Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie - Informatieblad

Protocol inzake Ierland/Noord-Ierland

Brussel, 14 november 2018

Vragen & antwoorden

Wat is er overeengekomen inzake Ierland en Noord-Ierland?

De onderhandelaars van de EU en het VK hebben volledige overeenstemming bereikt over de bepalingen van het protocol inzake Ierland/Noord-Ierland.

Het protocol bepaalt in extenso hoe de noodoplossing (de zogeheten “backstop”) ter voorkoming van een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland zou werken. Het maakt deel uit van het algemene terugtrekkingsakkoord en zal van toepassing zijn tenzij en totdat het, geheel of gedeeltelijk, overbodig wordt door een latere overeenkomst. Zowel de EU als het VK stelt alles in het werk om vóór 1 juli 2020 een dergelijke overeenkomst te sluiten en te ratificeren.

In het kader van het protocol wordt tussen de EU en het VK een enkel douanegebied tot stand gebracht vanaf het einde van de overgangsperiode tot het begin van de toekomstige relatie. Noord-Ierland zal dus blijven deel uitmaken van hetzelfde douanegebied als de rest van het VK, zonder douanetarieven, quota of controles op de regels van oorsprong tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk[1].

Daarnaast verbindt het Verenigd Koninkrijk zich ertoe dat de rechten die zijn vastgelegd in het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) van 1998 onverminderd blijven gelden en worden de regelingen inzake het gemeenschappelijk reisgebied tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk in stand gehouden. Het protocol waarborgt dat de noodzakelijke voorwaarden voor voortzetting van de Noord-Zuidsamenwerking en de eengemaakte elektriciteitsmarkt op het Ierse eiland behouden blijven.

Het akkoord houdt ten volle rekening met de unieke omstandigheden op het eiland. Het is de verzekeringspolis die waarborgt dat er, ongeacht de omstandigheden, geen harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland komt en die alle dimensies van het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) van 1998, de Noord-Zuidsamenwerking en de economie van het gehele eiland beschermt.

 

Hoe zal de backstop functioneren?

De EU en het VK zijn overeengekomen dat indien er op 31 december 2020 geen overeenkomst over hun toekomstige relatie is, de noodoplossing in werking treedt totdat die overeenkomst er wel is.

Bij wijze van alternatief kan het Verenigd Koninkrijk vóór 1 juli 2020 om een verlenging van de overgangsperiode verzoeken. Een dergelijk verzoek zou worden behandeld overeenkomstig artikel 132 van het terugtrekkingsakkoord en vereist derhalve goedkeuring door het Gemengd Comité.

Het backstopscenario houdt in de praktijk het volgende in:

  • De EU en het VK vormen een enkel douanegebied. Zo worden douanetarieven, quota of controles van oorsprongsregels tussen de EU en het VK voorkomen.
  • De EU en het VK zijn een aantal maatregelen overeengekomen die een gelijk speelveld tussen de EU en het VK moeten garanderen.
  • Het douanewetboek van de Unie (DWU), waarin onder meer de bepalingen voor het in het vrije verkeer brengen van producten binnen de EU zijn vastgelegd, zal op Noord-Ierland van toepassing blijven. Hierdoor zullen Noord-Ierse bedrijven geen beperkingen ondervinden wanneer zij producten op de interne markt van de EU brengen.
  • Het VK met betrekking tot Noord-Ierland zal afgestemd blijven op een beperkt aantal regels voor de interne markt van de EU die onontbeerlijk zijn om een harde grens te voorkomen, met name de goederenwetgeving, voorschriften inzake diergezondheidscontroles (“SPS”) en regelgeving inzake landbouwproducten en het op de markt brengen ervan, inzake btw en accijnzen op goederen en inzake staatssteun.

 

Waarom is die verzekeringspolis nodig?

Het VK heeft besloten om uit de interne markt en de douane-unie te stappen. Zowel de EU als het VK heeft zich ertoe verbonden een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland te voorkomen en beide partijen willen dit in de eerste plaats via een toekomstige overeenkomst verwezenlijken.

Het VK heeft zich er eveneens toe verbonden de integriteit te respecteren van de interne markt en de douane-unie van de EU – en de positie van Ierland daarin.

Aangezien de onderhandelingen over de toekomstige betrekkingen tussen de EU en het VK pas tijdens de overgangsperiode zullen worden gevoerd, zijn de EU en het VK overeengekomen in het terugtrekkingsakkoord een juridisch werkbare noodoplossing op te nemen, die garandeert dat er in eender welke omstandigheden geen harde grens komt. Dit werd overeengekomen in het gezamenlijk verslag van december 2017 en herhaald door premier Theresa May in haar brief aan voorzitter Tusk van maart 2018, waarin de Britse regering zich verbond tot de opname van een dergelijke oplossing in het terugtrekkingsakkoord.

 

Hoe lang zal de noodoplossing gelden?

Het protocol is niet bedoeld om een permanente relatie tussen de EU en het VK tot stand te brengen. De EU en het VK hebben toegezegd alles in het werk te zullen stellen om vóór 1 juli 2020 een overeenkomst te sluiten en te ratificeren die de in het protocol vervatte noodoplossing geheel of gedeeltelijk zal vervangen.

 

Is er een herzieningsmechanisme? Kan de EU of het VK vragen om de toepassing van de noodoplossing geheel of gedeeltelijk te beëindigen?

Indien de EU of het VK op enig moment na de overgangsperiode van mening is dat dit protocol, geheel of gedeeltelijk, niet langer noodzakelijk is, kan zij de andere partij hiervan in kennis stellen, met opgave van redenen. Het [bij artikel 164 van het terugtrekkingsakkoord ingestelde] Gemengd Comité zal de kennisgeving in overweging nemen en kan het advies vragen van de instellingen die bij het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) van 1998 zijn opgericht. Na overleg in het Gemengd Comité, kunnende EU en het Verenigd Koninkrijk gezamenlijk besluiten dat het protocol, geheel of gedeeltelijk, niet langer noodzakelijk is om de doelstellingen ervan te bereiken.

 

Wat is het “ enkel douanegebied”?

De EU en het VK zijn vandaag overeengekomen dat de EU en het VK een enkel douanegebied zullen vormen vanaf het einde van de overgangsperiode totdat een toekomstige overeenkomst in werking treedt. Het enkel douanegebied bestaat uit het douanegebied van de Unie (zoals gedefinieerd in artikel 4 van Verordening (EU) nr. 952/2013) en het douanegebied van het Verenigd Koninkrijk.

Dit betekent dat:

  • het VK de douanetarieven en regels in zijn douanegebied zal afstemmen op de externe tarieven en regels van oorsprong van de Unie;
  • er geen tarieven, quota en controles op de oorsprongsregels zullen zijn tussen de EU en het VK, met uitzondering van visserij- en aquacultuurproducten;
  • de EU en het VK een reeks maatregelen zijn overeengekomen die een gelijk speelveld moeten waarborgen;
  • het VK zijn handelsbeleid zal harmoniseren met de gemeenschappelijke handelspolitiek van de EU, voor zover dit nodig is voor de werking van het enkel douanegebied. In geen geval kan het Verenigd Koninkrijk in zijn douanegebied een lager tarief dan het gemeenschappelijk douanetarief van de EU hanteren voor uit een derde land geïmporteerde goederen of verschillende oorsprongsregels toepassen.
  • De Unie zal haar handelsbeschermingsbeleid en het stelsel van algemene preferenties toepassen op beide delen van het enkel douanegebied en het VK raadplegen over alle maatregelen of acties die zij overweegt te nemen.

 

Welke maatregelen voor een “gelijk speelveld” zijn er overeengekomen?

Wegens de instelling van een enkel douanegebied zonder tarieven, quota en controles op oorsprongsregels tussen de EU en het VK, heeft het VK zich ertoe verbonden een gelijk speelveld in acht te nemen dat is gebaseerd op open en eerlijke concurrentie tussen de EU en het VK. De economische verwevenheid van het VK en de EU alsook de geografische nabijheid ten opzichte van de EU zijn belangrijke elementen die in aanmerking moeten worden genomen bij het reguleren van de goede werking van open en eerlijke concurrentie in het enkel douanegebied.

Het protocol verbindt het VK tot materiële regels, gebaseerd op internationale en EU-normen. Een ander leidend beginsel, naast de mededingingsregels, is het beginsel van non-regressie ten opzichte van de huidige niveaus van bescherming volgens de internationale en de EU-normen.

 

Staatssteun

Het VK heeft zich ertoe verbonden de EU-regels inzake staatssteun op een dynamische manier toe te passen, d.w.z. met afstemming op de ontwikkeling van die regels in de EU.

Voor door het VK verleende steun die van invloed is op de handel tussen Noord-Ierland en de EU zullen de staatssteunregels rechtstreeks door de Commissie worden gehandhaafd als onderdeel van de backstop. Tevens blijft het Hof van Justitie van de EU bevoegd in dit verband.

Voor door het VK verleende staatssteun die alleen gevolgen heeft voor de handelsstromen tussen de rest van het VK en de EU, zal het VK een onafhankelijke handhavingsautoriteit oprichten, die nauw zal samenwerken met de Commissie. Rechterlijke instanties in het VK zullen toezicht houden op de onafhankelijke handhavingsautoriteit. De Commissie zal in rechte kunnen optreden voor de rechterlijke instanties in het VK en het recht hebben om zich te voegen in zaken.

Het terugtrekkingsakkoord waarborgt nauwe samenwerking tussen de Unie en het VK. De staatssteunautoriteit van het VK zal regelmatig overleggen met de Commissie. Een Gemengd Comité moet de partijen in staat stellen om relevante kwesties met elkaar te bespreken en algemeen aanvaardbare oplossingen te zoeken voor meningsverschillen. Voor het geval dat geschillen niet in onderling overleg kunnen worden opgelost, voorziet het akkoord in voorlopige maatregelen en een arbitragemechanisme.

 

Mededinging

De EU en het VK erkennen dat concurrentieverstorende praktijken en concentraties van ondernemingen de werking van de markten kunnen verstoren en de voordelen van het handelsverkeer kunnen ondergraven.

De EU en het VK zijn overeengekomen dat sommige overeenkomsten tussen ondernemingen, misbruik van machtspositie en sommige concentraties van ondernemingen verboden moet worden voor zover zij de handel tussen de EU en het VK nadelig beïnvloeden.

De EU en het VK verbinden zich ertoe deze overeengekomen regels via hun respectieve mededingingswetgeving effectief te handhaven. In concreto voorziet het VK in administratieve en gerechtelijke procedures met het oog op een doeltreffend en tijdig optreden tegen inbreuken op de mededingingsregels, en in effectieve rechtsmiddelen. In geval van geschillen over de nakoming van deze verbintenissen door het VK, kan een beroep worden gedaan op arbitrage om deze te beslechten.

 

Belastingen

Het VK heeft zich ertoe verbonden de beginselen van goed bestuur op fiscaal gebied, zoals onlangs door de Raad overeengekomen, toe te passen. Deze omvatten de mondiale normen inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen, eerlijke belastingheffing en de OESO-BEPS-normen (base erosion and profit shifting). Het VK zal zijn nationale recht tot omzetting van de EU-richtlijnen inzake de uitwisseling van fiscale informatie, regels tegen belastingontwijking en verslaglegging per land door kredietinstellingen en beleggingsondernemingen blijven toepassen. Bovendien bevestigt het VK zich te zullen inzetten voor de bestrijding van schadelijke belastingmaatregelen zoals omschreven in de gedragscode van de EU.

Het Gemengd Comité zal toezien op de uitvoering van deze toezegging.

 

Milieu

De EU en het VK zijn overeengekomen het huidige niveau van milieubescherming te bewaren. Beide partijen hebben toegezegd de bestaande EU-milieunormen op cruciale gebieden zoals industriële emissies, doelstellingen inzake luchtkwaliteit, bescherming van de natuur en de biodiversiteit en milieueffectbeoordelingen niet te laten zakken. Het VK zal zich houden aan fundamentele beginselen, zoals het beginsel „de vervuiler betaalt” en het voorzorgsbeginsel. Voorts zal het Gemengd Comité - op basis van bestaande EU-normen - specifieke minimale verplichtingen vastleggen inzake bijvoorbeeld vervuiling, zwavel in scheepsbrandstof en gebruik van de beste beschikbare technieken voor industriële emissies.

De EU en het VK hebben ook afgesproken de nodige maatregelen te nemen om te voldoen aan hun respectieve verbintenissen in het kader van internationale overeenkomsten om de klimaatverandering aan te pakken, waaronder de Overeenkomst van Parijs. Tot slot zal het VK een stelsel van koolstofbeprijzing toepassen dat ten minste even doeltreffend is als de EU-regeling voor de handel in emissierechten voor broeikasgassen.

Het VK heeft zich ertoe verplicht de effectieve handhaving van dergelijke gemeenschappelijke normen in zijn wetgeving, voorschriften en praktijken te verankeren en een nieuwe onafhankelijke instantie aan te stellen die belast zal zijn met het toezicht op, de verslaggeving over en de handhaving van die verbintenissen. De nieuwe onafhankelijke autoriteit zal klachten kunnen ontvangen, op eigen initiatief onderzoek instellen en zaken voor een nationale rechter brengen. In dit verband heeft het Verenigd Koninkrijk toegezegd dat er voor overheidsinstanties en burgers administratieve en gerechtelijke procedures zullen openstaan die voorzien in effectieve rechtsmiddelen en sancties die doeltreffend, evenredig, ontmoedigend en afschrikkend zijn.

 

Arbeidsbescherming en sociale bescherming

Een non-regressieclausule geldt ook voor de normen inzake arbeids- en sociale bescherming. De EU en het VK hebben zich ertoe verbonden het algemene niveau van bescherming dat hun wet- en regelgeving en hun praktijken bieden als gevolg van de tenuitvoerlegging van het recht van de Unie en geratificeerde internationale verdragen, zoals de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie en het Sociaal Handvest van de Raad van Europa, niet te laten zakken.

Het gaat hierbij om voorschriften inzake fundamentele rechten op het werk, zoals non-discriminatie en gelijke beloning, gezondheid en veiligheid op het werk, eerlijke arbeidsvoorwaarden en -normen, en sociale rechten in het kader van de herstructurering van ondernemingen.

Het Verenigd Koninkrijk zal een effectieve handhaving via bestaande nationale autoriteiten en een doeltreffend systeem van arbeidsinspecties waarborgen. Het Verenigd Koninkrijk heeft ook toegezegd dat doeltreffende administratieve en gerechtelijke procedures ter beschikking zullen staan.

 

Hoe zal dit “gelijk speelveld” worden gehandhaafd?

Hierboven is uiteengezet hoe de regels inzake staatssteun en mededinging zullen worden gehandhaafd.

Geschillen over het behoud van het niveau van sociale en milieubescherming zullen worden beslecht in het Gemengd Comité. Daarnaast kunnen geschillen over de doeltreffendheid van de monitoring en handhaving van de gemeenschappelijke normen door het VK ter arbitrage worden voorgelegd.

Op fiscaal gebied zullen inbreuken door het Verenigd Koninkrijk op de nationale wettelijke voorschriften tot omzetting van de EU-belastingrichtlijnen die onder het akkoord vallen, aan de rechter worden voorgelegd en aanleiding kunnen geven tot sancties.

De Unie zal unilaterale maatregelen kunnen nemen, hetzij krachtens het akkoord, hetzij krachtens het recht van de Unie, en in overeenstemming met internationale verplichtingen. Deze maatregelen omvatten de mogelijkheid om tijdelijk de verplichtingen op te schorten in geval van niet-naleving van een uitspraak van het arbitragepanel, vrijwaringsmaatregelen of evenwichtsherstellende maatregelen (in het geval van ernstige economische moeilijkheden die blijvend kunnen zijn), het opstellen van een lijst van niet-coöperatieve belastingjurisdicties, of maatregelen voor de bescherming van de gezondheid en het milieu in overeenstemming met de internationale afspraken (GATT).

 

Een douane-unie met het gehele VK, moet dat niet veeleer in het kader van de toekomstige relatie dan in het terugtrekkingsakkoord worden geregeld?

Het terugtrekkingsakkoord uit hoofde van artikel 50 kan de afwikkeling of uitdoving van bestaande situaties regelen of een brug slaan naar de toekomstige relatie.

Dit betekent dat het terugtrekkingsakkoord elementen kan bevatten waarop wordt voortgebouwd voor regelingen die deel zullen uitmaken van de toekomstige relatie. Het is de bedoeling dat het protocol tijdelijk van toepassing is, tenzij en totdat de toekomstige overeenkomst tussen de EU en het VK in werking treedt.

 

Zal Noord-Ierland tot een ander douanegebied dan de rest van het Verenigd Koninkrijk behoren?

Nee. Noord-Ierland zal deel uitmaken van hetzelfde douanegebied als de rest van het VK, dat een enkel douanegebied met de EU vormt.

Om een harde grens te voorkomen, zullen Noord-Ierse bedrijven in het kader van de backstop echter zonder beperkingen producten op de interne markt van de EU kunnen brengen. Om goederen van buiten Noord-Ierland op de interne markt te brengen, zullen de procedures van het douanewetboek van de Unie moeten worden toegepast.

 

Zullen visserijproducten ook onder het “enkel douanegebied” vallen?

Visserij zal deel uitmaken van de onderhandelingen over het gehele toekomstige partnerschap. De EU en het VK zullen alles in het werk stellen om vóór 1 juli 2020 tot een akkoord over visserij en aquacultuur te komen. Een essentiële voorwaarde opdat visserij- en aquacultuurproducten onder het enkel douanegebied vallen, is dat de Unie en het VK het eens worden over de toegang tot de wateren en over de vangstmogelijkheden. Duurzame visserij waarborgen en de instandhouding van de visbestanden bevorderen, zijn gemeenschappelijke doelstellingen.

 

Zal de wet- en regelgeving van Noord-Ierland afgestemd blijven op die van de EU? Zal Noord-Ierland het douanewetboek van de EU moeten toepassen?

Om een harde grens op het eiland Ierland te voorkomen en ervoor te zorgen dat Noord-Ierse bedrijven producten zonder beperkingen op de interne markt van de EU kunnen brengen, zal het VK met betrekking tot Noord-Ierland wat betreft sommige specifieke regels op één lijn met de EU moeten blijven, zoals tussen de EU en het VK is overeengekomen in het gezamenlijk verslag van december 2017.

Het gaat daarbij met name om:

  • wetgeving inzake btw en accijnzen op goederen
  • wetgeving inzake productnormen
  • voorschriften inzake diergezondheidscontroles (“SPS”-regels)
  • voorschriften inzake landbouwproducten en het op de markt brengen ervan
  • regels inzake staatssteun.

Zoals eerder gezegd, zal het EU-douanewetboek van toepassing blijven in Noord-Ierland binnen het algemene kader van het enkel douanegebied tussen de EU en het VK.

 

Zal Noord-Ierland deel blijven uitmaken van het btw-gebied van het VK?

Ja. Noord-Ierland zal deel blijven uitmaken van het VK en de Britse belastingdienst (HMRC) zal verantwoordelijk blijven voor de toepassing en de inning van de btw en de vaststelling van btw-tarieven in heel het VK, in overeenstemming met de btw-richtlijn. Meer in het bijzonder zal het VK garanderen dat geen enkel bedrijf vooraf btw moet betalen op goederenbewegingen tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland, en dat de btw achteraf en via btw-aangiften kan worden voldaan.

Om echter te garanderen dat Noord-Ierland het VIES-systeem van de EU (btw-informatie-uitwisselingssysteem) kan blijven gebruiken en gegevens kan delen met Ierland, zal Noord-Ierland de btw-regels van de EU in acht moeten blijven nemen, maar enkel met betrekking tot goederen.

 

Zullen er controles tussen Noord-Ierland en Ierland nodig zijn?

Er zullen geen controles nodig zijn op goederen of personen die de grens tussen Noord-Ierland en Ierland oversteken. Er komt geen harde grens op het eiland Ierland. Ook het gemeenschappelijk reisgebied kan blijven functioneren. Het VK heeft zich ertoe verbonden dat dit geen invloed zal hebben op de verplichtingen van Ierland krachtens het recht van de Unie, in het bijzonder met betrekking tot het vrije verkeer van EU-burgers en hun gezinsleden naar, in of uit Ierland.

 

Welke controles zullen moeten plaatsvinden op goederen die Noord-Ierland worden binnengebracht vanuit de rest van het VK?

Opdat Noord-Ierse bedrijven zonder beperkingen producten op de interne markt van de EU kunnen brengen, en gezien de status van het eiland Ierland als één epidemiologisch gebied, zouden controles moeten worden uitgevoerd op goederen die vanuit de rest van het VK naar Noord-Ierland gaan. Het zou gaan om risicogebaseerde controles op de overeenstemming met de EU-normen, ter bescherming van de consumenten, de marktdeelnemers en de bedrijven in de interne markt.

De EU en het VK zijn overeengekomen deze controles te laten plaatsvinden op een manier die zo weinig mogelijk hinder veroorzaakt. De schaal en de frequentie van de controles zouden verder kunnen worden beperkt via toekomstige overeenkomsten tussen de EU en het VK.

  • Voor industriële goederen kunnen de controles risicogebaseerd zijn en in de meeste gevallen door de bevoegde autoriteiten worden uitgevoerd op de markt of in de bedrijfsruimten van handelaren. Dergelijke controles zullen altijd worden uitgevoerd door de autoriteiten van het VK.
  • Voor landbouwproducten zullen bestaande controles in havens en luchthavens in stand worden gehouden, maar worden geïntensiveerd om de interne markt van de EU, de consumenten en de gezondheid van dieren te beschermen.

 

Zullen Noord-Ierse bedrijven nog onbeperkte toegang hebben tot de rest van het VK?

Er staat niets in het protocol dat de toegang van Noord-Ierse producten tot de markt in de rest van het VK belemmert. Niets verhindert dat producten uit Noord-Ierland als Britse producten worden beschouwd wanneer zij in de rest van het VK op de markt worden gebracht.

 

Wie zal verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging en toepassing van de backstop in Noord-Ierland?

De autoriteiten van het Verenigd Koninkrij zullen verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging en toepassing van de backstop in Noord-Ierland. De EU zal gerechtigd zijn informatie en controlemaatregelen te vragen. Het VK zal zijn medewerking verlenen aan verzoeken van vertegenwoordigers van de EU. Met het oog daarop zullen praktische regelingen worden vastgesteld door het Gemengd Comité, na een voorstel van het gespecialiseerde comité.

 

Hoe zal de certificering en goedkeuring van producten in Noord-Ierland verlopen?

Wanneer het EU-recht voorziet in de mogelijkheid voor een instantie in een andere lidstaat om productgoedkeuringen/certificaten af te geven, moeten Noord-Ierse bedrijven van deze mogelijkheid gebruikmaken als zij willen uitvoeren naar EU27-lidstaten.

Een andere mogelijkheid is dat vergunningen voor Noord-Ierse bedrijven worden afgegeven door de autoriteiten van het VK, bijvoorbeeld in specifieke gevallen waarin het EU-recht inspecties ter plaatse voorschrijft (veterinaire certificaten, productie-eenheden van geneesmiddelen, slachthuizen). De autoriteiten van het VK zouden het recht van de Unie toepassen met betrekking tot Noord-Ierland en kunnen bepalen dat dergelijke certificaten in het gehele VK geldig zijn.

Producten uit Noord-Ierland kunnen in de rest van het VK voort worden geëtiketteerd of in de handel gebracht als producten van het VK. Voor de toepassing van het recht van de Unie inzake goederen worden Noord-Ierse producten aangeduid met “UK (NI)”. Een concreet voorbeeld hiervan zijn de oormerken voor levende dieren.

 

Welke garanties biedt de backstop waar het gaat om de bescherming van de integriteit van de interne markt van de EU en de douane-unie?

Het VK met betrekking tot Noord-Ierland zal het douanewetboek van de Unie toepassen en op één lijn blijven met de voorschriften en normen van de EU inzake goederen. Door de autoriteiten van het VK verleende vergunningen om producten op de markt te brengen, alsmede technische voorschriften, beoordelingen, registraties, certificaten en goedkeuringen die door die autoriteiten of instanties in het Verenigd Koninkrijk worden afgegeven, zullen enkel geldig zijn voor Noord-Ierland. Indien een Noord-Iers bedrijf een product op de markt wil brengen op de Noord-Ierse markt en op de interne markt van de EU, zal het daarvoor een vergunning van een autoriteit of instantie van een EU27-lidstaat nodig hebben.

 

Zal het Europees Hof van Justitie jurisdictie hebben over Noord-Ierland?

Het terugtrekkingsakkoord zal rechtstreekse werking hebben. Dit betekent dat de rechterlijke instanties van het VK dit akkoord in de praktijk zullen toepassen, op dezelfde wijze als zij momenteel het recht van de EU toepassen. Het Europees Hof van Justitie is de hoogste uitleggingsinstantie van het recht van de Unie. Voor kwesties die verband houden met in het terugtrekkingsakkoord vervatte begrippen van het recht van de Unie, met inbegrip van aspecten van het protocol, zal het Europees Hof van Justitie de hoogste uitleggingsinstantie blijven. Voor alle andere punten van het protocol zullen de bij het terugtrekkingsakkoord voorziene regelingen op het gebied van handhaving en geschillenbeslechting van toepassing zal zijn.

 

Wat staat er behalve de backstop nog meer in het protocol?

Het Protocol inzake Ierland/Noord-Ierland behandelt, naast douane- en regelgevingskwesties, eveneens een aantal voor het eiland Ierland unieke omstandigheden, met name:

  • Het gemeenschappelijk reisgebied tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk en de bijbehorende rechten en voorrechten zullen van toepassing blijven in overeenstemming met het recht van de Unie, in het bijzonder inzake het vrije verkeer van EU-burgers.
  •  Het VK waarborgt dat er geen verslechtering zal zijn van rechten, waarborgen en gelijke kansen als vermeld in het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) van 1998, onder meer met betrekking tot de wetgeving van de Unie inzake non-discriminatie. Voor de naleving en monitoring van deze verbintenis worden er specifieke mechanismen ingesteld.
  • De eengemaakte elektriciteitsmarkt op het eiland Ierland wordt in stand gehouden.
  • De Noord-Zuidsamenwerking wordt voortgezet, onder meer op het gebied van milieu, volksgezondheid, landbouw, vervoer, onderwijs en toerisme, alsook op het gebied van energie, telecommunicatie, omroep, binnenvisserij, justitie en veiligheid, hoger onderwijs en sport. Het verslag daarover zal binnenkort worden gepubliceerd.

 

Hoe zal de verbintenis dat er geen verslechtering zal zijn van “rechten, waarborgen en gelijke kansen” als vermeld in het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) van 1998 concreet worden gemaakt?

Het VK blijft gebonden door de verplichtingen die het als medehoeder van het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) van 1998 is aangegaan.

Het Verenigd Koninkrijk heeft zijn verbintenis dat er geen verslechtering zal zijn van rechten, waarborgen en gelijke kansen als vermeld in het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) bevestigd. Dit houdt een verbintenis in dat er geen verslechtering zal zijn van rechten op het gebied van non-discriminatie op het tijdstip van of na de terugtrekking uit de Europese Unie; in bijlage 1 is een lijst opgenomen van de bestaande richtlijnen die de Europese Unie op dit gebied heeft aangenomen. Deze verbintenis geldt voorts voor alle rechten, waarborgen en gelijke kansen als vermeld in het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast).

Artikel 1, lid 1, van het protocol bepaalt dat het Verenigd Koninkrijk door middel van speciale mechanismen uitvoering geeft aan dat lid. Artikel 1, lid 2, bepaalt dat het VK de werkzaamheden van de bij het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) opgerichte instellingen en organen zal blijven faciliteren.

Het VK zal over haar verbintenissen in dit verband nadere informatie verstrekken.

 

Zullen Ierse burgers in Noord-Ierland hun rechten als EU-burgers blijven genieten?

Noord-Ierland zal niet langer deel uitmaken van de EU, maar een groot aantal mensen die daar geboren en opgegroeid zijn, blijven EU-burger. Zij zullen hun rechten als burgers van de Unie uit hoofde van de Verdragen blijven genieten. Krachtens het Verdrag (betreffende de werking van de Europese Unie) zullen zij met name de volgende rechten hebben:

  • non-discriminatie op grond van nationaliteit
  • het recht zich vrij binnen de EU te verplaatsen en er vrij te verblijven
  • consulaire bescherming (bijstand van de ambassade of het consulaat van een ander EU-land aan EU-burgers in noodsituaties in een land buiten de EU waar hun eigen land geen ambassade of consulaat heeft)
  • het recht om bij het Europees Parlement verzoekschriften in te dienen en klachten in te dienen bij de Europese Ombudsman
  • het recht om in contact te treden met een EU-instelling en antwoord te krijgen in een van de officiële talen van de EU
  • het recht van toegang, onder bepaalde voorwaarden, tot documenten van het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Raad
  • toegang tot de diensten van de EU

 

Wat zal er gebeuren met de programma's Interreg en Peace?

De Unie en het VK verbinden zich ertoe de financieringsprogramma's Peace en Interreg in het kader van het huidig meerjarig financieel kader na te komen en de verhoudingen inzake de financiering onder het toekomstige programma te bewaren. De Commissie heeft al voorgesteld Peace en Interreg voor Noord-Ierland en de grensgebieden van Ierland voor de periode na 2020 voort te zetten onder een enkel programma Peace PLUS. Het is aan de lidstaten om hierover, met de goedkeuring van het Europees Parlement, een besluit te nemen.

 

Wat is de Noord-Zuidsamenwerking en hoe zal deze worden beschermd in het kader van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk?  

De samenwerking tussen Ierland en Noord-Ierland is een hoeksteen van het Goede-Vrijdagakkoord (het Akkoord van Belfast) en essentieel voor verzoening op het eiland Ierland.

De tenuitvoerlegging van het protocol moet zorgen voor de bestendiging van de voorwaarden die nodig zijn voor de voortzetting van de Noord-Zuidsamenwerking, onder meer op het gebied van milieu, volksgezondheid, landbouw, vervoer, onderwijs en toerisme, energie, telecommunicatie, omroep, binnenvisserij, justitie en veiligheid, hoger onderwijs en sport. Het protocol erkent dat, met volledige inachtneming van het recht van de Unie, nieuwe regelingen kunnen worden gesloten die voortbouwen op de bepalingen van het Goede-Vrijdagakkoord/Akkoord van Belfast op andere gebieden van Noord-Zuidsamenwerking op het eiland Ierland.

Beide partijen hebben erkend dat de terugtrekking van het VK uit de Unie aanzienlijke uitdagingen met zich zal brengen voor de instandhouding en ontwikkeling van de Noord-Zuidsamenwerking. Het voorkomen van een harde grens op het eiland Ierland, overeenkomstig andere artikelen van dit protocol, is een essentiële voorwaarde voor de bescherming van de Noord-Zuidsamenwerking.

 

[1] Visserij- en aquacultuurproducten vallen niet binnen de werkingssfeer van het enkel douanegebied (zie hieronder).

MEMO/18/6423

Contactpersoon voor de pers:

Voor het publiek: Europe Direct per telefoon 00 800 67 89 10 11 of e-mail


Side Bar