an tAontas Eorpach

Stair an Aontais Eorpaigh - 2017

Stair an Aontais Eorpaigh - 2017


2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

Eanáir

1

Den chéad uair riamh, bhí Uachtaránacht rothlach Chomhairle an Aontais Eorpaigh ag Málta. Ag seo tosaíochtaí a Uachtaránachta: imirce, slándáil, cuimsiú sóisialta, an margadh aonair agus comharsanacht na hEorpa, beartais mhuirí.

1

Tháinig rialacha nua i bhfeidhm lenar cuireadh iallach ar na Ballstáit eolas a mhalartú faoi gach socrú cánach trasteorann nua a dhéantar le comhlachtaí ilnáisiúnta i ngach Ballstát den Aontas.

1

Ba iad Aarhus na Danmhairge agus Pafos na Cipire, in éineacht,  Príomhchathair Chultúir na hEorpa 2017. Bheartaigh an dá chathair imeachtaí chun a gcultúr a chur chun cinn. Ba í Essen na Gearmáine Príomhchathair Ghlas na hEorpa 2017.

17

Thogh feisirí Pharlaimint na hEorpa Antonio Tajani mar Uachtarán na Parlaiminte sin.

Feabhra

6

Ag cruinniú sa Chomhairle Eorpach, leag ceannairí an Aontais Eorpaigh béim arís ar a thábhachtaí a bhí an chobhsaíocht a chur i réim arís sa Libia trí réiteach ionchuimsitheach polaitiúil faoi chreat chomhaontú polaitiúil na Libia. Ina theannta sin, rinne siad plé ar phróiseas síochána an Mheánoirthir agus cúrsaí san Úcráin agus san Éigipt freisin.

15

Chaith Parlaimint na hEorpa vóta i bhfabhar an Chomhaontaithe Chuimsithigh Eacnamaíoch agus Trádála (CETA) idir an tAontas Eorpach agus Ceanada, an chéim deiridh i ndaingniú an chomhaontaithe sin ar leibhéal an Aontais Eorpaigh. Tiocfaidh CETA i bhfeidhm nuair a bheidh sé daingnithe ag Ceanada agus ag parlaimintí na mBallstát.

21

Ag leanúint ón bhfógra a tugadh go bhfuil gorta ann sa tSúdáin Theas, áit a bhfuil bás den ocras ag bagairt ar 100,000 duine faoi láthair, gheall an Coimisiún Eorpach pacáiste de €82 mhilliún i gcabhair dhaonnúil. Is chun maolú ar na deacrachtaí is práinne atá roimh an bpobal agus chun cabhrú leis na tíortha máguaird déileáil le líon mór dídeanaithe a bheith ag teacht isteach a chaithfear an chuid is mó den mhaoiniú.

Márta

1

Sheol an Coimisiún Eorpach 'Páipéar Bán maidir le Todhchaí na hEorpa' le deis a thabhairt do shaoránaigh agus do cheannairí na hEorpa tuairimí a thabhairt uathu faoin mbealach chun cinn is fearr don Aontas Eorpach. Leagtar amach sa Pháipéar Bán cúig chás féideartha lena bplé ag Cruinniú na Róimhe atá le bheith ar siúl an 25 Márta.

9-10

Ag cruinniú den Chomhairle Eorpach sa Bhruiséil, tháinig 27 mBallstát le chéile le hullmhú chun comóradh a dhéanamh ar chothrom 60 bliain ó síníodh Conarthaí na Róimhe an 25 Márta. Leag siad béim ar an mian atá acu an iontaoibh fhrithpháirteach a neartú agus aontacht pholaitiúil a choinneáil i measc an 27.

25

Sa Róimh, bhailigh 27 gceannaire an Aontais Eorpaigh le chéile chun comóradh a dhéanamh ar chothrom 60 bliain ó síníodh Conarthaí na Róimhe, conarthaí lenar leagadh síos an bealach i dtreo Aontas síochána, dlúthpháirtíochta agus daonlathais. Ghlac siad 'Dearbhú na Róimhe' ina bhféachtar siar ar an méid atá bainte amach ag an Aontas Eorpach san am atá thart, ina gcuirtear na dúshláin a bheidh ann amach anseo i láthair, agus ina ngeallann siad a bheith ag obair ar son aontacht na 27 mBallstát agus chun an ghníomhaíocht chomhpháirteach a neartú sna príomhréimsí beartais.

29

Thug Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe, Theresa May, fógra don Chomhairle Eorpach faoi rún na Ríochta Aontaithe an tAontas Eorpach a fhágáil. Is toradh é an fógra seo ar an reifreann a reáchtáladh an 23 Meitheamh 2016 agus chuir sé tús le himeacht na Ríochta Aontaithe de réir Airteagal 50 de Chonradh Liospóin.

30

D'éirigh leis an gCoimisiún Eorpach gealltanas deich mbliana a fháil chun stoic éisc na Meánmhara a tharrtháil agus saibhreas éiceolaíoch agus eacnamaíoch an réigiúin a chosaint. Sa Dearbhú 'MedFish4Ever' a rinneadh i Málta leagtar amach clár oibre mionsonraithe don chéad deich mbliana eile.

Aibreán

26

D'fhoilsigh an Coimisiún Eorpach páipéar machnaimh faoi ghné shóisialta na hEorpa, mar chuid den obair leantach ar an bPáipéar Bán maidir le Todhchaí na hEorpa. Leis sin, cuirtear tús le próiseas machnaimh leis na leis na saoránaigh, le comhpháirtithe sóisialta, leis na hinstitiúidí Eorpacha agus le rialtais na mBallstát, a bhfuil sé mar aidhm leis freagairtí a aimsiú ar na dúshláin nach foláir do shochaithe agus do shaoránaigh a ghabháil orthu sna blianta amach romhainn agus ról an Aontais Eorpaigh i dtaca le haghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin a shoiléiriú.

Bealtaine

22

Rinne an Chomhairle Eorpach tús na caibidlíochta maidir le hAirteagal 50 leis an Ríocht Aontaithe a údarú agus d'ainmnigh sí an Coimisiún mar idirbheartaí an Aontais. D'fháiltigh an Coimisiún roimh ghlacadh na chéad sraithe de threoracha caibidlíochta lena dtugtar an sainordú polaitiúil agus dlíthiúil is gá don Choimisiún Eorpach chun caibidlíocht a dhéanamh leis an Ríocht Aontaithe thar ceann AE-27.

22

Chuir an Coimisiún Eorpach moltaí tír-shonracha 2017 i láthair, moltaí ina leagtar amach an treoir faoin mbeartas eacnamaíochta do na Ballstáit aonair sa chéad 12-18 mí eile. Díríodh aird ar leith ar na dúshláin agus na tosaíochtaí a aithníodh don limistéar euro.

24

Ag cruinniú mullaigh sa Bhruiséil, phléigh ceannairí an Aontais agus Uachtarán SAM, Donald Trump, an beartas eachtrach, cúrsaí slándála, an t-aeráid agus an caidreamh trádála.

Meitheamh

1

Ghlac an Eastóin seilbh ar uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Leagadh síos ceithre cinn de phríomhthosaíochtaí don uachtaránacht: geilleagar na hEorpa a dhéanamh oscailte agus nuálach; an Eoraip a dhéanamh slán sábháilte; Eoraip dhigiteach agus saorghluaiseacht sonraí; agus an Eoraip a dhéanamh ionchuimsitheach agus inbhuanaithe.

1

D’fhógair na Stáit Aontaithe a rún tarraingt siar ó chomhaontú Pháras maidir leis an athrú aeráide. Dúirt Miguel Arias Cañete, an Coimisinéir um Ghníomhú ar son na hAeráide agus Fuinneamh, dúirt sé gur dhona leis an cinneadh sin, ach mhaígh sé seo: “Is féidir le tíortha an domhain leanúint de bheith ag brath ar an Eoraip chun ceannaireacht dhomhanda a léiriú sa chomhrac in aghaidh an athraithe aeráide.”

13

Rinne an tAontas Eorpach ceiliúradh ar an gclár ‘Erasmus’ a bheith 30 bliain ar an saol. Faoi thráth an cheiliúrtha bhí 9 milliún duine ó gach cearn den Eoraip tar éis páirt a ghlacadh i malartú ar an gcoigríoch.

15

Tháinig deireadh leis na táillí fánaíochta a ghearrtaí as fón póca a úsáid ar an gcoigríoch. Ón dáta seo amach, is féidir le daoine atá ag taisteal laistigh den Aontas a ngléas móibíleach a úsáid chun glaonna a dhéanamh, téacsteachtaireachtaí a sheoladh, ceangal leis an idirlíon agus gan ach an táille baile a íoc as sin.

16

Bhásaigh Helmut Kohl, iar-Sheansailéir na Gearmáine. I ndiaidh an bháis, dúirt an tUachtarán Juncker an méid seo: “Ní hé amháin gur cheann urra aontacht na Gearmáine a bhí in Helmut Kohl. Rinne sé a chion – cion níos mó ná a rinne daoine eile – chun stair na hEorpa agus geografaíocht na hEorpa a thabhairt chun réitigh le chéile.”

19

Thosaigh an chéad bhabhta caibidlíochta faoi Airteagal 50 idir an Coimisiún Eorpach agus an Ríocht Aontaithe.

27

Ghearr an Coimisiún fíneáil €2.42 billiún ar Google as mí-úsáid a bhaint as a cheannasacht sa mhargadh trí thús áite a thabhairt dá sheirbhís comparáide praghsanna féin sna torthaí cuardaigh ar Google, agus céim síos a thabhairt do sheirbhísí a iomaitheoirí.

30

Bhásaigh Simone Veil, polaiteoir ón bhFrainc agus duine a tháinig slán as Auschwitz. Bhí sí ar an gcéad bhean a bhí ina hUachtarán ar Pharlaimint na hEorpa (1979–1982 a tréimhse oifige).

Iúil

7-8

Tionóladh cruinniú mullaigh den G20 in Hamburg na Gearmáine, faoi choimirce Uachtaránacht na Gearmáine. Ghlac na ceannairí a bhí páirteach sa chruinniú dearbhú maidir le sochair an domhandaithe a chomhroinnt, buanseasmhacht a neartú, slite beatha inbhuanaithe a chur chun cinn agus freagracht a ghlacadh.

26

Chuir an Coimisiún Eorpach in iúl gur údar imní dó dlí a achtaíodh tamall roimhe sa Pholainn lena ndearnadh athchóiriú ar an dóigh a gceaptar breithiúna agus d’iarr sé ar údaráis na Polainne gan aon bheart a dhéanamh chun breithiúna den Chúirt Uachtarach a bhriseadh as a bpost nó chun brú a chur orthu dul ar scor.

Lúnasa

17

Maraíodh 16 dhuine agus gortaíodh 120 duine in dhá ionsaí sceimhlitheoireachta a rinneadh in Barcelona agus in Cambrils. Dúirt an tUachtarán Juncker, “Go deo ní chuirfidh barbarthacht dá leithéid scáth orainn.”

18

Maraíodh beirt agus gortaíodh roinnt daoine eile in ionsaí sceana a rinneadh in Turku na Fionlainne. Cháin an tUachtarán Juncker go géar an t-ionsaí seo a bhí gan údar.

13

Thug an tUachtarán Juncker aitheasc ar Staid an Aontais 2017 uaidh ag Parlaimint na hEorpa in Strasbourg. Leag sé amach an fhís atá aige den saghas foráis a d'fhéadfadh teacht ar an Aontas Eorpach as seo go 2025 agus chuir i láthair treochlár le haghaidh Aontas a bheadh níos aontaithe, níos láidre agus níos daonlathaí.

21

An Comhaontú Cuimsitheach Eacnamaíoch agus Trádála (CETA) idir an tAontas Eorpach agus Ceanada, tháinig sé i bhfeidhm ar bhonn sealadach; ní thiocfaidh sé i bhfeidhm go hiomlán agus go deifnídeach nó go mbeidh sé daingnithe ag na Ballstáit ar fad. Tá an Coimisiún ag obair i gcomhar leis na Ballstáit agus le Ceanada chun deimhin a dhéanamh de go gcuirfear an Comhaontú chun feidhme ar dhóigh rianúil éifeachtach.

29

Le linn a hUachtaránachta ar an gComhairle, reáchtáil an Eastóin Cruinniú Mullaigh Digiteach i dTaillinn mar ar tháinig cinn stáit agus rialtais an Aontais Eorpaigh le chéile. Ardán a bhí ann chun tús a chur le hidirphlé ardleibhéil faoi phleananna le haghaidh na nuálaíochtaí digití ionas go bhféadfadh an Eoraip a bheith ar thús cadhnaíochta i gcónaí ó thaobh teicneolaíochta de agus a bheith ina ceannródaí sa saol digiteach sna blianta atá le teacht.

Deireadh Fómhair

18

Chuir an Coimisiún i láthair sraith de bhearta oibríochtúla agus praiticiúla d'fhonn is gur fearr a d'fhéadfadh an tAontas a shaoránaigh a chosaint ar bhagairtí sceimhlitheoireachta agus d'fhonn Aontas Eorpach a bhunú a dhéanann sinn a chumhdach. Is é aidhm na mbeart sin dul i ngleic leis na laigí a nocht ionsaithe a tharla ar na mallaibh maille le cúnamh a thabhairt do na Ballstáit a gcuid spásanna poiblí a chosaint agus na hacmhainní is gá do sceimhlitheoirí chun gníomhú a chur de dhíth orthu.

19-20

Le linn cruinniú den Chomhairle Eorpach sa Bhruiséil, phléigh ceannairí an Aontais a gclár oibre don chéad dá bhliain eile, ar a bhfuil athchóiriú an limistéir Euro, an imirce, an tslándáil inmheánach, an trádáil agus maoiniú an Aontais amach anseo.

Samhain

8

Chuir an Coimisiún pacáiste beart i láthair chun ceannaireacht dhomhanda an Aontais Eorpaigh ó thaobh feithiclí glana de a neartú. I measc na mbeart sin tá togra maidir le spriocanna dé-ocsaíde carbóin le haghaidh carranna agus veaineanna nua ó 2020 amach.

17

Dhearbhaigh agus shínigh ceannairí an Aontais Eorpaigh Colún Eorpach na gCeart Sóisialta ag an gcéad Chruinniú Mullaigh Sóisialta de chuid an Aontais Eorpaigh a eagraíodh le 20 bliain anuas, in Göteborg na Sualainne. Leagtar amach ann 20 prionsabal agus ceart atá riachtanach le go mbeidh an margadh saothair agus na córais cosanta sóisialta cóir cothrom agus ag feidhmiú go maith.

Nollaig

6

Leag an Coimisiún Eorpach amach pleananna chun aontacht, éifeachtúlacht agus cuntasacht dhaonlathach an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta a fheabhsú faoi 2025.

7

Sheol an Coimisiún Eorpach Bliain Eorpach na hOidhreachta Cultúrtha 2018. Is é aidhm na Bliana oidhreacht shaibhir chultúrtha na hEorpa a thaispeáint don domhan mór, agus an ról atá aige sin chun féiniúlacht chomhchoiteann a chruthú.

8

Chuir an tAontas Eorpach agus an tSeapáin comhaontú saorthrádála suaitheanta i gcrích. A bhuí leis an gComhaontú um Chomhpháirtíocht Eacnamaíoch, osclófar margadh na Seapáine, 127 milliún tomhaltóir, d'easpórtálacha tábhachtacha talmhaíochta an Aontais Eorpaigh agus méadófar ar na deiseanna chun easpórtáil a dhéanamh ón Aontas Eorpach i raon leathan réimsí eile.

11

Bhunaigh an Chomhairle creat buan don chomhar i réimse na cosanta. Beidh 25 Bhallstát ag glacadh páirte sa Bhuanchomhar Struchtúrtha (PESCO) agus chuir siad na pleananna don chéad tsraith de 17 dtionscadal comhoibritheach i láthair.

12

Ag an gcruinniú mullaigh "One Planet" a eagraíodh i bPáras, chuir an Coimisiún an Plean Gníomhaíochta don Phláinéad i láthair, plean nua uaidh a chuimsíonn 10 dtionscnamh a chuirfidh athrú ó bhonn ar chúrsaí chun geilleagar nua-aimseartha agus sochaí chóir a bhaint amach, i gcomhréir leis na 10 dtosaíocht pholaitiúla atá aige.

14

Ag cruinniú den Chomhairle Eorpach sa Bhruiséil, phléigh ceannairí an Aontais cúrsaí slándála agus cosanta, ceisteanna sóisialta, oideachais agus cultúir, agus an t-athrú aeráide. Tar éis d'Uachtarán SAM, Donald Trump, aitheantas a thabhairt d'Iarúsailéim mar phríomhchathair Iosrael, rinne ceannairí an Aontais Eorpaigh athdhearbhú ar a thiomanta atá siad don réiteach dhá stát, agus Iarúsailéim ina príomhchathair ar Iosrael agus ar an bPalaistín araon.

15

Chomhaontaigh 27 gceannaire an Aontas Eorpaigh go ndearnadh dul chun cinn leordhóthanach maidir le cearta saoránach, an comhphlé faoi Éirinn agus Tuaisceart Éireann, agus an socrú airgeadais. Ghlac siad treoirlínte le bogadh ar aghaidh chuig an dara céim den chaibidlíocht maidir le himeacht na Ríochta Aontaithe as an Aontas Eorpach.

20

Sheol an Coimisiún bearta, de chineál nár úsáideadh riamh cheana, i gcoinne na Polainne, toisc gur chinn sé go bhfuil riosca soiléir ann go ndéanfaí sárú tromchúiseach ar an smacht reachta ag leanúint ó shraith d'athchóirithe lena gcuirtear an neamhspleáchas breithiúnach i mbaol sa tír.

2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019
Féach freisin
Back to top