European Union website, the official EU website

Humanitaire hulp en civiele bescherming

Humanitaire hulp en civiele bescherming

De Europese Unie helpt slachtoffers van conflicten en natuurrampen wereldwijd, jaarlijks ruim 120 miljoen mensen. De EU en haar lidstaten zijn samen de grootste donor van humanitaire hulp ter wereld. Toch kost deze hulp niet meer dan 1% van de EU-begroting: iets meer dan 2 euro per EU-burger per jaar.

 

De juridische basis voor deze hulp ligt in het Verdrag van Lissabon. Het doel is mensen in noodsituaties te helpen, ongeacht hun nationaliteit, geloof, geslacht of etnische afkomst. De EU wil hierbij een leidende rol op zich nemen.

Sinds 2010 werkt de Europese Commissie aan een robuuster en doeltreffender mechanisme om te reageren op rampen. Zij beschikt nu over één organisatie voor humanitaire hulp én burgerbescherming, wat efficiënter is.

Bij rampen of conflicten, zoals de ebola-uitbraak (2014), opereert het EU-mechanisme voor civiele bescherming hand in hand met de humanitaire hulpverlening. Het mechanisme heeft de noodhulp van de EU-landen gebundeld en de Europese Commissie heeft nog eens 400 miljoen euro extra aan humanitaire hulp geboden (cijfers van februari 2015).ebola-epidemie

Sinds november 2014 is EU-commissaris Christos Stylianides verantwoordelijk voor humanitaire hulp en civiele bescherming.

Humanitaire hulp

De EU is actief in alle belangrijke crisisgebieden, waaronder Syrië, Zuid-Soedan, Oekraïne, de door ebola getroffen gebieden in West-Afrika en de Centraal-Afrikaanse Republiek, en in landen die worstelen met een gebrek aan stabiliteit na een conflict, zoals Ivoorkust. Zij helpt levens te redden, het lijden te verlichten en de integriteit en waardigheid van slachtoffers te beschermen.

Sinds 1992 heeft de EU al humanitaire hulp verleend in ruim 140 landen. Met een budget van nog geen 1 miljard euro per jaar slaagt zij erin jaarlijks zo'n 120 miljoen mensen hulp te bieden.

De EU helpt "vergeten crisissen" onder de aandacht te brengen. Dit zijn vaak slepende crisissen waaraan de media en de internationale gemeenschap geen aandacht meer besteden. Zo heeft ze onlangs opnieuw de aandacht gevestigd op de humanitaire ramp in de Centraal-Afrikaanse Republiek.

Hoe het in zijn werk gaat

De hulpoperaties van de EU worden uitgevoerd door ECHO, de Dienst voor humanitaire hulpverlening en civiele bescherming. Die kan daarvoor een beroep doen op zo'n 200 partnerorganisaties en agentschappen in het veld, waaronder:

  • niet-gouvernementele organisaties (ngo's)
  • internationale organisaties
  • afdelingen van het Rode Kruis
  • VN-agentschappen

Bij het verlenen van noodhulp wordt geen onderscheid gemaakt op basis van ras, etnische afkomst, geloof, geslacht, leeftijd, nationaliteit of politieke overtuiging.

Verdeling van de EU-hulp over de verschillende sectoren  voedsel - 40%, onderdak - 19%, gezondheidszorg - 14%

Verdeling van de EU-hulp over de verschillende sectoren

Europees vrijwilligerskorps

Het EU-vrijwilligersprogramma (2014-2020) geeft zo'n 18 000 Europese vrijwilligers de kans om mee te werken aan door de EU gefinancierde projecten over de hele wereld. Aan het einde van het programma zullen:

  • in totaal ongeveer 4 000 mensen zijn opgeleid en bij humanitaire organisaties ondergebracht zodat zij kunnen worden ingezet in rampgebieden.
  • nog eens 4 000 vrijwilligers en ngo-medewerkers een opleiding in capaciteitsopbouw hebben gekregen
  • 10 000 online-vrijwilligers projecten in hun eigen land steunen

Civiele bescherming

Via het EU-mechanisme voor civiele bescherming speelt de Europese Commissie een sleutelrol bij de coördinatie van crisisrespons in Europa en daarbuiten. Het coördinatiecentrum voor respons in noodsituaties houdt crisissen en dreigende crisissen 24 uur per dag in het oog.

Het coördineert de contacten tussen het land waar de crisis zich afspeelt, deskundigen in het veld en de landen die deelnemen aan het EU-mechanisme voor civiele bescherming. Momenteel zijn dat de 28 EU-landen, IJsland, Montenegro en Noorwegen. Macedonië is bezig het lidmaatschap te verlengen, terwijl Turkije en Servië onlangs een overeenkomst hebben ondertekend om lid te kunnen worden.

De hulp die de deelnemende landen kunnen bieden, wordt afgestemd op de behoeften.

Tussen 2010 en 2014 heeft de EU hulp geboden in meer dan 80 noodsituaties wereldwijd:

In januari 2014 is nieuwe wetgeving over civiele bescherming in werking getreden. Daardoor kan er nauwer worden samengewerkt op terreinen als:

  • rampenpreventie
  • risicoanalyse
  • paraatheid en planning, waaronder regelmatige oefeningen door Europese teams voor civiele bescherming

Ook kan er een beroep worden gedaan op een reserve van vrijwilligers en deskundigen uit verschillende EU-landen.

Om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen op het gebied van humanitaire hulp en civiele bescherming, kunt u zich abonneren op de nieuwsbrieven van ECHO.

Humanitaire hulp en civiele bescherming

/european-union/file/humanitaire-hulp-en-civiele-bescherming_nlHumanitaire hulp en civiele bescherming

Manuscript voltooid in oktober 2015

Deze publicatie maakt deel uit van de reeks "De Europese Unie in het kort"

Zie ook: 

EU-instellingen en -organen

Financiering

Publicaties, nieuwsbrieven en statistieken

Wetgeving