Kruimelpad

Bijgewerkt : 25/11/2014

work

Sociale zekerheid in het buitenland

In welk land u gebruik kunt maken van de sociale zekerheid, hangt af van twee factoren:

  • uw werksituatie (in loondienst, zelfstandige, werkloos, in het buitenland gedetacheerd, grenswerker enz.)
  • het land waar u woont - niet uw nationaliteit

U kunt niet zelf bepalen welk land voor uw sociale zekerheid zorgt.

Als u in een ander EU-land woont of werkt, zorgt ofwel uw thuisland ofwel uw gastland voor uw sociale zekerheid. U moet er in elk geval voor zorgen dat u gedekt blijft als u naar een ander land verhuist.

Om onaangename verrassingen te voorkomen, is het verstandig dat u zich goed informeert over de sociale zekerheid in uw gastland.

Wat kunt u doen als u:

in het buitenland woont en werkt

Als u in loondienst of zelfstandig in een ander EU-land werkt , moet u zich inschrijven bij het socialezekerheidsstelsel in uw gastland.

U en uw gezin vallen dan onder het socialezekerheidsstelsel van dat land. Uw uitkeringen in geval van ziekte, arbeidsongeval, arbeidsongeschiktheid en overlijden, uw gezins- of kinderbijslag en (vervroegd) pensioen worden bepaald door de wetgeving in uw gastland.

Wachttijd

In veel landen hebt u pas recht op een uitkering als u er gedurende een bepaalde minimumperiode premies betaald heeft.

Het land waar u een uitkering (of kinderbijslag of een pensioen) aanvraagt, moet rekening houden met alle eerdere periodes waarin u in andere EU-landen hebt gewerkt en premies hebt betaald, alsof u al die tijd in dat land gedekt zou zijn geweest.

Gebeurt dat niet, dan kunt u contact openen met onze hulpdiensten.

Voorbeeld

Elke gewerkte periode in de EU telt mee voor uw sociale zekerheid

Ania uit Polen heeft zes jaar in Polen gewerkt en is daarna naar Duitsland verhuisd, waar ze twee jaar heeft gewerkt.

Vervolgens kreeg ze een auto-ongeluk waardoor ze niet meer kon lopen. Ze vroeg zowel in Polen als in Duitsland een arbeidsongeschiktheidsuitkering (invaliditeitspensioen) aan.

De Duitse autoriteiten wezen haar aanvraag af omdat ze nog geen vijf jaar in Duitsland had gewerkt (dat is de minimumperiode om in aanmerking te komen voor een Duitse arbeidsongeschiktheidsuitkering).

Maar bij het berekenen van Ania's werkjaren hadden de autoriteiten de perioden mee moeten tellen waarin ze in Polen had gewerkt. Zo zou ze zijn uitgekomen op 8 gewerkte jaren, ruim genoeg volgens de Duitse normen.

Ania heeft dus zowel in Duitsland als in Polen recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, waarbij elk land een proportioneel deel betaalt voor de jaren dat Ania er heeft gewerkt.

voor een korte periode (minder dan 2 jaar) naar het buitenland gedetacheerd wordt

Als EU-burger mag u tijdelijk in een ander EU-land werken terwijl u gedekt blijft door het socialezekerheidsstelsel van uw thuisland (het stelsel van het land waar u normaal gesproken werkt). In dat geval wordt u beschouwd als gedetacheerde.

Ga na hoe u tijdens uw detachering gedekt blijft door het socialezekerheidsstelsel in uw thuisland.

Als u als werknemer of zelfstandige naar een ander EU-land gedetacheerd wordt, heeft dat geen invloed op uw recht op sociale zekerheid (gezondheidszorg, gezinstoelagen/kinderbijslag, arbeidsongeschiktheiduitkering, pensioen e.d.) of dat van uw gezin.

Verhuist u voor de hele detacheringsperiode naar het buitenland?

  • Vraag uw zorgverzekeraar/mutualiteit in uw thuisland dan om een S1-formulier (het voormalige E106-formulier).

    Daarmee hebben u en uw gezin tijdens uw detachering recht op gezondheidszorg in het gastland.

  • Geef het S1-formulier bij aankomst aan de zorgverzekeraar in het gastland.

Werkt u steeds korte periodes in het buitenland?

Dan heeft u alleen uw Europese zorgpas nodig. U kunt er een aanvragen bij uw zorgverzekeraar/mutualiteit.

Heeft u een arbeidsongeval gehad?

Dan heeft u recht op:

  • medische behandeling in het gastland
  • een vervangingsinkomen/uitkering voor de periode dat u niet kunt werken, betaald door uw thuisland

als ambtenaar naar het buitenland gedetacheerd wordt

Wordt u als ambtenaar naar een ander EU-land gedetacheerd en gaat u daar werken bij een ambassade, consulaat of andere officiële instantie, dan blijft u gedekt door de zorgverzekering van uw thuisland.

Uw uitkeringen in geval van ziekte, arbeidsongeval, arbeidsongeschiktheid, overlijden, uw gezinstoelagen/kinderbijslag en (vervroegd) pensioen worden dan dus nog steeds bepaald door de wetgeving in uw thuisland.

Er gaan andere regels gelden als u tijdens uw detachering werkloos raakt.

in een ander land werkt dan waar u woont (grenswerker)

Als grenswerker, in loondienst dan wel zelfstandige,

  • betaalt u uw socialezekerheidspremies en bent u gedekt in het EU-land waar u werkt
  • U kunt echter wel gewoon naar de dokter in het land waar u woont.
  • Als u uw baan verliest, moet u een werkloosheidsuitkering aanvragen in het land waar u woont.

Er gelden speciale regels voor gezondheidszorg en werkloosheid. Ga ook na of uw pensioenrechten en gezinstoelagen veranderen.

Voorbeeld

Socialezekerheidsbijdragen betaalt u alleen in het land waar u werkt

Balázs woonde in Hongarije en werkte een tijd lang in Oostenrijk. In die periode betaalde hij sociale premies in Oostenrijk. Maar vervolgens zeiden de Hongaarse autoriteiten dat hij premies in Hongarije had moeten betalen.

Grenswerkers binnen de EU zijn gedekt door het socialezekerheidsstelsel van slechts één land: het land waar zij werken. De eis van de Hongaarse autoriteiten was dus ongegrond.

u in meer dan één land werkt

De basisregel is dat als u in meer dan één EU-land werkt maar een aanzienlijk deel van uw werk (ten minste 25%) in uw woonland uitvoert, u onder de wetten van uw woonland blijft vallen.

Bijzondere gevallen

Als u...

Land waar u gedekt bent

minder dan 25% van de tijd in uw woonland werkt

De plaats waar het hoofdkantoor of het bedrijf van uw werkgever gevestigd is

minder dan 25% van de tijd in uw woonland voor twee werkgevers werkt, waarvan één in uw woonland gevestigd is en één in een ander land

De plaats waar de werkgever zijn hoofdkantoor of domicilie zich bevindt, buiten het land waar u woont

minder dan 25% van de tijd in uw woonland voor twee werkgevers werkt, waarvan de hoofdkantoren zich buiten uw woonland bevinden

Het land waar u woont

als zelfstandige werkt en minder dan 25% van de tijd in uw woonland werkt

Waar u het grootste deel van uw activiteiten uitoefent

een baan in een land heeft en als zelfstandige in een ander land werkt

Het land waar u in loondienst bent

werk zoekt

Ontvangt u een werkloosheidsuitkering?

Als u deze ontvangt van het EU-land waar u werkloos geraakt bent, mag u naar een ander EU-land gaan om daar werk te zoeken zonder dat u uw recht (en dat van uw gezin) op gezondheidszorg, gezinstoelagen, een arbeidsongeschiktheidsuitkering of pensioen verliest.

U heeft wel een Europese zorgpas voor uzelf en uw gezinsleden nodig om aanspraak te kunnen maken op gezondheidszorg in uw gastland.

Als u werk gevonden heeft, kunnen er diverse regels voor de sociale zekerheid van toepassing zijn.

Meer informatie over de regels in uw land

Ontvangt u geen werkloosheidsuitkering?

Indien u geen werkloosheidsuitkering ontvangt uit het land waar u werkloos geraakt bent en naar een ander EU-land verhuist om daar werk te zoeken, bepalen de socialezekerheidsinstanties onder welk stelsel u valt (gezondheidszorg, gezinstoelagen, enz.).

De socialezekerheidsinstanties bepalen wat uw woonland is aan de hand van een lijst van criteria:

  • de verblijfsduur
  • uw burgerlijke stand en familiebanden
  • uw huisvestingssituatie
  • de plaats waar u voorheen uw beroep of vrijwillige activiteiten uitoefende
  • de aard van uw beroepswerkzaamheden
  • de plaats waar u belastingplichtig bent

Het is mogelijk dat u in het land dat verantwoordelijk is voor uw sociale zekerheid pas recht hebt op een uitkering als u een bepaalde periode lang premies betaald hebt. Het land waar u een uitkering (of kinderbijslag of een pensioen) aanvraagt, moet rekening houden met alle eerdere periodes waarin u in andere EU-landen hebt gewerkt en premies hebt betaald, alsof u al die tijd in dat land gedekt zou zijn geweest.

Gebeurt dat niet, dan kunt u contact openen met onze hulpdiensten.

Als pas aangekomen werkzoekende hebt u ook het recht om 6 maanden lang in dat land te verblijven om er werk te zoeken , en langer als u kunt aantonen dat u nog steeds werk zoekt en een goede kans op een baan heeft.

Bewaar een kopie van:

  • uw sollicitaties
  • uitnodigingen voor sollicitatiegesprekken
  • andere antwoorden op sollicitaties die u ontvangen heeft

Volgens de EU-regels is uw gastland niet verplicht u een bijstandsuitkering of een andere uitkering te geven terwijl u daar voor het eerst werkt zoekt.

Voorbeeld

Ga na of u recht heeft op een uitkering als werkzoekende in uw gastland

Björn uit Duitsland ontving zijn Duitse werkloosheidsuitkering in België. Toen zijn U2-formulier(het voormalige E303-formulier) verliep, besloot Björn in België te blijven en daar een werkloosheidsuitkering aan te vragen.

De Belgische autoriteiten wezen zijn aanvraag af. Volgens de Belgische wet had Björn geen recht op een Belgische werkloosheidsuitkering, omdat hij nooit in België gewerkt had.

Volgens de EU-regels heeft u niet automatisch recht op een uitkering (of andere steun) als u voor het eerst werk zoekt in een ander EU-land. Maar misschien heeft u daar volgens de regels van uw thuisland wel recht op, vraag het dus na.

Hulp en advies

Footnote

Dit is het land waar u normaal gesproken woont of waar uw belangrijkste belangen liggen

Retour au texte en cours.

in dit geval de 28 EU-lidstaten + IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland

Retour au texte en cours.

of onderdaan van IJsland, Liechtenstein, Noorwegen of Zwitserland

Retour au texte en cours.

in dit geval de 28 EU-lidstaten + IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland

Retour au texte en cours.

in dit geval de 28 EU-lidstaten + IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland

Retour au texte en cours.

in dit geval de 28 EU-lidstaten + IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland

Retour au texte en cours.

in dit geval de 28 EU-lidstaten + IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland

Retour au texte en cours.

in dit geval de 28 EU-lidstaten + IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland

Retour au texte en cours.