε με τις υπηρεσίες παροχής βοήθειας της ΕΕ.

Μια αληθινή ιστορία

Όλα τα διαστήματα εργασίας στην ΕΕ συνυπολογίζονται για τη θεμελίωση δικαιώματος σε παροχές κοινωνικής ασφάλισης

Η Άνια από την Πολωνία εργάστηκε 6 χρόνια στην Πολωνία και στη συνέχεια μετακόμισε στη Γερμανία όπου εργάστηκε 2 ακόμη χρόνια.

Μετά από τροχαίο ατύχημα δεν μπορούσε να περπατήσει και υπέβαλε αίτηση για αναπηρική σύνταξη στην Πολωνία και στη Γερμανία.

Οι γερμανικές αρχές απέρριψαν την αίτησή της επειδή είχε εργαστεί στη Γερμανία λιγότερο από 5 χρόνια, τα οποία αποτελούν την ελάχιστη απαιτούμενη περίοδο για θεμελίωση δικαιώματος αναπηρικής σύνταξης στη Γερμανία.

Ωστόσο, οι αρχές έπρεπε να συνυπολογίζουν και τα χρόνια που η Άνια είχε εργαστεί στην Πολωνία. Με έναν τέτοιο υπολογισμό, τα χρόνια εργασίας της θα έφθαναν τα 8 και θα ξεπερνούσαν κατά πολύ το απαιτούμενο όριο.

Συνεπώς, η Άνια δικαιούται σύνταξη αναπηρίας τόσο από τη Γερμανία όσο και από την Πολωνία. Καθεμιά από τις δύο χώρες θα πρέπει να καταβάλλει ένα ποσοστό ανάλογα με τα χρόνια που εργάστηκε η Άνια εκεί.

Είστε αποσπασμένος στο εξωτερικό για μικρό διάστημα (<2 χρόνια)

Ως υπήκοος κράτους μέλους της ΕΕ, μπορείτε να εργαστείτε προσωρινά σε άλλο κράτος μέλος και να εξακολουθήσετε να έχετε κάλυψη από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας σας, δηλαδή το σύστημα της χώρας όπου εργάζεστε συνήθως. Στην περίπτωση αυτή, εμπίπτετε στην κατηγορία των αποσπασμένων εργαζομένων.

Ενημερωθείτε για το πώς μπορείτε να εξακολουθήσετε να έχετε κάλυψη από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας σας ενόσω είστε αποσπασμένος στο εξωτερικό.

Η απόσπαση σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ -είτε είστε μισθωτός είτε αυτοαπασχολούμενος- δεν έχει επιπτώσεις στα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης, τα δικά σας ή της οικογένειάς σας (υγειονομική κάλυψη, οικογενειακά επιδόματα, επιδόματα αναπηρίας, σύνταξη κ.λπ.).

Θα μετακομίσετε στο εξωτερικό για όσο διαρκεί η απόσπαση;

  • Ζητήστε από τις αρχές υγειονομικής περίθαλψης της χώρας σας το έντυπο S1 ( πρώην E 106).

    Το έγγραφο αυτό πιστοποιεί ότι εσείς και η οικογένειά σας δικαιούστε υγειονομική περίθαλψη κατά την παραμονή σας στην ξένη χώρα.

  • Μόλις φθάσετε στη χώρα υποδοχής, προσκομίστε το έντυπο S1 στον αρμόδιο φορέα υγειονομικής περίθαλψης.

Θα κάνετε μόνο σύντομες επισκέψεις;

Στην περίπτωση αυτή, το μόνο που χρειάζεστε είναι η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας (EHIC). Μπορείτε να την προμηθευθείτε από τον φορέα υγειονομικής περίθαλψής σας ή τον φορέα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας σας.

Είχατε εργατικό ατύχημα;

Δικαιούστε:

  • υγειονομική περίθαλψη - επί τόπου (στη χώρα υποδοχής)
  • επίδομα υποκατάστασης εισοδήματος για κάθε περίοδο απουσίας (από τη χώρα σας).

Είστε δημόσιος υπάλληλος και έχετε μετατεθεί στο εξωτερικό

Αν είστε δημόσιος υπάλληλος και μετατεθήκατε σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ (σε πρεσβεία, προξενείο ή άλλη επίσημη αρχή), σας καλύπτει το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας προέλευσης.

Αυτό σημαίνει ότι οι παροχές που δικαιούστε λόγω ασθενείας, οικογενειακής κατάστασης, ανεργίας, συνταξιοδότησης, επαγγελματικού ατυχήματος ή επαγγελματικής νόσου, πρόωρης συνταξιοδότησης και θανάτου θα καθορίζονται σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας προέλευσης.

Εάν χάσατε τη δουλειά σας ενόσω ήσασταν σε μετάθεση, ισχύουν διαφορετικοί κανόνες.

Εργάζεστε σε μια χώρα και κατοικείτε σε άλλη (διασυνοριακοί εργαζόμενοι)

Ως διασυνοριακοί εργαζόμενοι - μισθωτοί ή αυτοαπασχολούμενοι:

  • Καταβάλλετε εισφορές κοινωνικής ασφάλισης στη χώρα της ΕΕ στην οποία εργάζεστε, η οποία και καλύπτει την κοινωνική σας ασφάλιση.
  • Μπορείτε, ωστόσο, να λαμβάνετε υγειονομική περίθαλψη στη χώρα όπου κατοικείτε.
  • Εάν χάσετε τη δουλειά σας, πρέπει να υποβάλετε αίτηση για παροχές κοινωνικής ασφάλισης στη χώρα όπου κατοικείτε.

Ειδικοί κανόνες ισχύουν όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη και τους ανέργους. Βεβαιωθείτε ότι γνωρίζετε πώς θα επηρεαστούν τα συνταξιοδοτικά σας δικαιώματα και οι οικογενειακές παροχές.

Μια αληθινή ιστορία

Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης καταβάλλονται μόνον στη χώρα εργασίας

Ο Μπαλάζ ζούσε στην Ουγγαρία και εργαζόταν στην Αυστρία, όπου και κατέβαλε τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Όμως οι ουγγρικές αρχές ισχυρίζονται σήμερα ότι έπρεπε να έχει καταβάλει εισφορές στην Ουγγαρία.

Οι διασυνοριακοί εργαζόμενοι στην ΕΕ καλύπτονται από ένα μόνον εθνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης: αυτό της χώρας εργασίας τους. Ο ισχυρισμός των ουγγρικών αρχών είναι λανθασμένος.

Εργάζεστε σε περισσότερες από μία χώρες

Ο βασικός κανόνας ορίζει ότι εάν εργάζεστε σε περισσότερες από μία χώρες της ΕΕ, αλλά εκτελείτε σημαντικό μέρος της εργασίας σας (τουλάχιστον το 25%), στη χώρα διαμονής σας, καλύπτεστε από τη νομοθεσία της χώρας διαμονής σας.

Ειδικές περιπτώσεις

Εάν...

Ποια χώρα καλύπτει την κοινωνική σας ασφάλιση

Εργάζεστε λιγότερο από το 25% του συνολικού χρόνου εργασίας σας στη χώρα διαμονής σας

Η χώρα όπου βρίσκεται η εταιρική έδρα ή η επιχείρηση του εργοδότη σας

Εργάζεστε λιγότερο από το 25% του συνολικού χρόνου εργασίας σας στη χώρα διαμονής σας για δύο εργοδότες που έχουν την εταιρική έδρα τους σε διαφορετικές χώρες, ο ένας στη χώρα διαμονής σας και ο άλλος εκτός της χώρας διαμονής σας

Η χώρα στην οποία ο εργοδότης σας έχει την εταιρική έδρα του ή τον τόπο των δραστηριοτήτων του εκτός της χώρας διαμονής σας

Εργάζεστε λιγότερο από το 25% του συνολικού χρόνου εργασίας σας στη χώρα διαμονής σας για δύο εργοδότες που έχουν την εταιρική έδρα τους σε διαφορετικές χώρες εκτός της χώρας διαμονής σας

Η χώρα διαμονής σας

Είστε αυτοαπασχολούμενος και δεν εκτελείτε σημαντικό μέρος της εργασίας σας στη χώρα διαμονής σας

Εκεί όπου βρίσκεται το κέντρο των συμφερόντων των δραστηριοτήτων σας

Εργάζεστε ως μισθωτός σε μια χώρα και ως αυτοαπασχολούμενος σε μια άλλη

Η χώρα όπου είστε μισθωτός

Αναζητάτε εργασία

Λαμβάνετε παροχές ανεργίας;

Αν λαμβάνετε παροχές ανεργίας από τη χώρα της ΕΕ στην οποία περάσατε σε καθεστώς ανεργίας, η μετάβασή σας στο εξωτερικό προς αναζήτηση εργασίας δεν επηρεάζει τα δικαιώματα τα δικά σας ή της οικογένειάς σας σε υγειονομική κάλυψη, οικογενειακές παροχές, επιδόματα αναπηρίας ή συνταξιοδοτικά δικαιώματα, κ.λπ.

Για να διασφαλίσετε ότι τόσο εσείς όσο και η οικογένειά σας θα διαθέτετε υγειονομική κάλυψη κατά την προσωρινή διαμονή σας στο εξωτερικό, μην ξεχάσετε να πάρετε μαζί σας την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας.

Από τη στιγμή που βρήκατε εργασία, ισχύουν διάφοροι κανόνες κοινωνικής ασφάλισης.

Ενημερωθείτε για τους κανόνες που ισχύουν στη χώρα σας.

Δεν λαμβάνετε επίδομα ανεργίας;

Αν δεν λαμβάνετε επίδομα από τη χώρα της ΕΕ στην οποία περάσατε σε καθεστώς ανεργίας και μεταβείτε σε άλλη χώρα της ΕΕ προς αναζήτηση εργασίας, οι αρχές κοινωνικής ασφάλισης θα αποφασίσουν ποιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης θα σας καλύπτει (υγειονομική κάλυψη, οικογενειακές παροχές κ.λπ.).

Οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης το καθορίζουν αυτό με τη βοήθεια μιας σειράς κριτηρίων, όπως:

  • η διάρκεια διαμονής
  • η οικογενειακή κατάσταση και οι οικογενειακοί δεσμοί
  • η στεγαστική κατάσταση
  • ο τόπος της πιο πρόσφατης επαγγελματικής ή μη κερδοσκοπικής δραστηριότητας
  • η φύση της επαγγελματικής δραστηριότητας
  • η φορολογική κατοικία.

Η χώρα που είναι αρμόδια για την κοινωνική σας ασφάλιση μπορεί να εξαρτήσει το δικαίωμα σας σε παροχές από το διάστημα κατά το οποίο καταβάλατε προηγουμένως εισφορές. Ωστόσο, θα πρέπει να λάβει υπόψη όλα τα διαστήματα εργασίας σας ή όλες τις εισφορές που καταβάλατε σε άλλες χώρες της ΕΕ, σαν να είχατε κάλυψη στη χώρα αυτή ευθύς εξ αρχής.

Εάν δεν το πράξει, επικοινωνήστε με τις υπηρεσίες παροχής βοήθειας της ΕΕ.

Ως νεοαφιχθείς αναζητών εργασία, έχετε το δικαίωμα να διαμένετε στην εν λόγω χώρα για να αναζητήσετε εργασία για διάστημα μέχρι και 6 μηνών — ή μεγαλύτερο, εάν μπορείτε να αποδείξετε ότι εξακολουθείτε να αναζητάτε εργασία και ότι έχετε σημαντικές πιθανότητες να βρείτε δουλειά.

Γι' αυτό, να κρατάτε αντίγραφα:

  • των αιτήσεων που υποβάλλετε για θέσεις εργασίας
  • των προσκλήσεων σε συνέντευξη
  • τυχόν άλλων απαντήσεων που λαμβάνετε.

Οι κανόνες της ΕΕ δεν επιβάλλουν στη νέα σας χώρα την υποχρέωση να χορηγεί εισοδηματική ενίσχυση ή κάθε άλλου είδους κοινωνική παροχή σε άτομα που αναζητούν εργασία για πρώτη φορά εκεί.

Μια αληθινή ιστορία

Ενημερωθείτε για το αν δικαιούστε εισοδηματική ενίσχυση ως αναζητών εργασία στη νέα σας χώρα

Ο Μπιορν από τη Γερμανία λάμβανε στο Βέλγιο τις παροχές ανεργίας που του χορηγούσαν οι γερμανικές αρχές. Όταν έληξε η ισχύς του εντύπου U2 ( πρώην έντυπο E 303), ο Μπιορν αποφάσισε να παραμείνει στο Βέλγιο και να υποβάλει εκεί αίτηση για παροχές ανεργίας.

Οι βελγικές αρχές δεν έκαναν δεκτή την αίτησή του. Σύμφωνα με τη βελγική νομοθεσία, ο Μπιορν δεν δικαιούται παροχές ανεργίας στο Βέλγιο, διότι δεν εργάστηκε ποτέ εκεί.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν προβλέπει αυτόματο δικαίωμα σε εισοδηματική ενίσχυση (ή άλλου είδους ενίσχυση) για όσους αναζητούν εργασία σε άλλο κράτος μέλος για πρώτη φορά. Μπορεί όμως να έχετε τέτοιο δικαίωμα βάσει των εθνικών κανόνων ενός κράτους μέλους. Αξίζει πάντα τον κόπο να ζητάτε πληροφορίες από τις τοπικές αρχές.

Βοήθεια και Συμβουλές

Βοήθεια και Συμβουλές

Επικοινωνήστε με ειδικευμένες υπηρεσίες παροχής βοήθειας

Μάθετε για τα δικαιώματα που έχετε ως ευρωπαίος πολίτης / Προβλήματα με δημόσιες αρχές

Footnote

Πρόκειται για τη χώρα στην οποία ζείτε συνήθως ή στην οποία βρίσκεται το "κέντρο των συμφερόντων σας".

Retour au texte en cours.

Εν προκειμένω τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ + Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία και Ελβετία

Retour au texte en cours.

ή ως υπήκοοι της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν, της Νορβηγίας ή της Ελβετίας

Retour au texte en cours.

Εν προκειμένω τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ + Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία και Ελβετία

Retour au texte en cours.

Εν προκειμένω τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ + Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία και Ελβετία

Retour au texte en cours.

Εν προκειμένω τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ + Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία και Ελβετία

Retour au texte en cours.

Εν προκειμένω τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ + Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία και Ελβετία

Retour au texte en cours.

Εν προκειμένω τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ + Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία και Ελβετία

Retour au texte en cours.