an tAontas Eorpach

An Geilleagar

An Geilleagar

Tá an tAontas Eorpach, a bhfeidhmíonn a 28 Ballstát mar mhargadh aonair, ar cheann de mhórchumhachtaí trádála an domhain.

Is é is aidhm do bheartas eacnamaíoch an Aontais poist a chruthú agus borradh a chur faoin bhfás trí úsáid níos cliste a bhaint as acmhainní airgeadais, deireadh a chur leis na constaicí atá roimh an infheistíocht, agus aird a tharraingt ar thionscadail infheistíochta agus cúnamh teicniúil a chur ar fáil lena n-aghaidh.

Cé chomh mór agus atá geilleagar an Aontais Eorpaigh?

Ó thaobh luach iomlán na n-earraí agus na seirbhísí a tháirgtear (an olltáirgeacht intíre), is mó é ná geilleagar Stáit Aontaithe Mheiriceá. Olltáirgeacht intíre an Aontais Eorpaigh in 2017:

  • €15.3 trilliún

Trádáil

Ballstáit an Aontais, is le Ballstáit eile san Aontas a dhéanann siad níos mó ná 64 % dá gcuid trádála.

Cé nach bhfuil ach 6.9 % de dhaonra an domhain san Aontas Eorpach, is ionann an trádáil a dhéanann sé leis an gcuid eile den domhan agus tuairim agus 15.6 % d'easpórtálacha agus d'iompórtálacha uile an domhain.

Mar aon leis na Stáit Aontaithe agus an tSín, tá an tAontas Eorpach ar cheann de na trí gheilleagar is tábhachtaí ar domhan ó thaobh na trádála idirnáisiúnta de.

Is ag Ballstáit an Aontais a bhí an dara sciar is mó d'iompórtálacha agus d'easpórtálacha earraí ar domhan in 2016.

Ba é 15.6 % d'easpórtálacha an domhain ina n-iomláine an sciar de na heaspórtálacha a bhí ag an Aontas. In 2014 áfach, den chéad uair riamh ó bunaíodh an tAontas, ba mhó an sciar d'easpórtálacha an domhain a bhí ag an tSín (16.1 % in 2014, sciar a mhéadaigh go 17.0 % in 2016). Mar sin féin, bhí an tAontas fós chun cinn ar na Stáit Aontaithe (11.8 %).

Ba mhó an sciar d'iompórtálacha an domhain a bhí ag na Stáit Aontaithe (17.6 %) ná sciar Bhallstáit an Aontais (14.8 %) agus ná sciar na Síne (12.4 %).

Fostaíocht

Is táscaire sóisialta an-tábhachtach é an ráta fostaíochta - an sciar den daonra in aois oibre atá fostaithe - maidir le hanailís a dhéanamh ar threochtaí sa mhargadh saothair.

Tar éis iarmhairtí na géarchéime eacnamaíche domhanda agus na suaiteachta sa limistéar euro in 2008 is amhlaidh a tháinig fás leanúnach ar an ráta fostaíochta ar feadh roinnt blianta ina dhiaidh sin.

Foinse: Eurostat

Dífhostaíocht

Is éard atá sa ráta dífhostaíochta líon na ndaoine dífhostaithe mar chéatadán den lucht saothair iomlán. Is táscaire tábhachtach é a mbaineann gnéithe sóisialta agus eacnamaíocha araon leis.

Léirítear sa chairt thíos na rátaí dífhostaíochta i mBallstáit an Aontais.

Foinse: Eurostat

An bhearna phá idir na hinscní

Is é atá sa bhearna phá gan choigeartú idir na hinscní an difríocht idir an meán-olltuilleamh in aghaidh na huaire a shaothraíonn fir agus mná. Léirítear an figiúr sin mar chéatadán den mheán-olltuilleamh in aghaidh na huaire a shaothraíonn fir agus déantar é a ríomh le haghaidh cuideachtaí a bhfuil 10 bhfostaí nó níos mó acu.

Is iondúil gur lú i bhfad an bhearna phá idir na hinscní i measc fostaithe óga agus go dtagann méadú ar an mbearna sin de réir mar a théitear in aois. D’fhéadfadh sin a bheith mar thoradh ar na bristeacha ina ngairmréimeanna a bhíonn ag mná le linn a saoil oibre go minic. Tá an bhearna phá an-suntasach i dtaca le mná is sine, mná nach ndeachaigh bearta comhionannais chun sochair dóibh toisc nárbh ann do na bearta sin nuair a chuaigh siad i gceann a saoil oibre.

Faoi mar a léirítear sa chairt thíos, tá éagsúlacht mhór ann sna bearnaí pá ar fud an Aontais.

Níl na sonraí ar fáil do roinnt Ballstát san Aontas.

Foinse: Eurostat

Ríomhthráchtáil

Tá an-tóir san Aontas ar an tsiopadóireacht ar líne. Tá an tsiopadóireacht ar líne ag fás léi agus is i measc úsáideoirí óga an idirlín is mó atá an méadú sin le sonrú.

Léirítear sa chairt thíos na hearraí agus na seirbhísí is mó tóir a ceannaíodh nó a ordaíodh ar líne.

Foinse: Eurostat

Faoi mar a léirítear sa chairt thíos, ní raibh aon deacracht ag beagnach 7 as 10 ríomhcheannaitheoir earraí nó seirbhísí a cheannach nó a ordú.

Foinse: Eurostat

Iompar

Tá sé ríthábhachtach ag gnólachtaí agus ag pobal an Aontais araon córas rianúil éifeachtúil iompair paisinéirí agus lastais a bheith ann. Tá beartas iompair an Aontais ceaptha chun taisteal glan, sábháilte agus éifeachtach ar fud na hEorpa a spreagadh.

Sna trí chairt thíos, léirítear:

  • roinnt an iompair intíre (traenacha, cóistí, busanna agus busanna tralaí) i ngach Ballstát san Aontas
  • rátaí iompair paisinéirí aeir
  • rátaí iompair paisinéirí muirí

Foinse: Eurostat

Foinse: Eurostat

Níl na sonraí ar fáil do roinnt Ballstát san Aontas.

Foinse: Eurostat

Fuinneamh in-athnuaite

Ar na foinsí in-athnuaite fuinnimh atá san Aontas, tá cumhacht ghaoithe, cumhacht ghréine, cumhacht hidrileictreach, cumhacht na taoide, fuinneamh geoiteirmeach, bithbhreoslaí agus an chuid sin den dramhaíl atá in-athnuaite. Ar an iliomad buntáistí a d’fhéadfadh a bheith le foinsí in-athnuaite fuinnimh, tá:

  • astaíochtaí gás ceaptha teasa níos ísle
  • foinsí fuinnimh níos ilchineálaí
  • spleáchas níos lú ar mhargaí breoslaí iontaise (ola agus gás go háirithe).

Is mór a mhéadaigh an úsáid a bhaintear as foinsí in-athnuaite fuinnimh san Aontas le blianta beaga anuas. Go deimhin, le roinnt blianta anuas, tá méadú faoi dhó nach mór tagtha ar sciar an fhuinnimh a thagann ó fhoinsí in-athnuaite maidir leis an olltomhaltas deiridh fuinnimh, faoi mar a léirítear sa chairt thíos.

Foinse : Eurostat

Back to top