Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δελτίο Τύπου

Ερωτήσεις και Απαντήσεις: Πρωτοβουλία ΕΕ-ΟΗΕ «Spotlight» για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών

Βρυξέλλες, 26 Σεπτεμβρίου 2019

logo

 

Τι είναι η πρωτοβουλία ΕΕ-ΟΗΕ «Spotlight» για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών;

Τον Σεπτέμβριο του 2017, η ΕΕ και τα Ηνωμένα Έθνη δρομολόγησαν μια φιλόδοξη σύμπραξη για την εξάλειψη όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών σε όλο τον κόσμο. Σκοπός της σύμπραξης αυτής είναι η εξασφάλιση της δέσμευσης των πολιτικών ηγετών και η συμβολή στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ), και πιο συγκεκριμένα του στόχου 5 για την Ισότητα των Φύλων και του στόχου 16 για ειρηνικές κοινωνίες χωρίς αποκλεισμούς. Για τον σκοπό αυτό, εστιάζει στην οικοδόμηση νέων πολυμερών εταιρικών σχέσεων και στην παροχή στοχευμένης στήριξης ευρείας κλίμακας, συνοδευόμενης από αρχική ειδική χρηματοδότηση από μέρους της ΕΕ, ύψους 500 εκατ. ευρώ.

Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην εξάλειψη όλων των μορφών βίας κατά γυναικών και κοριτσιών, εστιάζοντας στις μορφές που είναι πιο διαδεδομένες και εντείνουν τις ανισότητες μεταξύ των φύλων σε όλο τον κόσμο.

Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Spotlight» θα διατεθούν στοχευμένες επενδύσεις μεγάλης κλίμακας στην Ασία, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική, τον Ειρηνικό και την Καραϊβική, με στόχο την επίτευξη σημαντικών βελτιώσεων στη ζωή των γυναικών και των κοριτσιών.

Ποιες χώρες και ποιες μορφές βίας καλύπτονται από την πρωτοβουλία «Spotlight» σε όλο τον κόσμο;

Στην Αφρική, η πρωτοβουλία «Spotlight» έχει ως στόχο την εξάλειψη της σεξουαλικής και της έμφυλης βίας, συμπεριλαμβανομένων των επιβλαβών πρακτικών. Το πρόγραμμα ύψους 250 εκατ. ευρώ βρίσκεται σε φάση υλοποίησης στη Λιβερία, το Μαλάουι, το Μάλι, τη Μοζαμβίκη, τον Νίγηρα, τη Νιγηρία, την Ουγκάντα και τη Ζιμπάμπουε. Θα περιλαμβάνει επίσης μια περιφερειακή συνιστώσα για την κλιμάκωση των υφιστάμενων πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην καταπολέμηση του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων και των γάμων παιδιών, καθώς και κοινές δραστηριότητες με την Αφρικανική Ένωση.

Στην Ασία, η πρωτοβουλία «Spotlight» επικεντρώνεται στην εξάλειψη της εμπορίας και της εργασιακής εκμετάλλευσης γυναικών. Το πρόγραμμα «Safe and Fair», ύψους 25 εκατ. ευρώ, το οποίο υλοποιείται μέσω της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και της Μονάδας του ΟΗΕ για τις Γυναίκες (UN Women), αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι η μετανάστευση εργατικού δυναμικού είναι ασφαλής και δίκαιη για όλες τις γυναίκες στην περιοχή του ASEAN. Επικεντρώνεται στις χώρες καταγωγής –Καμπότζη, Ινδονησία, Λαϊκή Δημοκρατία του Λάος, Μιανμάρ, Φιλιππίνες, Βιετνάμ– και τις χώρες προορισμού –Σουλτανάτο του Μπρουνέι, Μαλαισία, Σιγκαπούρη και Ταϊλάνδη.

Επιπλέον, 32 εκατ. ευρώ διατίθενται για έργα που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της έμφυλης βίας σε «ξεχασμένες κρίσεις». Η πρωτοβουλία τίθεται πλέον σε εφαρμογή και περιλαμβάνει δραστηριότητες στην Υεμένη, το Ιράκ και την Παλαιστίνη, το Μπαγκλαντές, το Καμερούν, το Σουδάν και το Τσαντ· τη Γκάνα, τη Λιβερία και το Μάλι.

Στη Λατινική Αμερική, η πρωτοβουλία με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ επικεντρώνεται στην εξάλειψη των γυναικοκτονίας, με στοχοθετημένα προγράμματα, στην Αργεντινή, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Γουατεμάλα, την Ονδούρα και το Μεξικό, καθώς και στην ενδυνάμωση περιφερειακών δικτύων.

Το πρόγραμμα της πρωτοβουλίας «Spotlight» για την περιοχή του Ειρηνικού δρομολογήθηκε τον περασμένο Μάρτιο, έχει προϋπολογισμό ύψους 50 εκατ. ευρώ και εστιάζει στον τερματισμό της ενδοοικογενειακής βίας στην περιοχή.

Θα ακολουθήσουν δράσεις για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας στην περιοχή της Καραϊβικής, οι οποίες θα στηριχθούν με κονδύλιο 50 εκατ. ευρώ. Οι επιλεγείσες χώρες είναι η Αϊτή, η Τζαμάικα, η Γρενάδα, η Μπελίζε, η Γουιάνα και το Τρινιδάδ και Τομπάγκο.

Γιατί η πρωτοβουλία «Spotlight» επικεντρώνεται σήμερα στην περιοχή του Ειρηνικού και στην ενδοοικογενειακή βία;

Οι μελέτες για την οικογενειακή υγεία και ασφάλεια (FHSS) που εκπονήθηκαν από το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό (UNFPA) σε 11 χώρες του Ειρηνικού δείχνουν τα υψηλά ποσοστά βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών στην περιοχή: για παράδειγμα, το 68 % των γυναικών στο Κιριμπάτι και το 64 % των γυναικών στις Νήσους Φίτζι και τις Νήσους Σολομώντος υφίσταται σωματική ή σεξουαλική βία από σύντροφο κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Στο Ανατολικό Τιμόρ, σε μελέτη επιπολασμού του Ιδρύματος για την Ασία (Asia Foundation) που εκπονήθηκε το 2016 διαπιστώνεται ότι το 59 % των γυναικών έχει υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία από σύντροφο κατά τη διάρκεια της ζωής τους[1]. Στις Νήσους Σολομώντος, το 37 % των γυναικών αναφέρει ότι έχει υποστεί σεξουαλική κακοποίηση πριν από την ηλικία των 15 ετών. Οι συνηθέστεροι δράστες ήταν: ο σύντροφος (36 %), ξένος (24 %), μέλος της οικογένειας (20 %) και οικογενειακός φίλος (16 %). Πολλά περιστατικά σεξουαλικής βίας αφορούν νεαρά κορίτσια και παιδιά που ζουν με την ευρύτερη οικογένεια, τα οποία είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε σεξουαλική κακοποίηση, π.χ. παιδιά από περιφερειακά νησιά που η οικογένειά τους τα στέλνει να ζήσουν σε αστικά κέντρα για να ολοκληρώσουν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Επομένως, στόχος είναι η παρέμβαση για την πρόληψη της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών μέσω της αντιμετώπισης των βαθύτερων αιτίων της ανισότητας των φύλων και της βίας: τούτο μπορεί να επιτευχθεί με δραστηριότητες όπως η προώθηση πολιτικών και νομοθετικών μεταρρυθμίσεων, όπου απαιτείται, καθώς και με την επιβολή της νομοθεσίας, πρόληψη μέσω της τυπικής και της άτυπης εκπαίδευσης, διάλογος και πρωτοβουλίες σε επίπεδο κοινοτήτων· συμμετοχή των ανδρών, και ιδίως των παραδοσιακών ηγετών και των οργανώσεων θρησκευτικού χαρακτήρα· δυνατότητα πρόσβασης των θυμάτων σε ποιοτικές υπηρεσίες (υγεία, κοινωνικές υπηρεσίες, αστυνομία και δικαιοσύνη)· κατάρτιση και ανάπτυξη ικανοτήτων για εκπαιδευτικούς, δικηγόρους, κοινωνικούς λειτουργούς, αστυνομικές δυνάμεις, δημόσιους υπαλλήλους· εκστρατεία στα μέσα ενημέρωσης για την αλλαγή των αντιλήψεων του κοινού.

Το πρόγραμμα διαθέτει κονδύλια ύψους 50 εκατ. ευρώ.

Γιατί η πρωτοβουλία «Spotlight» έχει ως επίκεντρο την Αφρική και τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων καθώς και τους γάμους ανηλίκων;

Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων και οι γάμοι ανηλίκων έχουν λάβει διαστάσεις επιδημίας στην Αφρική. Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων έχει διαπιστωθεί ότι εφαρμόζεται σε 30 χώρες, κυρίως στην Αφρική. Κατόπιν αξιολόγησης βάσει αυστηρών κριτηρίων, επελέγησαν οι ακόλουθες χώρες για την πρωτοβουλία «Spotlight»: Λιβερία, Μαλάουι, Μάλι, Μοζαμβίκη, Νίγηρας, Νιγηρία, Ουγκάντα και Ζιμπάμπουε.

Γιατί η πρωτοβουλία «Spotlight» εστιάζει το ενδιαφέρον της στη γυναικοκτονία στη Λατινική Αμερική;

Οι γυναικοκτονίες έχουν λάβει διαστάσεις επιδημίας στη Λατινική Αμερική. Η περιοχή αυτή, στην οποία κάθε μέρα δολοφονούνται 12 γυναίκες, περιλαμβάνει 14 από τις 25 χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά γυναικοκτονιών στον πλανήτη.

Η πρωτοβουλία «Spotlight» στη Λατινική Αμερική θα επικεντρωθεί στην εξάλειψη της γυναικοκτονίας σε πέντε χώρες: την Αργεντινή, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Γουατεμάλα, την Ονδούρα και το Μεξικό. Οι χώρες αυτές επελέγησαν βάσει συμφωνημένων κριτηρίων, στα οποία περιλαμβάνεται ο αριθμός των κρουσμάτων γυναικοκτονιών στη χώρα, καθώς και βάσει δευτερευόντων κριτηρίων, με τα οποία αξιολογείται η αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει το ζήτημα, καθώς και η ύπαρξη ευνοϊκού περιβάλλοντος όσον αφορά, μεταξύ άλλων, την κοινωνία των πολιτών, τις εθνικές ικανότητες και τις ικανότητες των εταίρων.

Το 2016, διαπράχθηκαν 254 γυναικοκτονίες στην Αργεντινή, 349 στο Ελ Σαλβαδόρ, 211 στη Γουατεμάλα, 466 στην Ονδούρα και 2 813 στο Μεξικό.

Οι γυναικοκτονίες είναι η συνηθέστερη μορφή βίας κατά γυναικών στην περιοχή. Στο ενενήντα οκτώ τοις εκατό των γυναικοκτονιών στην περιοχή δεν ασκούνται διώξεις.

Τι είναι ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων;

Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων συνίσταται στην (μερική ή ολική) αφαίρεση των εξωτερικών γυναικείων γεννητικών οργάνων, καθώς και στην πρόκληση άλλων τραυματισμών στα γυναικεία γεννητικά όργανα χωρίς να συντρέχει ιατρικός λόγος. Η ΕΕ συμβάλλει στην εξάλειψη του ακρωτηριασμού/αποκοπής των γυναικείων γεννητικών οργάνων σε όλον τον κόσμο.

Η ΕΕ συμμετέχει ενεργά στη διεθνή συνεργασία για την προώθηση της εξάλειψης του ακρωτηριασμού/της αποκοπής των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Ο ακρωτηριασμός/η αποκοπή των γυναικείων γεννητικών οργάνων περιλαμβάνεται σε διαλόγους για τα ανθρώπινα δικαιώματα και στους πολιτικούς διαλόγους με χώρες-εταίρους, καθώς και σε ετήσιους διαλόγους με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Σχετικά με τον γάμο παιδιών.

Περίπου 700 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες εν ζωή έχουν παντρευτεί σε παιδική ηλικία, ενώ άλλα 280 εκατομμύρια κορίτσια που ζουν σήμερα, θα παντρευτούν πριν από την ηλικία των 18 ετών, εάν τα ζητήματα αυτά δεν αντιμετωπιστούν επειγόντως. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο καταναγκαστικός γάμος παιδιών περιελήφθη στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) ως στόχος υπ' αριθ. 5 για την ισότητα των φύλων, του οποίου η ΕΕ είναι διαπρύσιος υποστηρικτής και υπέρμαχος από κοινού με πολλούς διεθνείς εταίρους.

Τι είναι η γυναικοκτονία;

Γυναικοκτονία είναι μια θανατηφόρα επίθεση κατά μιας γυναίκας ή ενός κοριτσιού που πραγματοποιείται απλώς και μόνο λόγω του φύλου του θύματος. Έχει τις ρίζες της στην ανισότητα των φύλων και στους κοινωνικούς, πολιτισμικούς και θρησκευτικούς κανόνες και συμπεριφορές που επικρατούν εντός των παραδοσιακών κοινωνιών.

Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες προβαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας στις αναπτυσσόμενες χώρες;

Η ΕΕ είναι σταθερά προσηλωμένη στην ισότητα των φύλων, τη χειραφέτηση των γυναικών όλων των ηλικιών και την εξάλειψη όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών σε όλο τον κόσμο. Η Ευρωπαϊκή Συναίνεση για την Ανάπτυξη προσδιορίζει την ισότητα των φύλων και τη χειραφέτηση των γυναικών ως κρίσιμο διατομεακό ζήτημα στην αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ. Το Θεματολόγιο του 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη έχει θέσει την ισότητα των φύλων και τη χειραφέτηση των γυναικών στο επίκεντρο των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ), όχι μόνο μέσω του αυτόνομου ΣΒΑ 5 για την ισότητα των φύλων και του ΣΒΑ 16 για ειρηνικές κοινωνίες, αλλά και ως διατομεακό στοιχείο καίριας σημασίας για την επίτευξη και των 17 ΣΒΑ. Το έργο της ΕΕ έχει ως γνώμονα τους βασικούς στόχους που ορίζονται στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας, τη νέα Ευρωπαϊκή Συναίνεση για την Ανάπτυξη και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για θέματα φύλου ΙΙ.

Το σχέδιο δράσης της ΕΕ για θέματα φύλου 2016-2020 έχει θέσει έναν φιλόδοξο στόχο: έως το 2020 να έχει ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου στο 85 % των νέων πρωτοβουλιών της ΕΕ. Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί είναι σημαντική:

το 92 % όλων των νέων πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί σε τομείς της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ και περίπου το 60 % όλων των νέων πρωτοβουλιών της ΕΕ που έχουν αναληφθεί στον τομέα της διεθνούς συνεργασίας και ανάπτυξης έχουν επισημανθεί ως πρωτοβουλίες που αποβλέπουν κυρίως ή σε μεγάλο βαθμό στην προώθηση της ισότητας των φύλων και/ή τη χειραφέτηση των γυναικών.

Οι δράσεις που στηρίζει η ΕΕ σε όλο τον κόσμο, περιλαμβάνουν ενδεικτικά:

  • Στήριξη στο κοινό πρόγραμμα UNICEF/UNFPA για την εξάλειψη του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων σε 16 χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής, το οποίο αποσκοπεί στη συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των ανδρών και αγοριών, των παραδοσιακών ηγετών κ.λπ., ώστε να αλλάξουν τα κοινωνικά πρότυπα που καθιστούν τόσο διαδεδομένη την πρακτική του ακρωτηριασμού. (12 εκατ. ευρώ)
  • Στη Ζάμπια, ένα πρόγραμμα με στόχο την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας των εθνικών αρχών για την καταπολέμηση της σεξουαλικής και της έμφυλης βίας, για την πρόληψη της βίας αυτής, την αλλαγή των κοινωνικών προτύπων και της νοοτροπίας που οδηγεί σε διακρίσεις και βία, και για τη βελτίωση της πρόσβασης σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες για τα θύματα. (25 εκατ. ευρώ)
  • Η ΕΕ εξήγγειλε πρόσφατα οικονομική στήριξη ύψους 5 εκατ. ευρώ στους βραβευθέντες με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης 2018 Nadia Murad και Δρα Denis Mukwege για συγκεκριμένα έργα υπέρ των γυναικών που είναι θύματα σεξουαλικής βίας.Τον Δεκέμβριο του 2018, στο πλαίσιο της παγκόσμιας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του προγράμματος για τα παγκόσμια δημόσια αγαθά και τις προκλήσεις (GPGC), ανατέθηκαν συμβάσεις για 5 έργα με στόχο την καταπολέμηση της σεξουαλικής και της έμφυλης βίας στις πλέον απομακρυσμένες περιοχές και σε λησμονημένες κρίσεις (συνολικά 32 εκατ. ευρώ). Οι δραστηριότητες των έργων θα πραγματοποιηθούν στο Μπαγκλαντές· το Ιράκ, την Παλαιστίνη και την Υεμένη· το Καμερούν, το Τσαντ, την Γκάνα, τη Λιβερία, το Μάλι και το Σουδάν.
  • Στην περιοχή του Ειρηνικού, ένα περιφερειακό πρόγραμμα για την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας (13 εκατ. ευρώ).
  • Στη Λατινική Αμερική, δύο περιφερειακά εμβληματικά προγράμματα για τη χειραφέτηση των γυναικών και την εξάλειψη της βίας κατά γυναικών και κοριτσιών έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται και θεωρούνται κρίσιμης σημασίας για τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη της περιοχής. (Στο πλαίσιο των προγραμμάτων Eurosocial+ και Al Invest 5.0 (2016-2021, 32 εκατ. ευρώ)
  • Στην Ουρουγουάη, ένα πρόγραμμα για τη δημιουργία συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για τους κινδύνους της έμφυλης βίας και για την ενίσχυση του ρόλου των γυναικών αστυνομικών.
  • Στην Αργεντινή, τα προγράμματα επικεντρώθηκαν στη δημιουργία εργαλείων για την πρόληψη αδικημάτων με βάση το φύλο.
  • Στη Χιλή, προγράμματα για την ενίσχυση και την παρακολούθηση του σχεδίου κατάρτισης δημοσίων υπαλλήλων, με στόχο την αλλαγή των αντιλήψεων για τη βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών, όπως η ενδοοικογενειακή βία, η οποία είναι ευρέως διαδεδομένη και αντιμετωπίζεται με ανοχή.
  • Στην Κόστα Ρίκα, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Γουατεμάλα, την Ονδούρα, τη Νικαράγουα, τον Παναμά, πρόγραμμα για τη στήριξη της κατάρτισης μόνιμου περιφερειακού σχεδίου για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας από το Συμβούλιο των Υπουργών και την Επιτροπή Ασφαλείας του Συστήματος Ολοκλήρωσης της Κεντρικής Αμερικής για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας.
  • Στο Περού, ένα πρόγραμμα για τη συγκρότηση και τη λειτουργία του Εθνικού Παρατηρητηρίου και περιφερειακών παρατηρητηρίων της βίας κατά των γυναικών.

Τι κάνει ο ΟΗΕ για την εξάλειψη και την πρόληψη της βίας κατά γυναικών και κοριτσιών;

  • Οντότητες του ΟΗΕ συνεχίζουν να προσφέρουν στήριξη στα κράτη μέλη του ΟΗΕ προκειμένου να προωθήσουν περαιτέρω το παγκόσμιο νομικό και πολιτικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της βίας κατά γυναικών και κοριτσιών.
  • Το Καταπιστευματικό Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Τερματισμό της Βίας κατά των Γυναικών, το οποίο διαχειρίζεται η UN Women εξ ονόματος του συστήματος του ΟΗΕ, παρέχει στήριξη σε καινοτόμες προσεγγίσεις με σκοπό τον περιορισμό και την αποτροπή της πανδημίας της βίας. Αφότου άρχισε να λειτουργεί, το Ταμείο έχει παράσχει επιχορηγήσεις σε 426 πρωτοβουλίες σε 136 χώρες, συνολικού ύψους 116 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ.
  • Η εκστρατεία UNiTE του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, η οποία, μεταξύ πολλών άλλων δραστηριοτήτων της, δρομολόγησε την Orange Day, διακηρύσσει κάθε 25η του μηνός ως Ημέρα Ευαισθητοποίησης. Έχει κινητοποιήσει στήριξη για άλλες σημαντικές πρωτοβουλίες από προσωπικότητες, όπως διάσημοι αθλητές στην Ευρώπη, με σκοπό την προβολή του ζητήματος.

Αρκούν 500 εκατ. ευρώ για να εξαλειφθεί η βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών;

Όχι. Η αρχική επένδυση της ΕΕ ύψους 500 εκατ. ευρώ –η μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυση που πραγματοποιήθηκε ποτέ για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών– θα αποτελέσει το κεφάλαιο εκκίνησης για τη χρηματοδότηση καινοτόμων προγραμμάτων που επιφέρουν αλλαγές. Προκειμένου να επιτευχθεί ο 5ος Στόχος Βιώσιμης Ανάπτυξης θα απαιτηθεί η συμμετοχή και άλλων χορηγών και παραγόντων που θα προσφέρουν στήριξη στους σκοπούς της πρωτοβουλίας «Spotlight». Η ΕΕ, μαζί με τον ΟΗΕ, αναπτύσσει εκτεταμένες επαφές για να πείσει και άλλους δυνητικούς χορηγούς να συμμετάσχουν και να συνεισφέρουν πρόσθετους πόρους, ώστε να καταστεί δυνατή η διεύρυνση του αριθμού των χωρών και περιφερειών που θα συμπεριληφθούν στην πρωτοβουλία.

Πόσες γυναίκες και κορίτσια είναι θύματα βίας;

Η βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών αποτελεί μία από τις πιο συστηματικές και διαδεδομένες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλο τον κόσμο. Τριάντα πέντε τοις εκατό των γυναικών σε παγκόσμιο επίπεδο εκτιμάται ότι έχουν υποστεί, σε κάποια στιγμή της ζωής τους, σωματική και/ή σεξουαλική βία από τον σύντροφό τους ή σεξουαλική βία από πρόσωπο που δεν είναι σύντροφός τους. Σε ορισμένες χώρες, το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 70 %.

Πάνω από 700 εκατομμύρια γυναίκες που ζουν σήμερα σε διάφορα μέρη του κόσμου παντρεύτηκαν σε παιδική ηλικία. Και από αυτές, πάνω από 1 στις 3 –περίπου 250 εκατομμύρια– παντρεύτηκαν πριν από την ηλικία των 15 ετών.

Περίπου το 70 % όλων των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων που εντοπίζονται παγκοσμίως είναι γυναίκες και κορίτσια.

Τουλάχιστον 200 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια που ζουν σήμερα σε 30 χώρες έχουν υποστεί ακρωτηριασμό των γεννητικών τους οργάνων.

Περίπου 120 εκατομμύρια κορίτσια παγκοσμίως (πάνω από το 1 στα 10) έχουν εξαναγκαστεί σε σεξουαλική επαφή ή σε άλλες καταναγκαστικές σεξουαλικές πράξεις. Μακράν οι συνηθέστεροι δράστες σεξουαλικής βίας εις βάρος κοριτσιών είναι νυν ή πρώην σύζυγοι, σύντροφοι ή φίλοι.

Ποιες είναι οι συνέπειες της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών;

Ο αντίκτυπος της βίας κυμαίνεται από άμεσες έως μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη σωματική, σεξουαλική και ψυχική υγεία των γυναικών και των κοριτσιών που μπορεί να προκαλέσουν ακόμη και τον θάνατό τους.

Έχει επίσης τεράστιο προσωπικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος σε ολόκληρο τον πλανήτη: από την αύξηση των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης και των νομικών εξόδων έως την απώλεια παραγωγικότητας.

Ποιες είναι οι γενεσιουργές αιτίες της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών;

Η βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών αποτελεί περίπλοκο ζήτημα που έχει τις ρίζες του στην ανισότητα των φύλων και στις διακρίσεις λόγω φύλου, καθώς και στις άνισες σχέσεις εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών, η οποίες υπάρχουν σε διαφορετικό βαθμό σε όλες τις κοινότητες στον κόσμο.

Η χαμηλή οικονομική και κοινωνική θέση των γυναικών αυξάνει τον κίνδυνο βίας που αντιμετωπίζουν. Η μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία είναι σημαντική προκειμένου να επιτρέψει στις επιζώσες να εγκαταλείψουν σχέσεις στις οποίες κακοποιούνται.

Το έργο της πρόληψης πρέπει να αποτελεί τον πυρήνα της αντιμετώπισης της πρόκλησης αυτής. Ωστόσο, παρά ορισμένες ελπιδοφόρες πρακτικές, οι παρεμβάσεις για την πρόληψη του προβλήματος παραμένουν μικρής κλίμακας, κατακερματισμένες και μεμονωμένες ενέργειες που υποχρηματοδοτούνται, ενώ δεν γίνεται εκτίμηση του αντικτύπου τους.

Υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να δείχνουν πόσο διαδεδομένη είναι η βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών;

Η κατανόηση της έκτασης, της φύσης και των συνεπειών της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών είναι σημαντική για τη διαμόρφωση της νομοθεσίας, των πολιτικών και των προγραμμάτων. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν καταβάλει προσπάθειες συλλογής δεδομένων και κατάρτισης στατιστικών στοιχείων σχετικά με την έκταση των διαφόρων μορφών βίας κατά γυναικών και κοριτσιών, και ιδίως της ενδοοικογενειακής βίας και της βίας που ασκείται από τον σύντροφο.

Τα διαθέσιμα δεδομένα για τα κρούσματα βίας κατά γυναικών και κοριτσιών παραμένουν, ωστόσο, ανομοιογενή μεταξύ και εντός των διαφόρων χωρών. Η ποιότητα, η αξιοπιστία και η συγκρισιμότητα των δεδομένων μεταξύ και εντός των διαφόρων χωρών εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση.

Υπάρχουν νομικά πλαίσια και πολιτικές για την εξάλειψη της βίας κατά γυναικών και κοριτσιών;

Παρατηρείται αυξανόμενη δυναμική για την εξάλειψη και την πρόληψη όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών. Ορισμένες κυβερνήσεις έχουν υπογράψει διεθνείς και περιφερειακές πολιτικές και νομικές συμφωνίες, όπως η Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου το 1995 και οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Τουλάχιστον 119 χώρες έχουν θεσπίσει νόμους για την ενδοοικογενειακή βία, 125 έχουν νόμους για τη σεξουαλική παρενόχληση και 52 έχουν νόμους για τον συζυγικό βιασμό.

Η πρωτοβουλία «Spotlight» θα αξιοποιήσει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί ώστε να συμβάλει στην εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών.

Τι διαφορά έχουν τα προγράμματα της πρωτοβουλίας «Spotlight»;

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα καλά σχεδιασμένα και ολοκληρωμένα προγράμματα που φθάνουν στις πλέον περιθωριοποιημένες ομάδες γυναικών και κοριτσιών μπορούν να αποδειχθούν αποτελεσματικά για την εξάλειψη της βίας. Κάθε επιμέρους πρόγραμμα χώρας στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Spotlight» είναι σκόπιμα σχεδιασμένο με στόχο την αντιμετώπιση των νομοθετικών και πολιτικών κενών, την ενίσχυση των θεσμών, την προαγωγή συμπεριφορών που συμβάλλουν στην ισότητα των φύλων, την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών στις επιζώσες και επανορθώσεων στα θύματα της βίας και τις οικογένειές τους, την παραγωγή αναλυτικών δεδομένων και την ενδυνάμωση των γυναικείων κινημάτων, χωρίς να αγνοείται καμία και κανένας.

 

Για περισσότερες πληροφορίες

Δελτίο Τύπου — Πρωτοβουλία ΕΕ-ΟΗΕ Spotlight: στην πρώτη γραμμή του αγώνα για την εξάλειψη της βίας κατά γυναικών και κοριτσιών

Δελτίο Τύπου – Η πρωτοβουλία «Spotlight» – Η ΕΕ και ο ΟΗΕ για την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας στην περιοχή του Ειρηνικού

Δελτίο Τύπου – Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη ενώνουν τις δυνάμεις τους για τον τερματισμό των γυναικοκτονιών στη Λατινική Αμερική στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Spotlight»

Πρωτοβουλία «Spotlight» ΕΕ-ΟΗΕ

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τον ακρωτηριασμό/την αποκοπή των γυναικείων γεννητικών οργάνων

 

[1] The Asia Foundation, 2016: http://asiafoundation.org/wp-content/uploads/2016/05/nabilan-main-report-screen-2016-06-01.pdf

MEMO/18/5904

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Ερωτήσεις του κοινού: Europe Direct τηλεφωνικά 00 800 67 89 10 11 ή με ηλεκτρονικό μήνυμα


Side Bar