Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Zestawienie informacji

Komisja proponuje przepisy mające lepiej chronić pracowników przed rakotwórczymi chemikaliami:

Bruksela, 13 maja 2016 r.

Nowotwory złośliwe stanowią główną przyczynę śmiertelności zawodowej w UE, gdyż odpowiadają za 53 proc. wszystkich zgonów związanych z pracą. W związku z tym stanowią one największe ryzyko dla zdrowia pracowników w Unii Europejskiej.

Jaką ochronę zapewniają pracownikom obecne przepisy UE?

Unijne zasady ochrony pracowników przed czynnikami rakotwórczymi są określone w ramowej dyrektywie 89/391/EWG w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) i dyrektywach dotyczących konkretnie zagrożeń chemicznych, zwłaszcza w dyrektywie w sprawie środków chemicznych i dyrektywie w sprawie czynników rakotwórczych i mutagenów (CMD).

W oparciu o przepisy BHP zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników muszą zostać wyeliminowane lub ograniczone do minimum. W dyrektywie CMD zawarto natomiast szereg konkretnych przepisów dotyczących substancji rakotwórczych.

Pracodawcy muszą potrafić dostrzec i ocenić ryzyko narażenia pracowników na działanie określonych czynników rakotwórczych i mutagenów i muszą przeciwdziałać takiemu narażeniu w przypadku wystąpienia wspomnianego ryzyka. Tam, gdzie to możliwe, substancje rakotwórcze powinny zostać zastąpione innymi mniej niebezpiecznymi substancjami, a w pozostałych przypadkach, o ile jest to technicznie możliwe, powinny być one produkowane i stosowane w systemie zamkniętym w celu uniknięcia narażenia pracowników. Jeżeli natomiast także i to nie jest możliwe, należy zmniejszyć możliwie jak najbardziej narażenie pracowników na te substancje.

Brak dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego na poziomie krajowym w odniesieniu do niektórych czynników rakotwórczych oraz wysokie dopuszczalne wartości w przypadku innych pociągają za sobą nie tylko niedostateczną ochronę pracowników w UE, lecz mogą mieć także negatywne skutki dla rynku wewnętrznego. Prowadzi to do sytuacji, w których przedsiębiorstwa mające siedziby w państwach członkowskich o mniej rygorystycznych poziomach (gdzie nie ma ustalonych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego lub gdzie są one ustalone na wysokim poziomie, powodując większe narażenie pracowników) mogą odnieść korzyść z nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej. Różne krajowe poziomy dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego mogą wywoływać wątpliwości co do właściwych standardów zarządzania ryzykiem.

W ogólniejszym ujęciu dopuszczalne wartości narażenia zawodowego służą więc promowaniu spójności poprzez określanie „równych szans” dla wszystkich użytkowników i wspólnego celu dla pracodawców, pracowników i organów wykonawczych. W związku z powyższym propozycja Komisji prowadzi do bardziej efektywnego systemu ochrony zdrowia pracowników na jednolitym rynku.

Na mocy przepisów CMD państwa członkowskie mogą przyjmować niższe (tj. bardziej rygorystyczne) dopuszczalne krajowe wartości niż wartości określone na szczeblu UE, w myśl podstawowego celu dyrektywy, jakim jest zminimalizowanie narażenia.

Jakie zmiany w dyrektywie w sprawie czynników rakotwórczych i mutagenów proponuje Komisja?

W oparciu o wkład badaczy, pracodawców, pracowników, przedstawicieli państw członkowskich i inspektorów pracy Komisja zaproponowała dopuszczalne wartości dla 13 najważniejszych czynników chemicznych figurujących w wykazie opracowanym w ramach procesu konsultacji. Jeśli chodzi o pozostałe czynniki chemiczne konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych analiz, a wniosek dotyczący dopuszczalnych wartości ich stężenia zostanie przedłożony do końca 2016 r.

Tabela 1. Sektory, rodzaje wywoływanych nowotworów i szacowane poziomy narażenia w odniesieniu do 13 zbadanych czynników chemicznych

Czynniki chemiczne

Proponowane dopuszczalne wartości narażenia zawodowego

 

Odnośne sektory

Rodzaje wywoływanych nowotworów / innych chorób

Liczba narażonych pracowników

1,2-Epoksypropan;

 

2,4 mg/m³

Produkcja chemikaliów; smary syntetyczne, chemikalia wiertnicze do wydobywania ropy naftowej; systemy poliuretanowe.

Rak limfopoetyczny, rak hematopoetyczny, podwyższone ryzyko zachorowania na białaczkę

485 – 1 500

1,3-Butadien

 

2,2 mg/m³

Wytwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej, produkcja wyrobów z gumy

Rak limfo- i hematopoetyczny

27 600

2-Nitropropan

 

18 mg/m³

Produkcja chemikaliów podstawowych, produkcja statków powietrznych i kosmicznych (zastosowanie na dalszych etapach)

Nowotwory wątroby

51 400

Akryloamid

 

0,1 mg/m³

Produkcja chemikaliów i wyrobów chemicznych, edukacja, badania i rozwój, inne rodzaje działalności gospodarczej, zdrowie i opieka społeczna, administracja publiczna i obrona narodowa.

Rak trzustki

54 100

Bromoetylen

 

4,4 mg/m³

Produkcja chemikaliów i wyrobów pokrewnych; produkcja wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych; skóry i produkcja skór; produkcja metalu dla handlu hurtowego

Rak wątroby

nie dotyczy

Związki chromu (VI)

 

0,025 mg/m³

Produkcja i wykorzystanie pigmentów, farb i powłok metalowych (konwersja) zawierających chrom. Jeśli chodzi o stosowanie na dalszych etapach, związki chromu, w tym chromian baru, chromian cynku i chromian wapnia, mogą być stosowane jako farby gruntujące i warstwy kryjące w przemyśle lotniczym i kosmonautycznym.

Rak płuc i zatok przynosowych

916 000

Tlenek etylenu

 

1,8 mg/m³

Wydobywanie ropy naftowej i gazu ziemnego; działalność usługowa związana z wydobyciem ropy i gazu; produkcja artykułów spożywczych, wyrobów włókienniczych, chemikaliów, produktów chemicznych, instrumentów precyzyjnych i optycznych, zegarków i zegarów; sterylizacja szpitalna i przemysłowa; badania&D;rozwój; administracja publiczna i obrona narodowa; edukacja; ochrona zdrowia i pomoc społeczna

Białaczka

15 600

Pył drewna twardego

3 mg/m³

Przemysł obróbki drewna, sektory produkcji mebli i budownictwo.

Nowotwory zatok przynosowych i jamy nosowo-gardłowej

3 333 000

Hydrazyna

 

0,013 mg/m³

Chemiczne środki porotwórcze; pestycydy stosowane w rolnictwie; oczyszczanie wody

Rak płuc i rak jelita grubego

2 124 000

o-Toluidyna

 

(0,5 mg/m3)

Wytwarzanie chemikaliów, produktów chemicznych, włókien sztucznych; produkcja wyrobów z gumy; badania i rozwój; administracja publiczna i obrona narodowa; edukacja; ochrona zdrowia i opieka społeczna

Rak pęcherza moczowego

5 500

Krzemionka krystaliczna w postaci pyłu respirabilnego
(RCS)

0,1 mg/m³

Górnictwo, produkcja szkła, budownictwo i sektor dostaw energii elektrycznej, gazu, pary i ciepłej wody.

Rak płuc, krzemica

5 300 000

Ogniotrwałe włókna ceramiczne
(RCF)

0,3 f/ml

Przemysł wytwórczy (produkcja włókien, operacje wykańczania, instalacji, usuwania, montażu, mieszania/formowania)

Niekorzystne oddziaływanie na drogi oddechowe, podrażnienie skóry i oczu; możliwe nowotwory płuc

10 000

Monomer chlorku winylu
(VCM)

 

2,6 mg/m³

Produkcja chemikaliów i wyrobów chemicznych (produkcja VCM i PVC)

Naczyniakomięsak, rak wątrobokomórkowy,

15 000

 

Poprzez wprowadzenie tych dopuszczalnych wartości pracodawcy, pracownicy i organy egzekwowania prawa będą dysponowali obiektywnymi środkami, dzięki którym zapewni się zgodność z ogólnymi zasadami zawartymi w dyrektywie. Powinno to przyczynić się do zmniejszenia narażenia na te najważniejsze substancje rakotwórcze, a tym samym do zmniejszenia liczby pracowników dotkniętych nowotworem pochodzenia zawodowego.

Jakie korzyści wynikają z przedstawionej propozycji?

Szacuje się, że wprowadzenie proponowanych wartości dopuszczalnych mogłoby pozwolić na uniknięcie około 100 tys. zgonów w najbliższych 50 latach. Uniknie się przypadków śmiertelnych głównie w odniesieniu do następujących substancji chemicznych: krzemionka krystaliczna w postaci pyłu respirabilnego (98 670), chrom VI (1 670) i ogniotrwałe włókna ceramiczne (50).

Czas pomiędzy narażeniem na czynnik rakotwórczy a rozwojem choroby może jednak wynosić nawet do 50 lat. Szacunki te opierają się więc na szeregu założeń dotyczących projekcji narażenia, metod produkcji i wiedzy medycznej.

Jakie korzyści propozycja Komisji przyniesie pracownikom?

Przede wszystkim zmniejszy się liczba pracowników i ich rodzin cierpiących na nowotwory oraz ograniczony zostanie spadek jakości życia spowodowany przez choroby nowotworowe. Przedmiotowa propozycja pozwoli również uniknąć kosztów opieki zdrowotnej, utraconych zarobków i innych kosztów ponoszonych zarówno przez dotkniętą chorobą osobę, jak i jej opiekunów. Ponadto wprowadzenie zaproponowanych dopuszczalnych wartości poprawi ochronę prawną narażonych pracowników.

Jakie korzyści propozycja Komisji przyniesie przedsiębiorcom?

Jeśli chodzi o przedsiębiorców, omawiany wniosek przyczyni się do obniżenia kosztów spowodowanych nowotworem pochodzenia zawodowego pod kątem wydajności pracy, gdyż pracodawcy nie będą tracić pracowników ani nie będą zmuszeni przeznaczać środków na poszukiwanie i szkolenie nowych.

Ponadto unijne wartości dopuszczalne stanowią wskaźnik odniesienia niezbędny dla zgodności z przepisami, przyczyniają się do wytworzenia „równych szans” w formie ogólnounijnych minimalnych standardów ochrony oraz zwiększają jasność co do sposobu, w jaki należy kontrolować narażenie w różnych państwach członkowskich. Ma to niebagatelne znaczenie w dążeniu do pogłębionego i bardziej sprawiedliwego jednolitego rynku.

Jakie korzyści propozycja Komisji przyniesie państwom członkowskim?

W odniesieniu do państw członkowskich wniosek przedłożony przez Komisję przyczyni się do obniżenia kosztów opieki zdrowotnej związanych z leczeniem i rehabilitacją, jak również do zmniejszenia wydatków związanych z biernością zawodową, wcześniejszymi emeryturami i odszkodowaniami wypłacanymi za uznane choroby zawodowe. Dzięki niemu obniżą się również koszty administracyjne i prawne związane z rozpatrywaniem wniosków o przyznanie świadczeń i zajmowaniem się rozpoznanymi przypadkami choroby. 

W jaki sposób przeprowadzono konsultacje z partnerami społecznymi?

  • Z partnerami społecznymi konsultowano się w ramach przewidzianych przepisami dwuetapowych konsultacji. Wyniki tych konsultacji uwzględniono w pracach przygotowawczych Komisji. Obejmowały one także wkład ze strony trójstronnego Komitetu Doradczego ds. Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy (ACSH), w którym partnerzy społeczni i państwa członkowskie wyrazili swoją opinię na temat dopuszczalnych wartości zaproponowanych w obecnej inicjatywie.
  • Partnerzy społeczni poparli zamiar objęcia zakresem stosowania dyrektywy kolejnych tak zwanych substancji powstałych w wyniku procesu (process generated substances – PGS) oraz zmianę istniejących i ustanowienie nowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego, mając na uwadze dostępne dane naukowe.

 

ZAŁĄCZNIK – istniejące krajowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego oraz liczba narażonych pracowników w odniesieniu do RCS, pyłów drewna twardego i chromu w podziale na państwa członkowskie

Chrom VI

Wykres 1 – Chrom VI – obecne krajowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego w stosunku do wartości zaproponowanych

 1

Wykres 2 – Chrom VI – liczba narażonych pracowników

2

Pył drewna twardego

Wykres 3 – Pył drewna twardego – obecne krajowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego w stosunku do wartości zaproponowanych przez UE

3

Wykres 4 – Pył drewna twardego – liczba narażonych pracowników

4

Krzemionka krystaliczna w postaci pyłu respirabilnego (RCS)

Wykres 5 – Krzemionka krystaliczna w postaci pyłu respirabilnego (RCS) – obecne krajowe dopuszczalne wartości narażenia zawodowego w stosunku do wartości zaproponowanych przez UE

5

Wykres 6 – Krzemionka krystaliczna w postaci pyłu respirabilnego (RCS) – liczba narażonych pracowników

6

MEMO/16/1655

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar