Ceisteanna coitianta - Cearta aerphaisinéirí
Chaill aerlíne Eorpach mo bhagáiste le déanaí. Rinne mé gearán leis an aerlíne, ach níl mé lánsásta leis an bhfreagairt. An féidir liom gearán a dhéanamh le duine éigin eile?
IS FÉIDIR - I gcás eitilt trasteorann, is féidir leat teagmháil a dhéanamh leis an Lárionad Eorpach do Thomhaltóirí i do thír. I gcás eitilt intíre, déan teagmháil le lárionad náisiúnta tomhaltóirí i do thír féin.
Nuair a bhí eitilt á cur in áirithe agam le déanaí, bhain an costas deiridh siar asam, tar éis na cánacha agus na muirir bhreise a bheith curtha leis. Nach bhfuil aerlínte ceaptha praghas iomlán an ticéid, na cánacha agus na muirir san áireamh, a thaispeáint ón tús?
Tá - agus ní mór costas gach míre (praghas an ticéid, na cánacha, na muirir, na formhuirir agus na táillí) a thaispeáint go soiléir.
Má bhím ag taisteal ó thír lasmuigh den Aontas, mar shampla ó na Stáit Aontaithe go Páras, an bhfuil aon cheart agam má chuirtear m’eitilt ar ceal?
TÁ - tá feidhm ag cearta paisinéirí an Aontais sa chás seo más iompróir atá ceadúnaithe i mBallstát den Aontas a oibríonn d’eitilt. Más iompróir nach iompróir de chuid an Aontais é a oibríonn d’eitilt, d’fhéadfadh sé go bhfuil cearta agat faoi dhlí ábhartha na tíre ina bhfuil an t-iompróir ceadúnaithe.
Chuir mé eitilt in áirithe ó Barcelona go dtí an Róimh. Mar gheall ar thrácht trom, tháinig mé chuig an aerfort go déanach ach díreach sular dúnadh na geataí le haghaidh na heitilte. Ní raibh cead agam dul ar bord na heitilte. An bhfuil aon chearta agam?
NÍL - toisc nár chomhlíon tú an ceanglas tú féin a sheiceáil isteach laistigh den tréimhse a leagadh síos.
An bhfuil teorainn ama ann faoinar féidir liom caingean dlí a chur isteach chun cúiteamh a fháil as eitilt a cuireadh ar ceal?
Tá an méid sin de réir dlí náisiúnta i ngach tír Eorpach agus, dá bhrí sin, beidh sé éagsúil ar fud an Aontais. Téigh i dteagmháil leis an gcomhlacht forfheidhmithe náisiúnta sa tír lena mbaineann nó le hionad náisiúnta tomhaltóirí chun tuilleadh eolais a fháil.
An bhfuil aon chearta agam má chaillim nasceitilt?
TÁ - tá tú i dteideal cúiteamh airgeadais a fháil más mar chuid d’áirithint aonair na heitiltí agus má bhaineann tú do cheann scríbe deiridh amach agus moill 3 uair an chloig nó níos mó ort, mura cúinsí eisceachtúla is cúis leis an moill.
Tá m’eitilt le himeacht ó Bheirlín ar maidin ach tá téacs díreach faighte agam ón aerlíne a thugann le fios gur cuireadh an eitilt ar ceal. An bhfuil aon chearta agam?
TÁ - tá cearta agat faoi rialacha an Aontais. Tá tú i dteideal aisíocaíocht ar chostas iomlán do thicéid don chuid sin de do thuras nár cuireadh ar fáil nó athródú a luaithe is féidir. Má tá tú ag an aerfort cheana féin agus má roghnaíonn tú athródú, tá tú i dteideal béilí agus sólaistí freisin, nithe a shocrófar de réir d’am feithimh, agus tá tú i dteideal dhá ghlaoch gutháin a dhéanamh nó dhá théacs nó dhá ríomhphost a sheoladh. Tá tú i dteideal lóistín thar oíche freisin má tá tú le hathródú an lá tar éis na heitilte a bhí beartaithe, agus d’fhéadfadh sé go mbeifeá i dteideal cúiteamh airgid a fháil, de réir na himthosca.
Má tá locht teicniúil ar an aerárthach, an ‘cúinse eisceachtúil’ é sin?
NÍ hEA - ní ‘cúinse eisceachtúil’ í fadhb theicniúil a thagann chun solais le linn gnáthchothabháil
aerárthaigh nó arb é is cúis léi nach ndearnadh aerárthach a chothabháil i gceart.
TÁ - má bhain an locht teicniúil le teagmhas nárbh é gnáthghníomhaíocht aeriompróirí
ba chúis leis agus nach raibh smacht acu air mar gheall ar a chineál nó a thionscnamh.
Mar shampla fabht déantúsaíochta ceilte a d’aimsigh monaróir an aerárthaigh nó údarás
inniúil, nó damáiste don aerárthach de dheasca gníomhartha sabaitéireachta nó sceimhlitheoireachta,
cháileofaí na samplaí sin mar chúinsí eisceachtúla.
Cuireadh moill ar m’eitilt agus bhain mé mo cheann scríbe amach 4 uair an chloig déanach. An bhfuilim i dteideal cúiteamh airgeadais a fháil?
TÁ - má bhaineann tú do cheann scríbe deiridh amach agus moill 3 uair an chloig nó níos mó ort, d’fhéadfadh sé go mbeifeá i dteideal cúiteamh airgeadais a fháil, murar cúinsí eisceachtúla ba chúis leis an moill. Má chuirtear moill 2 uair an chloig nó níos mó ar d’eitilt tráth an imeachta, ní mór don aerlíne cúram a thairiscint duit (béilí agus sólaistí agus, más gá, lóistín). Má fhágann an mhoill sin go mbainfidh tú do cheann scríbe deiridh amach agus moill níos mó ná 3 uair an chloig ort, d’fhéadfadh sé go mbeifeá i dteideal cúiteamh airgeadais a fháil freisin.
Nuair a tháinig mé chuig an tseiceáil isteach, cuireadh in iúl dom gur cuireadh m’eitilt ón mBruiséil go dtí Vársá ar ceal. Roghnaigh mé gan taisteal agus dúradh liom go n-aisíocfaí costas mo thicéid agus go bhfaighinn cúiteamh airgeadais. Seachtainí ina dhiaidh sin, níl aon scéal faighte agam go fóill. An bhfuil teorainn ama ann chun aisíocaíochtaí agus cúiteamh a íoc?
TÁ - ba cheart go mbeadh aisíocaíocht ar chostas do thicéid faighte agat laistigh de 7 lá ón gcealú. Is de réir na cúise lenar cuireadh an eitilt ar ceal a íoctar an cúiteamh ach ní leagtar síos sprioc-am i dtaobh cúiteamh a íoc i rialacha an Aontais.
An é nach bhfuilim i dteideal cúiteamh a fháil ach i leith eitiltí a cuireadh ar ceal nó an féidir liom cúiteamh a fháil i leith eitiltí a raibh moill orthu freisin?
An dá rud. I gcás eitiltí a cuireadh ar ceal nó a raibh moill orthu, ní bhfaighidh tú cúiteamh más cúinsí eisceachtúla ba chúis leis an gcealú nó leis an moill, mar shampla drochaimsir. I gcás inar tharla an cealú nó an mhoill mar gheall ar chúinsí eisceachtúla, d’fhéadfadh sé nach mbeadh an ceart chun cúitimh agat, ach ní mór don iompróir cúnamh (aisíocaíocht nó athródú) agus cúram (béilí agus/nó cóiríocht) a thairiscint duit fós agus tú ag fanacht ar iompar malartach.
Cuireadh m’eitilt ar ceal mar gheall ar stailc a rinne foireann aerlíne. Cad iad na cearta atá agam? An bhfuilim i dteideal cúiteamh airgeadais a fháil?
Beag beann ar na cúinsí, má chuirtear d’eitilt ar ceal, tá sé de cheart agat i gcónaí ceann de na roghanna seo a leanas a fháil: aisíocaíocht ar do thicéad, athródú nó eitilt fillte bg cs da de el en es et fi fr hr hu it lt lv mt nl pl pt ro sk sl sv chomh maith leis an gceart chun cúnaimh bg cs da de el en es et fi fr hr hu it lt lv mt nl pl pt ro sk sl sv .
D’fhéadfadh sé go mbeadh ceart chun cúitimh bg cs da de el en es et fi fr hr hu it lt lv mt nl pl pt ro sk sl sv agat freisin (má cuireadh ar an eolas thú níos lú ná 14 lá roimh an dáta imeachta sceidealaithe). Mar sin féin, níl cúiteamh le híoc más féidir leis an iompróir a chruthú gur cúinsí eisceachtúla bg cs da de el en es et fi fr hr hu it lt lv mt nl pl pt ro sk sl sv ba chúis leis an gcealú.
Ní ‘cúinse eisceachtúil’ é stailc atá eagraithe ag ceardchumann aeriompróra arb é atá beartaithe leis tacú le héilimh na n-oibrithe. Dá bhrí sin, i gcás gníomh inmheánach stailce, ní shaoraítear an aerlíne ón oibleagáid cúiteamh a íoc nuair a chuirtear eitiltí ar ceal ná nuair a bhíonn moill mhór ar eitiltí. Mar sin féin, d’fhéadfadh stailceanna seachtracha, cuir i gcás gníomh stailce a dhéanann rialtóirí aerthráchta nó foireann aerfoirt, a bheith ina gcúinse eisceachtúil.
Mura dtugann an aerlíne míniú sásúil duit, is féidir leat teagmháil a dhéanamh le d’údarás náisiúnta en chun tuilleadh cúnaimh a fháil.
Cheannaigh mé mo thicéad eitilte ón aerlíne X ach bhí mé ag taisteal ar eitilt leis an aerlíne Y. I gcás teagmhais, cén aerlíne ar cheart dom mo ghearán a sheoladh chuici? Cé acu atá freagrach?
B’fhéidir nach í an aerlíne oibriúcháin an aerlíne a eitlíonn thú chuig do cheann
scríbe. Mar sin féin, is iadsan atá freagrach má théann rudaí amú, mar sin ba cheart
duit do ghearán a sheoladh chuig an aerlíne oibriúcháin i gcónaí.
I gcás eitiltí códroinnte - eitiltí a dhíolann aerlínte éagsúla ach a oibríonn aerlíne
amháin, tá aerlíne Y freagrach.
I gcás léasanna fliucha - socruithe léasaithe ina léasaíonn aerlíne oibriúcháin X
eitleán agus an criú iomlán ó aerlíne Y, tá aerlíne X freagrach.
D’athraigh an aerlíne an t-am imeachta agus fágann m’eitilt níos luaithe ná mar a bhí sceidealaithe ar dtús. Cad is féidir liom a dhéanamh?
Meastar gur eitilt a cuireadh ar ceal í eitilt a tugadh ar aghaidh níos mó ná 1 uair an chloig. Tá na cearta céanna agat agus atá agat i gcás ina gcuirtear eitilt ar ceal.
Bhí eitilt curtha in áirithe againn go dtí an Veinéis, ach d’athraigh an aerlíne ceann scríbe ár n-eitilte agus thángamar i dtír in Bologna. Bhí orainn ár mbealach féin go dtí an Veinéis a dhéanamh. Cad iad na cearta atá againn?
De réir rialacha an Aontais, ní mór déileáil le heitilt a atreoraítear chuig aerfort
eile, nach bhfreastalaíonn ar an mbaile, ar an gcathair ná ar an réigiún céanna leis
an aerfort a ndearnadh an áirithint ina leith, mar eitilt a cuireadh ar ceal. Trí
thuirlingt in Bologna seachas sa Veinéis, chuir an aerlíne d’eitilt go dtí an Veinéis
ar ceal, ós rud é nach bhfreastalaíonn aerfort Bologna ar an mbaile, ar an gcathair
ná ar an réigiún céanna le haerfort na Veinéise. Tá na cearta céanna agat agus atá
agat i gcás ina gcuirtear eitilt ar ceal; ina theannta sin, is féidir leat na costais
a thabhaigh tú as dul go dtí an Veinéis a éileamh.
Dá gcuirfeadh an aerlíne iompar ar aghaidh go dtí an Veinéis ar fáil, e.g. ar bhus
nó i dtacsaí, mheasfaí go raibh moill ar an eitilt.
Bhí muid ceaptha imeacht ó Amstardam, ach is ó Düsseldorf a imíonn an eitilt anois? Conas a dhéileálfar leis sin?
I gcás ina gcinneann iompróir go n-imeoidh eitilt ó aerfort eile seachas an t-aerfort a bhí sceidealaithe ar dtús, ba cheart déileáil leis sin ar an mbealach céanna le hatreorú eitilte chuig aerfort eile. Meastar go bhfuil an eitilt curtha ar ceal ach amháin má chuireann an aerlíne iompar ar fáil chun paisinéirí a aistriú ón aerfort a bhí sceidealaithe ar dtús chuig an aerfort imeachta nua.