Het budget van de Europese Unie bedraagt dit jaar (2015) zo'n 145 miljard euro. Dat is heel wat. Toch gaat het om niet meer dan 1% van de jaarlijks door de EU-economieën geproduceerde welvaart.

De begroting moet binnen de limieten blijven die in de langetermijnbegroting zijn vastgelegd. Dit kader bepaalt hoeveel de EU per beleidsterrein in een bepaalde periode (meestal 7 jaar) mag uitgeven.

Het geld wordt uitgegeven op terreinen waar het logischer is om middelen te bundelen ten bate van de hele EU, en niet als land apart op te treden:

• betere vervoers-, energie- en communicatienetwerken tussen EU-landen
• bescherming van het milieu in heel Europa
• een sterkere concurrentiepositie voor de Europese economie op de wereldmarkt
• Europese wetenschappers en onderzoekers internationaal laten samenwerken

De EU-begroting in cijfers

Wie beslist er?

Hoeveel geld de EU uitgeeft en waaraan, wordt op democratische wijze beslist. Op basis van de langetermijnbegroting stelt de EU ieder jaar een begroting op. Dat gaat zo:

• De Europese Commissie stelt een begroting voor.
• De regeringen van de EU-landen (via de Raad) en de rechtstreeks verkozen leden van het Europees Parlement kunnen dit voorstel goedkeuren. Pas daarna is dit de begroting voor het volgende jaar.

En als het eenmaal is uitgegeven?

• Wanneer het geld eenmaal is besteed, moet de Commissie aan het Europees Parlement rapporteren hoe dat is gebeurd.
• Ook de Europese Rekenkamer controleert de uitgaven.
• Als het geld volgens de regels is uitgegeven, verleent het Europees Parlement zijn goedkeuring.

Waaraan wordt het geld besteed?

Het grootste deel van de EU-begroting wordt gebruikt om groei en banen te creëren. Ook gaat er een aanzienlijk deel naar landbouw en plattelandsontwikkeling.

De grootste kostenposten in 2015

46% gaat naar slimme en inclusieve groei in de EU, verdeeld over:

• 34% voor onderontwikkelde regio’s en kansarme bevolkingsgroepen in de EU
• 12% om Europese firma's meer concurrentievermogen te geven

41% naar de productie van veilig en voldoende voedsel, innovatieve landbouw en efficiënt en duurzaam gebruik van grond en bossen

Hoe wordt de EU-begroting verdeeld? Wat zijn de belangrijkste posten? (cijfers van 2015)

Binnen de Europese Unie

Voorbeelden van programma’s met de bijbehorende begroting in 2015:

• Horizon 2020 – onderzoeks- en innovatieprogramma (10 miljard euro)
• Jeugdwerkgelegenheidsinitiatief (1,4 miljard euro)
• COSME – programma voor kleine ondernemingen (300 miljoen euro)
• Connecting Europe – vervoers-, energie- en digitale netwerken (3,4 miljard euro)
• Erasmus+ – onderwijs, opleiding, jeugd en sport (1,6 miljard euro)
• Life – milieuprogramma (400 miljoen euro)

EU-begroting 2015 per rubriek van het financieel kader

Buiten de Europese Unie

Als wereldspeler heeft de EU bepaalde verplichtingen tegenover de buitenwereld:

• het bevorderen van de economische en sociale ontwikkeling
• het handhaven van de vrede in de wereld
• de hulpverlening aan slachtoffers van natuurrampen en conflicten

De EU-steun voor landen buiten de EU valt uiteen in 3 categorieën:

• ontwikkelingslanden die historische banden met EU-landen hebben, vooral in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan
• naburige landen in Oost-Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten
• landen die zich voorbereiden op EU-lidmaatschap (kandidaat-lidstaten of potentiële kandidaat-lidstaten)

Voorbeelden van programma’s in 2015:

• Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (2,4 miljard euro)
• Europees nabuurschapsinstrument (2 miljard euro)
• Instrument voor pretoetredingssteun (1,6 miljard euro)

Wie profiteert van de EU-begroting?

Ongeveer 94% van de begroting gaat naar concrete projecten in het veld, zowel binnen de EU als daarbuiten. Van de 508 miljoen Europeanen profiteert iedereen wel op een of andere manier van de EU-begroting. Miljoenen studenten, onderzoekers, steden, regio’s en ngo’s zijn erbij gebaat.

Hoeveel gaat er naar de EU-instellingen zelf?

Ongeveer 6% van de begroting. Hierin zijn de administratieve kosten begrepen van alle instellingen (voornamelijk de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de EU), inclusief alle vertalers en tolken die ervoor zorgen dat u informatie in alle officiële EU-talen kunt krijgen.

In het kader van hervormingen is de grootste instelling, de Commissie, aan het inkrimpen: per jaar verdwijnt 1% van het personeel, en de werktijden zijn verlengd. Uiteindelijk moet de totale personeelsbezetting met 5% omlaag.