Ścieżka nawigacji

Ostatnia aktualizacja : 22/09/2014

work

Zabezpieczenie społeczne za granicą

To, w którym kraju jesteś objęty ubezpieczeniem, zależy od dwóch czynników:

  • Twojego statusu zatrudnienia (osoba zatrudniona na umowę, pracująca na własny rachunek, bezrobotny, pracownik oddelegowany, pracownik transgraniczny itd.)
  • Twojego kraju zamieszkania (a nie od Twojego obywatelstwa ).

Pamiętaj, że nie możesz sam wybrać kraju, który ma Ci zapewnić zabezpieczenie społeczne.

W przypadku, gdy pracujesz lub mieszkasz za granicą, będziesz objęty zabezpieczeniem społecznym w kraju ojczystym lub w kraju przyjmującym. W obu przypadkach będziesz musiał dopełnić wymogów administracyjnych, aby mieć pewność, że będziesz objęty ubezpieczeniem, kiedy przeniesiesz się do nowego kraju.

Aby uniknąć poważnych problemów lub nieporozumień, które mogą nieść ze sobą poważne konsekwencje, powinieneś zapoznać się z przepisami dotyczącymi zabezpieczenia społecznego w Twoim kraju przyjmującym.

Możliwe są różne sytuacje:

Mieszkasz i pracujesz za granicą

Jako pracownik migrujący w UE - zatrudniony na umowę lub pracujący na własny rachunek - powinieneś się zarejestrować w systemie zabezpieczenia społecznego w kraju przyjmującym.

W tym przypadku Ty i osoby pozostające na Twoim utrzymaniu będziecie objęci systemem zabezpieczenia społecznego tego kraju. Twoje świadczenia rodzinne oraz związane z chorobą, bezrobociem, emeryturą i wypadkami przy pracy, jak i z chorobami zawodowymi, wcześniejszą emeryturą i śmiercią, będą regulowane przepisami lokalnymi.

Okresy składkowe

W wielu krajach wielkość przysługujących Ci świadczeń może zależeć od tego, jak długo wcześniej opłacałeś składki.

Kraj, w którym występujesz o świadczenia, musi uwzględnić wszystkie okresy pracy lub opłacania składek w innych państwach członkowskich UE.

Jeżeli państwo przyjmujące postąpi inaczej, skontaktuj się z nami w celu uzyskania pomocy.

Prawdziwa historia

Każdy okres pracy w UE wpływa na wielkość świadczeń

Anna pochodzi z Polski. Tam pracowała przez 6 lat, po czym przeprowadziła się do Niemiec, gdzie pracowała 2 lata.

Następnie wskutek obrażeń doznanych w wypadku samochodowym nie była w stanie chodzić i ubiegała się o przyznanie renty inwalidzkiej w obu krajach: Polsce i Niemczech.

Władze Niemiec oddaliły jej wniosek, ponieważ nie przepracowała tam 5 lat (minimalny okres uprawniający do uzyskania renty inwalidzkiej w Niemczech).

Przy obliczaniu lat pracy Anny władze niemieckie powinny uwzględnić okresy jej pracy w Polsce. To razem daje 8 lat, znacznie powyżej wymaganego w Niemczech minimalnego stażu pracy.

Zatem Anna jest uprawniona do renty inwalidzkiej tak z Niemiec, jak i z Polski: każdy kraj powinien wypłacać część renty proporcjonalną do liczby lat tam przepracowanych.

Oddelegowanie za granicę na krótki okres (<2 lata)

Jako obywatel UE, możesz pracować tymczasowo w innym kraju UE i wciąż być objęty systemem zabezpieczenia społecznego swojego kraju pochodzenia, tzn. systemem kraju gdzie zazwyczaj pracujesz.

Oddelegowanie za granicę do innego kraju UE w charakterze osoby zatrudnionej lub pracującej na własny rachunek nie wpływa na prawo do zabezpieczenia społecznego przysługujące Tobie i Twojej rodzinie (ubezpieczenie zdrowotne, świadczenia rodzinne, prawo do renty inwalidzkiej lub emerytury itd.).

Przeprowadzasz się za granicę na cały okres oddelegowania?

  • Powinieneś zwrócić się do zakładu ubezpieczeń zdrowotnych w swoim kraju pochodzenia o wydanie formularza S1 (dawniej E 106).

    Dokument ten poświadcza, że Ty i Twoja rodzina jesteście uprawnieni do korzystania z opieki zdrowotnej przez cały okres pobytu za granicą.

  • Formularz S1 należy przekazać organom zdrowia publicznego kraju przyjmującego po przybyciu na jego teren.

Będziesz przebywać za granicą tylko przez krótki okres?

W takim przypadku będziesz potrzebował tylko europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego. Możesz ją otrzymać od zakładu ubezpieczeń zdrowotnych lub społecznych w swoim kraju pochodzenia.

Zdarzył Ci się wypadek przy pracy?

Masz prawo do:

  • opieki medycznej na miejscu (w kraju przyjmującym).
  • zasiłku zastępującego dochód obejmującego cały okres niezdolności do pracy - wypłacanego przez kraj pochodzenia.

Urzędnik służby cywilnej oddelegowany za granicę

Jeżeli jesteś urzędnikiem służby cywilnej oddelegowanym do pracy w innym kraju UE (w ambasadzie, konsulacie lub innym urzędzie za granicą) będziesz objęty systemem zabezpieczenia społecznego swojego kraju pochodzenia.

Oznacza to, że twoje świadczenia rodzinne oraz związane z chorobą, emeryturą, wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi, wcześniejszą emeryturą i śmiercią będą regulowane przez przepisy prawa Twojego kraju pochodzenia.

Inne zasady mają zastosowanie w przypadku, gdy zostaniesz bezrobotnym w czasie oddelegowania.

Pracujesz w jednym kraju, a mieszkasz w innym (jesteś pracownikiem transgranicznym)

Jako pracownik transgraniczny - zatrudniony na umowę lub pracujący na własny rachunek:

  • Opłacasz składki na ubezpieczenie społeczne i jesteś objęty ubezpieczeniem społecznym w kraju UE, w którym pracujesz
  • Równocześnie jesteś uprawniony do opieki medycznej w kraju, w którym mieszkasz.
  • Jeżeli stracisz pracę, powinieneś wystąpić o świadczenia w kraju, w którym mieszkasz.

Zabezpieczenie społeczne jest dziedziną skomplikowaną i każdy z jej elementów (opieka zdrowotna, bezrobocie, emerytury, świadczenia rodzinne itp.) są regulowane oddzielnymi przepisami prawa.

Prawdziwa historia

Składki na ubezpieczenie społeczne opłacane jedynie w kraju zatrudnienia

Balázs mieszkał na Węgrzech, a pracował w Austrii. W tym okresie opłacał składki w Austrii. Teraz administracja węgierska twierdzi, że powinien był opłacać je na Węgrzech.

Pracownicy transgraniczni w UE są objęci tylko jednym systemem zabezpieczenia społecznego - w kraju zatrudnienia. Władze węgierskie nie mają racji.

Praca w kilku krajach na raz

Zgodnie z podstawową zasadą jeżeli pracujesz w więcej niż jednym kraju UE, ale znaczącą część (przynajmniej 25 proc.) swojej pracy wykonujesz w kraju zamieszkania, podlegasz pod prawo kraju zamieszkania.

Przypadki szczególne

Jeżeli...

Kraj, w którym jesteś ubezpieczony

pracujesz poniżej 25 proc. czasu w swoim kraju zamieszkania

kraj, w którym znajduje się siedziba główna lub przedsiębiorstwo Twojego pracodawcy

pracujesz dla kilku pracodawców, których siedziby znajdują się w różnych krajach

Twój kraj zamieszkania

pracujesz na własny rachunek i wykonujesz mniejszą część swojej pracy w swoim kraju zamieszkania

kraj, w którym wykonujesz większość swojej pracy

pracujesz na umowę o pracę w jednym kraju i na własny rachunek w innym

kraj, w którym pracujesz na umowę o pracę

Poszukiwanie pracy

Otrzymujesz zasiłek dla bezrobotnych

Jeżeli otrzymujesz taki zasiłek z kraju UE, w którym zostałeś bezrobotnym, wyjazd za granicę w poszukiwaniu pracy nie sprawi, że zostanie odebrane Ci (lub Twojej rodzinie) prawo do opieki zdrowotnej, świadczeń rodzinnych, renty, emerytury itp.

Aby zagwarantować, że Ty i Twoja rodzina będziecie objęci ubezpieczeniem zdrowotnym podczas tymczasowego pobytu za granicą, nie zapomnij wystąpić o europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego .

Po znalezieniu pracy mogą mieć zastosowanie różne przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego.

Zapoznaj się z przepisami obowiązującymi w Twoim kraju

Nie otrzymujesz zasiłku dla bezrobotnych

Jeżeli nie otrzymujesz takiego zasiłku, a chcesz szukać pracy w innym kraju UE, będziesz miał prawo do zabezpieczenia społecznego (opieka zdrowotna, świadczenia rodzinne itp.) w swoim kraju zamieszkania.

Urząd zajmujący się zabezpieczeniem społecznym określi Twój kraj zamieszkania na podstawie kryteriów obejmujących:

  • czas trwania pobytu
  • Twój status rodzinny i więzi rodzinne
  • sytuację mieszkaniową
  • miejsce działalności zawodowej lub nienastawionej na zysk
  • charakter działalności zawodowej
  • Twoje miejsce zamieszkania do celów podatkowych.

Nawet jeżeli nie jesteś w stanie utrzymać siebie i swojej rodziny, nie można Cię zmusić do opuszczenia kraju przyjmującego jeżeli jesteś w stanie udowodnić, że wciąż szukasz pracy i masz rzeczywiste szanse ją znaleźć.

Tak więc gromadź kopie takich dokumentów jak:

  • podania o pracę
  • zaproszenia na rozmowy kwalifikacyjne
  • wszelkie odpowiedzi pracodawców itp.

Zgodnie z prawem unijnym Twój nowy kraj nie jest zobowiązany do przyznawania wsparcia dochodu lub pomocy społecznej w jakiejkolwiek innej formie osobom szukającym pracy w tym kraju po raz pierwszy.

Prawdziwa historia

Sprawdź, czy masz prawo do otrzymywania wsparcia dochodu jako osoba poszukująca pracy w innym kraju UE

Björn z Niemiec otrzymywał niemiecki zasiłek dla bezrobotnych w Belgii. Gdy wygasła ważność jego formularza U2 (dawniej formularz E 303), Björn zdecydował się zostać w Belgii i tam wystąpić o zasiłek dla bezrobotnych.

Administracja belgijska odrzuciła jego podanie. Zgodnie z prawem belgijskim, Björn nie był uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych w Belgii, ponieważ nigdy tam nie pracował.

Prawo UE nie daje Ci automatycznego prawa do wsparcia dochodów (lub jakiejkolwiek innej pomocy), kiedy szukasz pracy po raz pierwszy w innym kraju UE. Ale możesz mieć prawo do takiej pomocy w ramach prawa krajowego - zawsze warto to sprawdzić w lokalnych urzędach.

Pomoc i porady

Pomoc i porady

Nie znalazłeś potrzebnych informacji? Potrzebujesz pomocy w rozwiązaniu problemu?

Footnote

Jest to kraj, w którym zazwyczaj mieszkasz lub gdzie znajduje się Twój ośrodek interesów życiowych

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

lub obywatel Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku 28 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.