Bailíocht árachais cairr san Aontas Eorpach

Bailíocht árachais éigeantaigh agus roghnaigh

Nuair a chláraíonn tú carr in aon tír den Aontas, ní mór duit é a árachú le haghaidh dliteanas tríú páirtí. Tá an t-árachas éigeantach sin bailí i ngach tír eile den Aontas. Clúdaíonn sé thú má bhaineann timpiste duit, ina ndéantar damáiste do mhaoin nó ina ngortaítear aon duine eile seachas an tiománaí. Ní chlúdaíonn sé costais eile (e.g. costais a bhaineann le d’fheithicil féin a dheisiú).

Is féidir leat árachas breise roghnach a fháil freisin, ar a dtugtar dliteanas céadpháirtí, rud a chumhdaíonn rioscaí eile. Leis an árachas seo, leathnaítear an cumhdach atá agat (e.g. chun gortuithe don tiománaí, damáiste do d’fheithicil, goid d’fheithicle agus dá bhfuil ann, loitiméireacht, agus cúnamh dlíthiúil a chumhdach).

Déan na téarmaí agus na coinníollacha a sheiceáil le d’árachóir áitiúil sula dtaistealaí tú thar lear. Is féidir le hárachóirí rialacha éagsúla a chur i bhfeidhm i ngach tír. D’fhéadfadh d’árachas a bheith teoranta de réir ama (e.g. mí thar lear) nó de réir achair (e.g. 150 km ó theorainn do thíre baile) nó d’fhéadfadh sé nach mbeadh roinnt tíortha san áireamh leis le haghaidh cineálacha áirithe riosca, amhail gadaíocht.

Árachas cairr i do thír óstach

Ní mór duit do charr a chlárú sa tír ina bhfuil cónaí ort de ghnáth. Ní gá duit do charr a chlárú i do thír óstach más féidir leat a chruthú nach bhfuil tú ag fanacht ann ach go sealadach, e.g. mar mhac léinn.

Nuair a chláraíonn tú é, beidh ort cruthúnas a chur ar fáil go bhfuil cumhdach árachais agat.

Ba cheart do na húdaráis clárúcháin carranna i do thír óstach glacadh le cumhdach árachais ó aon chuideachta árachais:

• bunaithe sa tír sin nó a bhfuil oifig aici sa tír sin
• nach bhfuil oifig aici sa tír sin ach atá údaraithe chun seirbhísí a sholáthar sa tír sin.

I bprionsabal, is féidir leat do charr a árachú freisin i dtír den Aontas nach í do thír chónaithe í. Mar sin féin, ba cheart duit a sheiceáil an dtugann an chuideachta árachais cumhdach do dhaoine nach bhfuil cónaí orthu sa tír nó i gcás seirbhísí trasteorann.

Tuilleadh eolais faoi na rialacháin náisiúnta maidir le hárachas cairr

Árachas nua a cheannach i dtír eile

Mura bhfuil do chonradh reatha bailí sa tír a bhfuil tú ag aistriú chuici, nó má théann sé in éag má athchláraíonn tú do charr ansin, is féidir leat teagmháil a dhéanamh le biúró náisiúnta na gcártaí glasa/ionad eolais náisiúnta chun a fhiafraí cé na hárachóirí a chuireann árachas cairr ar fáil sa tír sin.

Préimheanna árachais agus stair na n-éileamh

Bíonn préimheanna árachais cairr éagsúil ó thír go tír san Aontas, go príomha mar gheall ar dhifríochtaí i ndlíthe náisiúnta conarthaí, measúnuithe riosca, agus scéimeanna cúitimh nó bainistíocht idirnáisiúnta chasta chostasach maidir le héilimh.

I roinnt tíortha den Aontas, is féidir le stair do chuid éileamh difear a dhéanamh do do phréimheanna árachais. Tá ainmneacha éagsúla air sin, mar shampla ‘lascaine cheal éileamh’, ‘bónas cheal éileamh’ nó ‘córas bonus-malus’. Mura ndéanann tú aon éileamh le linn na bliana, féadfaidh d’árachóir lascaine a thabhairt duit agus do chonradh á athnuachan agat. Ach má rinne tú éileamh, d’fhéadfadh sé go mbeadh ort níos mó a íoc.

Is féidir leat ráiteas faoi stair na n-éileamh a iarraidh ar d’árachóir tráth ar bith. Cumhdaítear sa doiciméad seo aon timpiste ar iarr tú cúiteamh airgeadais ina leith le 5 bliana anuas. Ní mór d’árachóirí stair do chuid éileamh a chur ar fáil laistigh de 15 lá trí úsáid a bhaint as foirm chaighdeánaithe an Aontais.

Nuair a cheannaíonn tú árachas cairr nua agus nuair a thaispeánann tú an ráiteas faoi stair do chuid éileamh don árachóir nua:

• ní féidir leis caitheamh go héagórach leat ná táillí breise a ghearradh ort mar gheall ar do náisiúntacht, nó toisc go raibh cónaí ort i dtír eile den Aontas eile roimhe seo
• ní mór dó stair do chuid éileamh roimhe seo a chur i bhfeidhm maidir le haon lascaine ar an gcaoi chéanna a ndéanann siad amhlaidh do chónaitheoirí áitiúla.