Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT PT

Η Επιτροπή  ενέκρινε σήμερα,  με πρωτοβουλία  του καθηγητή  κ.  Joao de  Deus
PINHEIRO,  προτάσεις κανονισμών  του  Συμβουλίου  σχετικά με  τα  προγράμματα
αποκατάστασης στη  Μεσημβρινή Αφρική  και σχετικά  με τη  συνεργασία για  την
ανάπτυξη με τη Νότια Αφρική.

Δεν πρόκειται για την  πρόταση νέων πρωτοβουλιών, αλλά για τη θεσμοθέτηση του
κανονιστικού πλαισίου (δηλαδή  της νομικής βάσης των  σχετικών κονδυλίων  του
προϋπολογισμού), το  οποίο θα διέπει ένα  σύνολο δράσεων που η  Επιτροπή έχει
ήδη θέσει σε εφαρμογή.

Πρόγραμμα αποκατάστασης στη Μεσημβρινή Αφρική

Στη διακήρυξή  της στο  Οσλο,  που χρονολογείται από  το 1988, η  συνδιάσκεψη
των  Ηνωμένων  Εθνών  και  του  Οργανισμού  Αφρικανικής  Ενότητας  για   τους
πρόσφυγες, τους  επαναπατρισθέντες και τα πρόσωπα που έχουν μετακινηθεί χωρίς
τη  θέλησή τους επαναβεβαίωσε την αναγκαιότητα  να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες
επιβίωσης  των προσώπων που  έχουν μετακινηθεί χωρίς  τη θέλησή  τους και των
θυμάτων  εσωτερικών συγκρούσεων  στην  περιοχή  της Μεσημβρινής  Αφρικής  και
ιδιαίτερα  στην Αγκόλα και τη Μοζαμβίκη, μέσω, ειδικότερα, του επαναπατρισμού
τους  στις  χώρες  και  τις  περιοχές  καταγωγής τους,  καθώς  και  μέσω  της
αποκατάστασης  των κοινωνικοοικονομικών  δομών  των  χωρών και  περιοχών  που
έχουν   πληγεί.   Μετά  τη   διακήρυξη   αυτή  και   κατόπιν  προτάσεως   της
διακοινοβουλευτικής ομάδας "SADC" του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,  η αρμόδια επί
του προϋπολογισμού  αρχή της Ευρωπαϊκής  Κοινότητας προέβη  στη σύσταση,  στο
πλαίσιο του προϋπολογισμού του 1988,  ειδικού κονδυλίου με στόχο  τη χορήγηση
βοήθειας προς  τους πληθυσμούς των χωρών της  Κοινότητας για την Ανάπτυξη της
Μεσημβρινής Αφρικής ("SADC"),  οι οποίοι υφίστανται τις  συνέπειες εσωτερικών
συγκρούσεων και ενεργειών  για την αποσταθεροποίηση της περιοχής. Το 1993, με
βάση  την  εξέλιξη  της  κατάστασης   στη  Μεσημβρινή  Αφρική,  ο   πολιτικός
προσανατολισμός   της  Κοινότητας   και  του   συγκεκριμένου  κονδυλίου   του
προϋπολογισμού   τροποποιήθηκε  προς   όφελος   της   παροχής  βοήθειας   για
προγράμματα αποκατάστασης στην εν λόγω περιφέρεια και ειδικότερα στην  Αγκόλα
και τη Μοζαμβίκη.

Κύριος στόχος της  κοινοτικής παρέμβασης είναι να  συμβάλει στην αποκατάσταση
της λειτουργίας της  οικονομίας και του θεσμικού υποβάθρου που απαιτείται για
την  επαναφορά  των  οικείων χωρών  σε  κατάσταση  κοινωνικής  και  πολιτικής
σταθερότητας και  για την κάλυψη των αναγκών  των πληθυσμών που έχουν πληγεί.
Υπό  τις δεδομένες  συνθήκες  είναι σκόπιμο  να  ανταποκριθεί η  Κοινότητα με
ταχύτητα και  ευελιξία στις ποικίλες  καταστάσεις που  υφίστανται στον  τομέα
της υλικής και  λειτουργικής αποκατάστασης των βασικών  υποδομών. Ειδικότερα,
απαιτούνται δράσεις για την επαναφορά σε  λειτουργία του συστήματος παραγωγής
και για  την  κοινωνική επανένταξη  των  προσφύγων,  των προσώπων  που  έχουν
μετακινηθεί  χωρίς   τη  θέλησή  τους   και  των  αποστρατευθέντων,   δράσεις
κατάρτισης, τεκμηρίωσης και εκπαίδευσης προς αντιμετώπιση  των επιπτώσεων των
εσωτερικών  συγκρούσεων  και  των   πολιτικών  αποσταθεροποίησης  που   έχουν
παρατηρηθεί στη συγκεκριμένη περιφέρεια.

Από  την έναρξη  του  προγράμματος και  μέχρι το  τέλος του  1994, χορηγήθηκε
χρηματοδότηση συνολικού ύψους  87,9 εκατομμυρίων Ecu για  195 σχέδια.  Δόθηκε
προτεραιότητα στην αποκατάσταση  και ανασυγκρότηση των βασικών  υποδομών (42%
των πιστώσεων), ούτως ώστε να καταστεί  δυνατή η επιστροφή των προσφύγων, των
προσώπων  που   έχουν   μετακινηθεί   ακουσίως   και   των   αποστρατευθέντων
στρατιωτικών στις περιοχές  καταγωγής τους, καθώς και η επαναφορά του συνόλου
του πληθυσμού σε ομαλές  συνθήκες ζωής εν ειρήνη. Ο αριθμός των προσφύγων και
των ατόμων  που  έχουν μετακινηθεί  ακουσίως  στην  Αγκόλα και  τη  Μοζαμβίκη
υπολογίζεται σε επτά  εκατομμύρια περίπου.  Η αποκατάσταση από  κοινωνική και
ανθρωπιστική άποψη των ευάλωτων πληθυσμών απετέλεσε ως εκ  τούτου μία από τις
προτεραιότητες της  ενίσχυσης  της  βοήθειας που  η  Κοινότητα  διαθέτει  στη
συγκεκριμένη περιφέρεια.

Αυτός τούτος ο χαρακτήρας  της κοινοτικής  παρέμβασης επιτρέπει μια  ευρύτερη
γεωγραφική κάλυψη, καθώς  επίσης τη  διαμόρφωση συνεκτικότερης  περιφερειακής
πολιτικής εν συγκρίσει με τις  μεμονωμένες παρεμβάσεις των κρατών  μελών στην
ίδια  περιφέρεια. Χωρίς να παραγνωρίζεται το  γεγονός ότι η κατάσταση στην εν
λόγω  περιφέρεια  παραμένει  ρευστή,  είναι  σκόπιμο  να επισημανθεί  ότι  οι
συνέπειες  της αποσταθεροποίησης  θα  εξακολουθήσουν  να είναι  εμφανείς  για
αρκετά ακόμη χρόνια, όπως και η ανάγκη αρωγής των πληθυσμών που έχουν  πληγεί
στις  χώρες της  SADC, και  ειδικότερα  στην Αγκόλα  και  τη Μοζαμβίκη,  στην
προσπάθεια την οποία  καταβάλλουν για επιστροφή  σε ομαλές  συνθήκες ζωής  εν
ειρήνη. Κατά  συνέπεια, η πρόταση δεν  περιλαμβάνει διατάξεις  σχετικές με τη
διάρκεια ισχύος της.

Συνεργασία για την ανάπτυξη με τη Νότια Αφρική

Η πολιτική  της Κοινότητας έναντι της  Νότιας Αφρικής  έχει χαρακτηρισθεί από
διττή προσέγγιση:  έχει πράγματι εκφρασθεί,  αφενός, με την εφαρμογή  θετικών
μέτρων, με τη μορφή του  ειδικού προγράμματος υπέρ των θυμάτων του απαρτχάιντ
και, αφετέρου,  με την  εφαρμογή αρνητικών  μέτρων υπό  τη μορφή  οικονομικών
κυρώσεων  οι  οποίες  επιβλήθηκαν  έναντι  του   προηγούμενου  καθεστώτος.  Η
Ευρωπαϊκή  Ενωση  στήριξε κατά συνέπεια τη  μετάβαση της  Νότιας Αφρικής προς
τη  δημοκρατία, από  το  1986  μέχρι  το  1994, μέσω  ειδικού  κονδυλίου  του
προϋπολογισμού  ("Ειδικό πρόγραμμα  για  τη Νότια  Αφρική"). Χρηματοδοτήθηκαν
περισσότερα από 700 σχέδια με το ποσό  των 450 εκατομμυρίων Ecu περίπου,  ενώ
η Κοινότητα  είναι τη  στιγμή αυτή  ένας από τους  κύριους χορηγούς  βοήθειας
προς τη  Νότια Αφρική. Επιπλέον, η  Κοινότητα χορήγησε  χρηματοδότηση για μια
σειρά δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των εκλογών που διεξήχθησαν στη χώρα αυτή.

Η συνεργασία για  την ανάπτυξη μεταξύ της  Κοινότητας και της  Νότιας Αφρικής
εξελίσσεται ήδη  από ένα στάδιο,  κατά το οποίο  ο στόχος έγκειτο στην  αρωγή
των  θυμάτων του  απαρτχάιντ με την  υλοποίηση διαφόρων σχεδίων  εκ μέρους μη
κυβερνητικών οργανώσεων,  προς ένα άλλο στάδιο,  όπου στόχος  είναι η στήριξη
της δράσης της κυβέρνησης εθνικής ενότητας, μέσω της εφαρμογής  περιορισμένου
αριθμού  προγραμμάτων  από  την  ίδια  την  κυβέρνηση,  από  μη  κυβερνητικές
οργανώσεις και από τον ιδιωτικό τομέα.  Ο ρόλος του συνομιλητή της Κοινότητας
κατά τον  διάλογο επί θεμάτων αναπτυξιακής  πολιτικής, ο  οποίος ανήκε άλλοτε
στις μη κυβερνητικές οργανώσεις, έχει περιέλθει πλέον στην  κυβέρνηση εθνικής
ενότητας.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει  ασκήσει αποφασιστική επίδραση,  διασφαλίζοντας
τη συνέχιση  της  υποστήριξης  που  η  Κοινότητα  παρέχει  για  την  ειρηνική
μετεξέλιξη της Νότιας Αφρικής.

Ο σημερινός προσανατολισμός των σχέσεών  μας με τη Νότια  Αφρική αναπτύσσεται
στη διακήρυξη του  Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων του Απριλίου 1994, στην οποία
γίνεται  συγκεκριμένα  λόγος  για  τρία  διαφορετικά στάδια:  (i)  μία  δέσμη
μονομερών  άμεσων   μέτρων   (ii)   διαπραγμάτευση  απλουστευμένης   διμερούς
συμφωνίας  και,  τέλος, (iii) διεξαγωγή  διαπραγματεύσεων με αντικείμενο  τις
συνολικές και μακροπρόθεσμες σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών.

Τα δύο  πρώτα από τα προαναφερθέντα  σκέλη αποτελούν  ήδη πραγματικότητα μετά
τη θέσπιση σειράς άμεσων μέτρων το 1994  και μετά την υπογραφή, τον  Οκτώβριο
του 1994, της  συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της
Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής.

Βρισκόμαστε τη  στιγμή αυτή στο τρίτο  στάδιο, που είναι και  το σπουδαιότερο
και  το οποίο  έγκειται στην οικοδόμηση  συνολικών και μακροπρόθεσμων σχέσεων
με  τη συγκεκριμένη χώρα. Επί του προκειμένου, η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής
έχει ήδη ζητήσει  από το Συμβούλιο  και από  την συνέλευση ίσης  εκπροσώπησης
ΑΚΕ/ΕΕ  την  έναρξη διαπραγματεύσεων  με σκοπό  την  ανάπτυξη  των στενότερων
δυνατών δεσμών με τη  σύμβαση της Λομέ. Η Νότια Αφρική έχει  εκφράσει εξάλλου
την επιθυμία  οι σχετικές  διαπραγματεύσεις να καλύψουν  επίσης το ενδεχόμενο
σύναψης συμφωνίας με  την Ευρωπαϊκή  Ενωση επί ορισμένων επιμέρους θεμάτων τα
οποία είναι δυνατό να ρυθμισθούν  κατά προσφορότερο τρόπο εκτός  του πλαισίου
της σύμβασης της Λομέ, και  τούτο προς το συμφέρον των σημερινών μελών της εν
λόγω συμβάσεως, αλλά και της ίδιας της Νότιας Αφρικής.

Η Επιτροπή υπέβαλε  πρόσφατα στο Συμβούλιο πρόταση  διαπραγματευτικών οδηγιών
σχετικών με τις  συνολικές και μακροπρόθεσμες σχέσεις  μεταξύ της  Κοινότητας
και  της  Νότιας   Αφρικής   η  πρόταση  αυτή  βρίσκεται  ήδη  υπό  συζήτηση.
Επιβάλλεται   επομένως   να   υπάρξει   απόλυτος   συντονισμός   μεταξύ   των
διαπραγματευτικών οδηγιών  και του σχεδίου  κανονισμού του Συμβουλίου.  Τούτο
ενδέχεται να απαιτήσει,  σε μεταγενέστερο στάδιο, την τροποποίηση του σχεδίου
κανονισμού ως προς ορισμένα σημεία.

Στο χρονικό διάστημα  που μεσολαβεί και μέχρι τη σύναψη μακρόπνοης συμφωνίας,
είναι σκόπιμο  να συνεχισθεί η στήριξη που η  Κοινότητα παρέχει στο πρόγραμμα
ανασυγκρότησης και ανάπτυξης της κυβέρνησης.

Απαιτείται, ειδικότερα, και τούτο  είναι ακριβώς  το αντικείμενο του  σχεδίου
κανονισμού  που ενέκρινε  όλως προσφάτως  η  Επιτροπή,  η συγκρότηση  νομικού
πλαισίου  για  την υλοποίηση  της  συνεργασίας  για  την  ανάπτυξη, μέσω  της
εφαρμογής ευρωπαϊκού προγράμματος για την ανασυγκρότηση και  την ανάπτυξη στη
Νότια Αφρική.

***

Side Bar