L-għeluq ta’ negozju

Jekk qed tippjana li tagħlaq negozju fl-UE, kemm bħala deċiżjoni volontarja kif ukoll minħabba diffikultajiet finanzjarji, huwa importanti li tifhem liema regoli japplikaw fil-livell tal-UE u f’dak nazzjonali, u fejn tista’ tingħata l-għajnuna u l-pariri.

Għeluq volontarju

Jekk in-negozju tiegħek huwa solventi u qed tagħżel li tagħlqu, il-proċedura se tiddependi ħafna fuq ir-regoli nazzjonali tal-pajjiż li fih huwa rreġistrat in-negozju tiegħek. Tipikament, ikollok tinnotifika r-reġistru tan-negozji rilevanti, issalda kwalunkwe dejn pendenti u obbligi tat-taxxa, tippreżenta l-kontijiet finali, u tiddereġistra formalment mis-sistemi tas-sigurtà soċjali u tat-taxxa. Dawn il-passi, inkluż id-dokumenti u l-iskedi taż-żmien meħtieġa, jiġu ddeterminati minn kull pajjiż tal-UE.

Għeluq minħabba stress finanzjarju jew insolvenza

Jekk in-negozju tiegħek qed isibha diffiċli biex iħallas id-djun tiegħu — pereżempju, ma tistax tħallas il-pagi, issalda l-fatturi, jew tlaħħaq mal-pagamenti tat-taxxa — jaf ikollok bżonn tidħol fi proċedimenti ta’ insolvenza jew tikkunsidra opzjonijiet ta’ ristrutturar bikri. Il-passi u l-konsegwenzi eżatti jiddependu fuq ir-regoli nazzjonali f’pajjiżek, iżda r-regoli għall-UE kollha jipprovdu wkoll drittijiet importanti, speċjalment jekk tagħmel negozju transfruntier.

Opzjonijiet biex issalva n-negozju tiegħek

Jekk qed tesperjenza diffikultà finanzjarja, ir-regoli tal-UE jagħtuk id-dritt li taċċessa miżuri ta’ ristrutturar bikri mfassla biex jgħinuk taġixxi qabel ma ssir formalment insolventi u żżomm in-negozju tiegħek għaddej jekk ikun għadu vijabbli.

Jaf tkun tista’:

• Twaqqaf l-irkupru tad-dejn temporanjament: Itlob iffriżar tal-azzjonijiet ta’ infurzar sa mhux iktar minn 4 xhur (li jista’ jiġi estiż f’xi każijiet) filwaqt li tkun qed tinnegozja pjan ta’ ristrutturar
• Innegozja pjan ta’ ristrutturar: Aħdem mal-kredituri tiegħek biex tnaqqas jew tiskeda mill-ġdid id-djun skont pjan li jrid jiġi approvat minn qorti jew minn awtorità amministrattiva. Normalment tista’ tibqa’ fil-kontroll tal-operazzjonijiet ta’ kuljum matul dan il-proċess
• Uża għodod ta’ twissija bikrija: Ħafna pajjiżi joffru allerti awtomatiċi meta tonqos milli tagħmel xi pagamenti, servizzi ta’ konsulenza pubbliċi, jew appoġġ minn kontabilisti u kmamar tal-kummerċ biex jgħinuk tieħu azzjoni minn kmieni

L-applikazzjonijiet għar-ristrutturar jiġu ttrattati mill-qorti nazzjonali, mill-awtorità tal-insolvenza, jew mir-reġistru tan-negozji tiegħek, spiss bl-għajnuna ta’ avukat jew ta’ kontabilist. Għajnuna bla ħlas jew bi prezz baxx tista’ tkun disponibbli permezz ta’ servizzi nazzjonali ta’ twissija bikrija jew ta’ konsulenza. Tista’ ssib links għall-proċeduri nazzjonali permezz tal-Portal tal-Ġustizzja Elettronika tal-UE.

Għoti ta’ ċans ieħor

Jekk in-negozju tiegħek ma jistax jiġi salvat u inti personalment responsabbli — pereżempju, bħala kummerċjant waħdieni — ir-regoli tal-UE jagħtuk id-dritt li tingħata ċans ieħor. Dan ifisser li tista’ tapplika biex il-kumplament tad-djun mhux imħallsa tiegħek jiġu approvati.

Id-djun kollha jridu jinħelsu fi żmien 3 snin mill-bidu tal-proċess. B’hekk l-imprendituri onesti jkunu jistgħu jerġgħu jibdew mingħajr dejn fit-tul.

L-applikazzjonijiet normalment jiġu ttrattati mill-awtoritajiet jew mill-qrati nazzjonali tal-insolvenza. Tista’ ssib gwida u kuntatti permezz tal-Portal tal-Ġustizzja Elettronika tal-UE.

Insolvenza transfruntiera

Jekk għandek operazzjonijiet, assi jew kredituri f’iktar minn pajjiż wieħed tal-UE, ir-regoli tal-UE jiddeterminaw il-liġi dwar l-insolvenza ta’ liema pajjiż tapplika. Il-fattur ewlieni huwa fejn in-negozju tiegħek għandu ċ-ċentru ewlieni tal-interessi tiegħu — normalment il-post li fih jinsabu l-uffiċċju ewlieni u l-ġestjoni ta’ kuljum tiegħek. Dak il-pajjiż normalment imexxi l-każ, u r-regoli tiegħu japplikaw għall-biċċa l-kbira tal-proċess.

Pajjiżi oħra tal-UE jridu jirrikonoxxu l-każ ewlieni ta’ insolvenza u jikkooperaw. F’xi sitwazzjonijiet, l-awtoritajiet nazzjonali f’pajjiż ieħor jistgħu jindirizzaw l-assi jew il-kredituri lokali, iżda sa ċertu punt biss.

Obbligi fir-rigward tal-impjegati

Meta tagħlaq in-negozju tiegħek, trid tikkonforma mar-regoli nazzjonali dwar it-terminazzjoni tal-kuntratti ta’ impjieg kif ukoll l-informazzjoni lill-impjegati u l-konsultazzjoni magħhom.
Jekk in-negozju tiegħek isir insolventi u ma jkunx jista’ jħallas il-pagi jew intitolamenti oħra, l-istituzzjonijiet nazzjonali ta’ garanzija — meħtieġa skont id-dritt tal-UE — ikopru l-paga mhux imħallsa tal-impjegati u ċerti benefiċċji għal perjodu limitat. Din il-protezzjoni tapplika f’kull pajjiż tal-UE.

Taxxa, kontabbiltà u dereġistrazzjoni

Il-biċċa l-kbira tal-passi relatati mat-taxxa, mal-kontabbiltà u mad-dereġistrazzjoni jiġu stabbiliti fil-livell nazzjonali. Madankollu, jekk in-negozju tiegħek kien irreġistrat għall-VAT għall-kummerċ transfruntier, trid timla d-dikjarazzjonijiet finali tal-VAT u tinnotifika lill-awtoritajiet tat-taxxa dwar l-għeluq tar-reġistrazzjonijiet tal-VAT tal-UE tiegħek. Jekk operajt f’iktar minn pajjiż wieħed tal-UE, jaf ikollok bżonn tinforma wkoll lir-reġistri tan-negozji u lill-uffiċċji tat-taxxa f’kull pajjiż li fih kont attiv biex tagħlaq kif xieraq il-preżenza tiegħek hemmhekk.

Ikseb aċċess għall-informazzjoni nazzjonali dwar l-insolvenza u mistoqsijiet oħra relatati mal-għeluq tan-negozju tiegħek hawn taħt.