Europejski Portal Młodzieżowy
Informacje i możliwości dla młodych ludzi w całej Europie

Nie bój się podejmowania wyzwań! Wnioski z debaty "jEsTEM aktywny"

CV to nie tylko data urodzenia i rok ukończenia studiów, doświadczenie zawodowe i społeczne jest ważniejsze, niż dyplomy – takie wnioski płyną z debaty „jEsTEm aktywny zawodowo i społecznie”, która odbyłała się w Gdańsku w ramach ETM.

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu wykształcenie było jednym z najważniejszych elementów decydujących o sukcesie młodego człowieka. Posiadanie dyplomu otwierało wiele dróg i było niemalże gwarancją znalezienia zatrudnienia.
Współcześnie wielu młodych ludzi narzeka na to, że mimo uzyskanego tytułu magistra i znajomości języków obcych, nie są w stanie znaleźć, ani utrzymać satysfakcjonującej pracy. O tym, coraz poważniejszym problemie społecznym, mówiła Grażyna Borkowska z Gazety Wyborczej, która koordynuje akcję Projekt Praca: „Pracodawcy mówili, że mają pracę, młodzież mówiła, że skończyła studia i zna języki. Podczas naszej akcji okazało się, że te dwa światy nie słuchają się wzajemnie i mają zupełnie odmienne oczekiwania.”


Nie dla wszystkich będzie praca

Mimo rosnącego poziomu wykształcenia młodych Polaków, Piotr Wysocki z Agencji Bridge przedstawiał pesymistyczną wizję rzeczywistości: „Przestrzegałbym przed idealistycznym podejściem. Zmiany cywilizacyjne są tak duże, że nie dla wszystkich będzie robota, następuje automatyzacja i część pracy wykonują za nas maszyny. Wydaje się, że bardzo istotną kompetencją jest umiejętność wchodzenia w relacje interpersonalne z innymi ludźmi. Trzeba przekraczać granicę, nie czekać aż coś przyjdzie. Jak będziecie czekali, doczekacie się co najwyżej bezrobocia. Ci co siedzą, tracą. Nic samo do nich nie przyjdzie. Ludzi pracujący dzisiaj są już elitą, a to się będzie pogłębiało. To jest wyzwanie dla polityków – co zrobić z masą ludzi, dla których nie będzie roboty?”


Zupełnie odmienne zdanie miała Małgorzata Tokarz z Akademii dla Młodych Tesco: „Nie zgadzam się z tym, że nie dla wszystkich będzie praca. W opinii wielu praktykantów Tesco nie funkcjonuje jako pracodawca, kojarzy im się tylko ze sprzedażą, a przecież są działy prawne, działy HR. Dla wszystkich znajdzie się praca, jeśli ktoś będzie wiedział, gdzie chce dojść.”

Zdecydowanie i chęć osiągnięcia celu były dla panelistów jedną z kluczowych kwestii. Małgorzata Tokarz jako przykład podała organizowane regularnie targi pracy: „Studenci chodzą na targi pracy i na każdym stoisku pytają o to, co pracodawcy mogą zaoferować. A gdyby to odwrócić? Zapytałam - gdybyś chciał u nas pracować, to co chciałbyś robić? Odpowiedziała cisza.”


CV powinno opowiadać ciekawą historię

Zdecydowanie i chęć rozwoju powinno przekładać się na realną aktywność młodego człowieka, która powinna rozpocząć się nie na studiach, a o wiele wcześniej. Jak mówił Piotr Wysocki: „każdego dnia spływają do mnie jakieś CV, najczęściej lądują w koszu na śmieci bo są opowieścią, że ktoś chodził do szkoły i skończył studia. W zakresie zainteresowań wpisywane są banały – ktoś interesuje się muzyką, sportem. Mogę o każdym ze swoich współpracowników powiedzieć, że skończył wyższe studia. Nie umiem powiedzieć co prawda jaki kierunek, ale mogę powiedzieć, dlaczego przyjąłem go do pracy. To są zawsze ciekawe historie ludzi.”

Wysocki podał przykład jednej z pracujących w jego firmie osób: „Jedna z dziewczyn zapukała do nas i stwierdziła, że chce dla nas pracować. Jako maturzystka miała CV, które zawierało doświadczenie pracy w biurze księgowym i w Gazecie Wyborczej, a do tego tupet, który umożliwił jej zapukanie do naszych drzwi. Z tego punktu widzenia CV, które stwierdza tylko, że się urodziłem i chodziłem do szkoły, niewiele znaczy. Warto już w wielu 15 lat zacząć pracować, jeśli zaczniecie się nad tym zastanawiać w momencie pójścia na studia, to będzie już za późno.”


Działasz? Poradzisz sobie w życiu!

W podobnym tonie wypowiadał się prof. Sylwiusz Retowski, psycholog z sopockiej Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej: „Prowadziłem badania psychologiczne dotyczące studentów – czy faktycznie jest tak, że wszyscy boją się wejścia na rynek pracy i czy ich obawa jest zróżnicowana? Czy jeśli ktoś jest aktywny w czasie studiów, ma mniejsze obawy i lepiej sobie radzi?
W badaniu brały udziały udział trzy grupy – członkowie aktywnej organizacji studenckiej; osoby, które mówiły, że coś robią, ale nie było na to żadnych dowodów; trzecia grupa to osoby, które mówiły tylko, że studiują i zaliczają egzaminy. Okazało się, że tylko ci, który aktywnie działają, byli optymistycznie nastawieni do własnych szans na rynku pracy.” Profesor Retowski krótko podsumował wyniki tych badań: „Realna aktywność w czasie edukacji, to jest coś, co nas ćwiczy, powoduje, że jesteśmy bardziej odporni na stres i jesteśmy w stanie łatwiej odpowiedzieć sobie na pytanie dokąd idziemy.”

Prowadzący debatę dziennikarz TVP i wykładowca akademicki, Marek Zając, opowiadał o przykładzie z własnego doświadczenia, jako osoby, która przyjmowała młodych ludzi do pracy: „Student z dwuletnim doświadczeniem zawodowym to jest rzeczywistość i norma. Jeśli nie ma doświadczenia zawodowego, patrzymy na doświadczenia społeczne, na wolontariat, bo to pokazuje, że ten młody człowiek chce coś robić. Oceny na świadectwie nie mają dla mnie żadnego znaczenia i dla wszystkich, którzy zatrudniali mnie przez te wszystkie lata, nie miało to znaczenia”.


Edukacja jest nauką futurystyczną

Żeby młodzi ludzie uczestniczący w debacie nie wyszli z niej uważając, że szkoła i edukacja nie są już potrzebne, paneliści zwrócili uwagę na to, że nawet, jeśli zmieni się system edukacji, nikt nie może przestać się uczyć. Jak mówił Tomasz Bratek, zastępca Dyrektora Generalnego FRSE: „Niedługo czeka na kryzys klasycznej szkolnej metody uczelnia się. Jednak warto się uczyć dla samego siebie bo to was będzie popychało do przodu niezależnie od tego czy skończycie taką szkołę, czy inną.”

- „Przygotowujemy w szkole nie tylko do szukania pracy tuż po ukończeniu edukacji, ale też do szukania pracy 30 lat później” – mówiła posłanka i była Minister Edukacji Narodowej Katarzyna Hall. - „Zobaczyć rzeczywistość za 30 lat jest strasznie trudno. Czy moi nauczyciele wiedzieli w jakiej rzeczywistości przyjdzie nam żyć? Wszystko zależy od tego, jakimi ludźmi byli nasi nauczyciele, czy przekazali nam ponadczasowe, fundamentalne umiejętności, które musimy mieć  Żeby znaleźć pracę za 30 lat, będziemy musieli nauczyć się czegoś nowego. Musimy więc nauczyć się uczyć.”

Monika Toppich