Sigarettensmokkel, namaak van euromunten, ontduiking van invoerrechten op schoenen en kleding, subsidies voor de sinaasappelteelt op onbestaande boerderijen: zo maar een paar voorbeelden van frauduleuze activiteiten die de Europese belastingbetaler geld kosten.

Het belangrijkste EU-orgaan om deze activiteiten te bestrijden is het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF).

Meld vermoedelijke fraude bij OLAF

Wat doet OLAF?

• onderzoekt fraude, corruptie en andere illegale praktijken
• spoort ernstig wangedrag door EU-personeel op en onderzoekt dit
• helpt de Europese Commissie bij het ontwikkelen en uitvoeren van beleid om fraude te voorkomen en op te sporen

Onderzoeken

1. Onderzoek kan bestaan uit verhoren en inspecties van gebouwen, in de EU en daarbuiten. OLAF coördineert ook de inspecties door nationale bureaus voor fraudebestrijding.
2. Na een onderzoek kan OLAF de EU-instellingen en nationale overheden aanraden maatregelen te treffen: strafrechtelijk onderzoek, vervolging, financiële terugvordering of andere tuchtmaatregelen.
3. OLAF houdt daarnaast in de gaten of deze aanbevelingen worden opgevolgd.

Douaneoperaties

Nationale douaneautoriteiten, zowel in als buiten de EU, voeren met OLAF (en andere EU-agentschappen) regelmatig gezamenlijke operaties uit om smokkel en fraude in bepaalde gebieden en/of langs handelsroutes met een hoog risico.

Een voorbeeld daarvan was een internationale douaneoperatie in oktober 2014, toen ruim 1,2 miljoen stuks namaakgoederen en 130 miljoen sigaretten in beslag werden genomen. Deze operatie met de codenaam REPLICA, was gericht op de invoer van namaakgoederen, waaronder sigaretten, parfums, auto's, fietsonderdelen, speelgoed, mode-accessoires en elektronica over zee.

Speerpunten

Sigarettensmokkel

Ontduiking van accijnzen en invoerrechten op sigaretten, doorgaans via smokkel, is een van de belangrijkste vormen van fraude in de EU. OLAF krijgt waarschuwingen van partner-organisaties over verdachte bewegingen van vrachtschepen en controleert deze bij binnenlandse veiligheidsdiensten, om inzicht te krijgen in smokkelmethodes.

Zo hebben gezamenlijke volgoperaties van OLAF en nationale agentschappen in 2012-2014 geleid tot de inbeslagname van:

• 9 schepen met ongeveer 215 miljoen sigaretten (ter waarde van 43 miljoen euro aan ontdoken rechten)
• containers met 93 miljoen sigaretten (ter waarde van 15 miljoen euro aan ontdoken rechten)

Valse euro's

Sinds de euro in 2002 werd ingevoerd heeft valsemunterij geleid tot een financiële schade van minstens 500 miljoen euro.

De EU bindt de strijd aan met deze namaak via:

• wetgeving - door het optreden van nationale autoriteiten te coördineren, te zorgen voor de juiste authenticatiemaatregelen voor munten en bankbiljetten, en voor passende straffen voor vervalsers op grond van het nationale recht
• opleidingen - gefinancierd door het programma Pericles, voor nationale agentschappen, banken, politie en justitie en andere partijen die betrokken zijn bij de strijd tegen valse euro's, zowel in de EU als daarbuiten.
• analyse van valse euromunten door het Europees Technisch en Wetenschappelijk Centrum (meestal munten van 2 euro)
• gemeenschappelijke maatregelen dankzij bijeenkomsten van deskundigen van nationale agentschappen

Beter gecoördineerd EU-optreden

De fraudebestrijding in de EU ondervindt nog altijd hinder van uiteenlopende regels en gebruiken in de lidstaten, waardoor overheidsgeld in verschillende mate beschermd wordt.

Om dit te verhelpen, discussieert de EU momenteel over een nieuwe richtlijn om de financiële belangen van de EU via het strafrecht te beschermen en de omschrijvingen van strafbare feiten en sancties zo meer op elkaar te laten aansluiten.

Deze richtlijn zou een juridisch kader bieden voor de werkzaamheden van het voorgestelde Europees Openbaar Ministerie (EPPO), waarover de EU-regeringen momenteel onderhandelen.

Als het Europees Openbaar Ministerie er komt, helpt dit het onderzoek naar en de vervolging van strafbare feiten die gevolgen hebben voor de EU-begroting. Het idee is om zo te zorgen voor handhaving in de hele EU, omdat veel vormen van grootschalige fraude erg complex zijn en er vaak meer dan één land en dus meer dan één nationale jurisdictie betrokken is.