Europese Jongeren Site
Informatie en kansen voor jongeren in heel Europa.

Beweging tegen onbetaalde stages

Photographer: Sarah Benke
Met de eis dat EU-instellingen geen onbetaalde stages mogen organiseren, zijn het Europees Jeugdforum en de interfractiewerkgroep Jeugdzaken een campagne begonnen voor eerlijke stages. Die actie sluit aan bij de wereldwijde beweging voor een waardiger behandeling van jonge stagiairs.

Toen ze aan haar stage begon, een jaar geleden, verwachtte Zuzana Vaněčková dat ze veel nuttigs zou leren voor haar verdere loopbaan. Maar de Tsjechische student volwassenenonderwijs moest koffie zetten voor haar werkgevers. Ze had het gevoel dat ze werd uitgebuit als goedkope arbeidskracht en vond het "deprimerend".  Nu, op haar 23ste, houdt Zuzana een bevlogen speech voor het Europees Parlement. Het is het startschot voor de Campaign for Fair Internships, waarin zij een actieve rol speelt.

 

De beweging pleit voor fundamentele arbeidsrechten voor stagiairs en eist betaalde, zinvolle en leerzame stages. In hun manifest, dat al meteen door negen europarlementariërs werd ondertekend, roepen zij het Parlement op om:

·       alle stagiairs te betalen

·       stages langer dan 12 maanden te verbieden, en

·       een leerovereenkomst op te stellen.

 

Terry Reintke, vicevoorzitter van de interfractiewerkgroep Jeugdzaken, noemt deze campagne voor #fairinternships een kans om een sterk signaal te geven dat onbetaalde stages moeten stoppen. Ze zegt dat de arbeidsomstandigheden van stagiairs soms onaanvaardbaar zijn, en dat maar weinigen zich een lange onbetaalde stage kunnen permitteren. Zulke stages leiden tot discriminatie omdat sommigen hierdoor meer kans hebben op betaald werk.

 

Volgens een enquête onder 233 stagiairs van het Europese Parlement in januari en februari 2017, kregen de stagiairs die voor een fractie werkten, wel een vergoeding. Maar de vergoedingen van stagiairs die voor individuele leden van het Parlement werkten, varieerden sterk:

·       Onbetaald: 8% van de stagiairs

·       Minder dan 300 euro: 3%

·       Tussen de 300 en 600 euro:12%

·       Tussen de 600 en 1000 euro: 32%

·       Meer dan 1000 euro: 44% .

 

In 2013 moest nog 17% van de stagiairs het zonder vergoeding stellen, dus er is wel sprake van een lichte verbetering.

 

Hoewel de situatie bij het Europees Parlement nog veel te wensen overlaat, zijn stagiairs bij de Europese instellingen over het algemeen toch nog beter af dan bij andere organisaties op de arbeidsmarkt.  Om daar verbetering in te brengen, heeft het Jeugdforum een Employers' Guide to Quality Internships gemaakt met medewerking van de Europese Commissie en de Europese Jongerenstichting van de Raad van Europa.

 

In 2012 heeft het Europees Jeugdforum een Europees Kwaliteitshandvest voor stages en leerlingplaatsen gepresenteerd op het overleg van de Internationale Arbeidsorganisatie dat werd gehouden in het gebouw van het Europees Economisch en Sociaal Comité. Europese vakbonden en werkgevers hebben daarbij toegezegd voor stages en leerlingplaatsen betere voorwaarden aan te bieden. Een groot aanbod aan stageplaatsen is te vinden op de website van Eurodesk.

 

"De instellingen zetten de toon voor de bredere arbeidsmarkt", aldus Bryan Watkins van de Global Intern Coalition, een beweging die organisaties van en voor stagiairs wereldwijd met elkaar in contact wil brengen. De beweging heeft onlangs nog een wereldwijde stagiarsstaking georganiseerd.

 

Een van de EU-instellingen, de Europese Dienst voor extern optreden, kreeg onlangs bezoek van de Europese Ombudsman, die ontdekte dat er wereldwijd maar liefst 800 stagiairs onbetaald voor deze dienst aan het werk waren. Op 15 februari 2017 deed de Ombudsman een aanbeveling, waarin stond dat de instelling voorbepaalde stages ten onrechte geen vergoeding aanbood".

 

Buiten de EU-instellingen lopen in heel Europa elk jaar 4,5 miljoen studenten en pas afgestudeerden ergens stage, en 59% daarvan wordt niet betaald. Maar hoe kom je te weten of een bedrijf zijn stagiairs goed behandelt? Dat was precies de vraag van de bedenkers van Interns Go Pro, een openbare database waar werkgevers worden beoordeeld. Mede-oprichter Régis Pradal legt uit dat ze streven naar een ranking en een Europees keurmerk voor kwalitatieve stages. Ze doen een beroep op universiteiten, ngo's, vacaturebanken, de media, jongeren en werkgevers om via dit initiatief te zorgen voor meer transparantie.