Pracownicy delegowani – praca tymczasowa za granicą
Twój pracodawca może Cię wysłać tymczasowo do pracy w innym kraju UE. W okresie delegowania będziesz mieć status pracownika delegowanego i korzystać z tych samych podstawowych praw pracowniczych i warunków pracy jak pracownicy w kraju przyjmującym.
Delegowanie może trwać dopóty, dopóki będzie to konieczne do zrealizowania konkretnego zadania. Po zakończeniu delegowania musisz wrócić do miejsca zatrudnienia w kraju UE, z którego Cię delegowano.
Informacje, które pracodawca musi przekazać przed rozpoczęciem delegowania
Zgodnie z przepisami UE przed rozpoczęciem delegowania pracodawca ma obowiązek przekazać określone informacje zarówno Tobie, jak i właściwym organom kraju przyjmującego.
Informacje, które Twój pracodawca musi Ci przekazać
Jeżeli okres delegowania trwa dłużej niż kolejne 4 tygodnie, musisz przed wyjazdem otrzymać od pracodawcy na piśmie następujące informacje:
- kraj lub kraje, w których będziesz pracować (kraj przyjmujący)
- przewidywany czas trwania pracy za granicą
- waluta, w której wypłacane będzie wynagrodzenie
- wszelkie świadczenia (pieniężne lub inne) powiązane z wykonywaną pracą
- informacje na temat powrotu do kraju: czy zostanie on zorganizowany, a jeśli tak, to na jakich warunkach
- wynagrodzenie zgodnie z prawem obowiązującym w kraju przyjmującym
- wszelkie szczególne dodatki związane z delegowaniem
- ustalenia dotyczące zwrotu kosztów podróży, wyżywienia i zakwaterowania
- link do oficjalnej strony kraju przyjmującego dotyczącej pracowników delegowanych.
Uwaga
Kraje UE samodzielnie decydują o tym, w jaki sposób pracodawca ma przekazać Ci te informacje. Zazwyczaj sporządza się je jednak w formie aneksu do obowiązującej umowy.Oddelegowanie może trwać do 12 miesięcy lub 18 miesięcy, jeżeli do kraju przyjmującego zostanie przesłane umotywowane powiadomienie. Jeżeli jednak okres delegowania przekracza 12–18 miesięcy, zaczyna być ono traktowane jako delegowanie długoterminowe.
Uwaga
Pamiętaj, że jeżeli oddelegowanie trwa dłużej niż 24 miesiące, praca może być kontynuowana, ale instytucje właściwe w zakresie zabezpieczenia społecznego mogą przestać uznawać Cię za pracownika delegowanego i jeżeli nie zostanie udzielona zgoda na przedłużenie, prawdopodobnie będziesz musiał(a) zostać zgłoszony(-a) do systemu zabezpieczenia społecznego za granicą.Informacje, które pracodawca musi przekazać krajowi przyjmującemu
W większości przypadków Twój pracodawca musi przed rozpoczęciem delegowania (lub najpóźniej w momencie rozpoczęcia) przesłać organom kraju przyjmującego powiadomienie („zgłoszenie delegowania”) zawierające następujące informacje:
- dane pracodawcy
- liczba pracowników delegowanych
- adres miejsca pracy podczas oddelegowania
- przewidywany czas delegowania, w tym data jego rozpoczęcia i zakończenia
- rodzaj usług świadczonych podczas delegowania
- dane osoby wyznaczonej do kontaktów z organami w kraju przyjmującym.
Twój pracodawca powinien ponadto powiadomić właściwą instytucję kraju przyjmującego o wszelkich zmianach, np. jeżeli nie doszło do delegowania lub zostało ono przerwane. Więcej informacji o obowiązkach dotyczących powiadamiania można znaleźć na stronie kraju przyjmującego.
Warunki pracy
Jako pracownik delegowany masz prawo korzystać z warunków zatrudnienia obowiązujących w kraju przyjmującym, jeżeli są one korzystniejsze niż warunki w kraju pochodzenia.
Sprawdź, jakie podstawowe warunki pracy i prawa mają zastosowanie:
- wszystkie podstawowe elementy wynagrodzenia określone w prawie krajowym lub w powszechnie stosowanych układach zbiorowych pracy
- rekompensata za pracę w godzinach nadliczbowych
- dodatki lub zwrot kosztówpodróży, wyżywienia i zakwaterowania w kraju przyjmującym w okresie delegowania (jeżeli w trakcie delegowania wymagane są podróże służbowe)
- maksymalny czas pracy
- minimalne okresy odpoczynku
- minimalny wymiar płatnego urlopu rocznego
- bezpieczeństwo, ochrona zdrowia i higiena w miejscu pracy
- wszelkie szczególne warunki dotyczące zatrudniania pracowników za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej
- środki ochronne dla kobiet ciężarnych, kobiet bezpośrednio po urodzeniu dziecka oraz młodzieży (w wieku poniżej 18 lat)
- równe traktowanie mężczyzn i kobiet oraz inne przepisy mające na celu zapobieganie dyskryminacji
- warunki zakwaterowania podczas pracy poza stałym miejscem wykonywania pracy, jeżeli ma je zapewnić pracodawca.
Uwaga
Jeżeli warunki w Twoim kraju pochodzenia są korzystniejsze niż warunki obowiązujące w kraju przyjmującym, Twój pracodawca musi podczas delegowania przestrzegać warunków obowiązujących w kraju pochodzenia.Zabezpieczenie społeczne za granicą
Jako pracownik delegowany nadal podlegasz systemowi zabezpieczenia społecznego swojego kraju pochodzenia. Aby zapewnić ciągłość tego ubezpieczenia, Twój pracodawca musi uzyskać dokument przenośny A1 (formularz A1) od instytucji zabezpieczenia społecznego w Twoim kraju pochodzenia. Twój kraj pochodzenia poinformuje o tym właściwe organy kraju przyjmującego.
Jak działa zabezpieczenie społeczne w okresie oddelegowania:
- Nie musisz się rejestrować w instytucji zabezpieczenia społecznego w kraju przyjmującym.
- W czasie trwania delegowania nie nabywasz w kraju, do którego Cię delegowano żadnych dodatkowych praw w zakresie zabezpieczenia społecznego, takich jak uprawnienia emerytalne czy prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
- Twój pracodawca musi wystąpić o dokument przenośny A1 do instytucji zabezpieczenia społecznego w Twoim kraju pochodzenia.
Uwaga
Twój pracodawca zgłosi okres trwania oddelegowania (datę rozpoczęcia i zakończenia) do systemu zabezpieczenia społecznego w Twoim kraju pochodzenia, co zostanie wskazane w dokumencie przenośnym A1. Maksymalny okres ważności dokumentu przenośnego A1 wynosi 24 miesiące.Jeżeli jednak okres delegowania trwa dłużej niż 24 miesiące, możesz:
- przenieść się do systemu zabezpieczenia społecznego kraju, do którego Cię delegowano. Możesz wtedy nadal wykonywać tam swoją pracę, jednak nie będziesz już uznawany(-a) za pracownika delegowanego na mocy przepisów dotyczących koordynacji zabezpieczenia społecznego;
- poprosić pracodawcę o złożenie wniosku o przedłużenie ważności okresu delegowaniapodanego w formularzu A1, aby nadal podlegać systemowi ubezpieczeń w swoim kraju pochodzenia. Ważność zostanie przedłużona, jeżeli właściwe organy obydwu krajów osiągną porozumienie w tej kwestii i jeżeli przedłużenie to leży w Twoim interesie.
Więcej informacji o zabezpieczeniu społecznym przysługującym podczas delegowania do innego kraju UE
Delegowanie długoterminowe
W przypadku przekroczenia standardowego okresu delegowania (12–18 miesięcy) zaczyna być ono traktowane jako delegowanie długoterminowe. Od tego momentu zagwarantowane zostaną wszystkie warunki pracy i prawa obowiązujące w kraju przyjmującym, z wyjątkiem przepisów dotyczących rozwiązywania umów o pracę oraz dodatkowych emerytur pracowniczych.
Delegowanie długoterminowe nie jest ograniczone w czasie, a wszystkie powiązane z nim przepisy muszą być stosowane przez cały okres jego trwania.
Jeżeli oddelegowano Cię do innego kraju UE na dłuższy okres, członkowie Twojej rodziny mogą do Ciebie dołączyć. Mogą to zrobić na mocy praw przysługujących im jako obywatelom UE, a nie w charakterze osób pozostających na Twoim utrzymaniu.
Podatek dochodowy
Co do zasady stajesz się rezydentem podatkowym i płacisz podatek dochodowy w kraju przyjmującym, jeżeli pracujesz tam przez okres dłuższy niż sześć miesięcy. Twój kraj pochodzenia może jednak nadal opodatkowywać Twoje dochody, jeżeli:
- zachowujesz tam swoje stałe miejsce zamieszkania
- Twoje więzi osobiste i gospodarcze z tym krajem są silniejsze.
Jednak nie istnieją żadne przepisy UE określające, który kraj może opodatkować Twój dochód w czasie trwania delegowania. Może to być określone w krajowych przepisach podatkowych lub umowach podatkowych zawartych pomiędzy poszczególnymi krajami UE. Zawsze sprawdzaj, jakie przepisy mają zastosowanie w Twoim przypadku, kontaktując się z organami podatkowymi zarówno kraju pochodzenia, jak i kraju przyjmującego.
Uwaga
Sprawdź aktualne informacje na temat unikania podwójnego opodatkowania, aby Twój dochód nie został opodatkowany dwukrotnie.Z życia wzięte
Pere jest pielęgniarzem zatrudnionym przez szpital w Hiszpanii. Zostaje wysłany do pracy w Szwecji na okres 11 miesięcy w ramach tymczasowego oddelegowania. Zachowa on swoje stałe miejsce zamieszkania w kraju pochodzenia.
Przed wyjazdem pracodawca Perego składa we właściwym organie hiszpańskim wniosek o wydanie dokumentu przenośnego A1, aby wykazać, że w okresie oddelegowania Pere pozostanie objęty hiszpańskim systemem zabezpieczenia społecznego. Następnie organy hiszpańskie poinformują o delegowaniu władze szwedzkie.
Podczas pracy w Szwecji Pere nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu w Hiszpanii, gdzie odprowadzane są jego składki i skąd przysługują mu świadczenia. Ma on również prawo do szwedzkich warunków zatrudnienia (np. w kwestii wynagrodzenia, godzin pracy czy przepisów BHP), jeśli są one korzystniejsze od tych w Hiszpanii.
Co do zasady Pere musiałby płacić podatek dochodowy w Szwecji, ponieważ jego pobyt trwa dłużej niż sześć miesięcy. Może jednak nadal być zobowiązany do płacenia podatków dochodowych w Hiszpanii, jako że utrzymuje tam swoje stałe miejsce zamieszkania. Ponieważ zasady te zależą od przepisów krajowych, Pere powinien skontaktować się ze szwedzkimi i hiszpańskimi organami podatkowymi, aby dowiedzieć się, gdzie ma płacić podatek dochodowy i uniknąć podwójnego opodatkowania.
Krajowe strony dotyczące delegowania pracowników
Więcej informacji o warunkach zatrudnienia pracowników delegowanych oraz dane kontaktowe właściwych urzędów można znaleźć na stronie kraju przyjmującego.
Krajowe strony dotyczące delegowania pracowników
Krajowe biura łącznikowe
Każdy kraj wyznaczył właściwy organ, który udziela odpowiedzi na pytania dotyczące delegowania pracowników. Dane kontaktowe tych krajowych biur łącznikowych znajdują się poniżej pod przyciskiem Zwróć się do organów krajowych.
Więcej informacji
Więcej informacji można znaleźć w unijnym „Krótkim poradniku dotyczącym delegowania”.
Zobacz również „Praktyczny poradnik dotyczący delegowania pracowników”.