Unjoni Ewrope

L-UE fil-qosor

Miri u valuri tal-UE

Miri

Il-miri tal-Unjoni Ewropea huma:

  • il-promozzjoni tal-paċi, il-valuri tagħha u l-benessri taċ-ċittadini tagħha;
  • li toffri libertà, sigurtà u ġustizzja mingħajr fruntieri interni;
  • l-iżvilupp sostenibbli bbażat fuq tkabbir ekonomiku bbilanċjat u l-istabbiltà tal-prezzijiet, l-ekonomija tas-suq kompetittiva għall-aħħar b’impjieg sħiħ u l-progress soċjali, u l-protezzjoni ambjentali;
  • il-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali u d-diskriminazzjoni;
  • il-promozzjoni tal-progress xjentifiku u teknoloġiku;
  • it-tisħiħ ekonomiku, il-koeżjoni soċjali u territorjali u s-solidarjetà fost il-pajjiżi membri;
  • ir-rispett għall-kultura u d-diversità lingwistika tagħha;
  • it-twaqqif ta’ unjoni ekonomika u monetarja bl-euro bħala l-munita tagħha.

Valuri

Il-valuri tal-UE huma komuni għall-pajjiżi membri kollha f’soċjetà li fiha jirrenjaw l-inklużjoni, it-tolleranza, il-ġustizzja, is-solidarjetà u n-nondiskriminazzjoni. Dawn il-valuri huma parti integrali tal-istil tal-ħajja Ewropea:

  • Dinjità tal-bniedem
    Id-dinjità tal-bniedem hi invjolabbli. Jeħtiġilha tkun rispettata, protetta u tikkostitwixxi l-bażi reali tad-drittijiet fundamentali.
  • Libertà
    Il-libertà tal-moviment jagħti liċ-ċittadini d-dritt li jiċċaqalqu u jgħixu b’mod liberu fl-Unjoni. Il-libertajiet individwali bħar-rispett għall-ħajja privata, il-libertà tal-ħsieb, tar-reliġjon, tal-assemblea, tal-espressjoni u tal-informazzjoni huma protetti mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE.
  • Demokrazija
    Il-funzjonament tal-UE hu bbażat fuq id-demokrazija rappreżentattiva. Li tkun ċittadin Ewropew ifisser ukoll li tgawdi minn drittijiet politiċi. Kull ċittadin tal-UE għandu d-dritt li jippreżenta lilu nnifsu bħala kandidat u li jivvota fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew. Iċ-ċittadini tal-UE għandhom id-dritt li jippreżentaw lilhom infushom u li jivvutaw fil-pajjiż ta’ residenza tagħhom, jew fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom.
  • Ugwaljanza
    L-ugwaljanza hi dwar id-drittijiet ugwali għaċ-ċittadini kollha quddiem il-liġi. Il-prinċipju ta’ ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel jirfed il-politiki kollha Ewropej u hu l-bażi għall-integrazzjoni Ewropea. Dan japplika fl-oqsma kollha. Il-prinċipju ta’ ħlas ugwali għall-istess xogħol sar parti mit-Trattat tal-1957. Għalkemm l-inugwaljanzi għandhom jeżistu, l-UE għamlet progress sinifikanti.
  • Stat tad-dritt
    L-UE hi bbażata fuq l-Istat tad-dritt. Dak kollu li tagħmel l-UE hu msejjes fuq it-trattati, miftiehma b'mod volontarju u demokratiku mill-pajjiżi membri tagħha kollha. Il-liġi u l-ġustizzja huma appoġġjati minn ġudikatura indipendenti. Il-pajjiżi membri taw il-ġurisdizzjoni finali lill-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja li s-sentenzi tagħha jridu jiġu rispettati minn kulħadd.
  • Drittijiet tal-bniedem
    Id-drittijiet tal-bniedem huma protetti mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE. Dawn ikopru d-dritt li tkun ħieles mid-diskriminazzjoni abbażi tas-sess, ir-razza jew l-oriġini etnika, ir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabbiltà, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali, id-dritt tal-protezzjoni tad-data personali tiegħek, u jew id-dritt li tingħata aċċess għal ġustizzja.

Dawn il-miri u valuri jifformaw il-bażi tal-UE u jinsabu stabbiliti fit-Trattat ta’ Lisbona u fil-Karta tad-drittijiet fundamentali tal-UE.

Fl-2012, l-UE ngħatat il-Premju Nobel għall-Paċi għall-avvanzi li għamlet fil-kawżi tal-paċi, ir-rikonċiljazzjoni, id-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem fl-Ewropa.

 

/european-union/file/47383_mt70-years-peace_mt.jpg

70 sena ta’ paċi dejjiema


Minn unjoni ekonomika għal unjoni politika

L-Unjoni Ewropea hi unjoni ekonomika u politika unika bejn 28 pajjiż Ewropew li flimkien ikopru l-parti l-kbira tal-kontinent.

Il-predeċessura tal-UE nħolqot wara t-Tieni Gwerra Dinjija. L-ewwel passi saru biex tiġi stimulata l-kooperazzjoni ekonomika: l-idea hi li l-pajjiżi li jinnegozjaw ma' xulxin isiru ekonomikament interdipendenti u b'hekk jevitaw il-kunflitt.

Ir-riżultat kien il-Komunità Ekonomika Ewropea (KEE), li nħolqot fl-1958, u inizjalment żiedet il-kooperazzjoni ekonomika bejn sitt pajjiżi: il-Belġju, il-Ġermanja, Franza, l-Italja, il-Lussemburgu u n-Netherlands.

Minn dakinhar ’l hawn, 22 membru ieħor issieħeb u nħoloq suq uniku enormi (magħruf ukoll bħala s-“suq intern”) u qed ikompli jiżviluppa lejn il-potenzal sħiħ tiegħu.

Dak li beda biss bħala unjoni ekonomika, evolva f'organizzazzjoni li tinkludi oqsma ta' politika, minn klima, ambjent u saħħa għal relazzjonijiet esterni u sigurtà, ġustizzja u migrazzjoni. Bidla fl-isem mill-Komunità Ekonomika Ewropea (KEE) għall-Unjoni Ewropea (UE) fl-1993 irriflettiet din il-bidla.

Stabbiltà, munita unika, mobbiltà u żvilupp

L-UE wasslet għal nofs seklu ta' paċi, stabbiltà, u prosperità. Għenet biex tgħolli l-livell tal-għajxien, u nediet munita unika Ewropea: l-euro. Aktar minn 340 miljun ċittadin tal-UE fi 19-il pajjiż jużawh bħala l-munita tagħhom u qed igawdu l-benefiċċji li jġib miegħu.

Bis-saħħa tat-tneħħija tal-kontrolli mal-fruntieri bejn il-pajjiżi tal-UE, in-nies tista' tivvjaġġa b'mod ħieles fil-parti l-kbira tal-kontinent. U sar ħafna aktar faċli wkoll li tgħix, taħdem u tivvjaġġa f'pajjiż ieħor fl-Ewropa. Iċ-ċittadini kollha tal-UE għandhom id-dritt u l-libertà li jagħżlu f’liema Stat Membru jridu jaħdmu, jistudjaw jew jirtiraw. Kull pajjiż membru jrid jittratta maċ-ċittadini tal-Unjoni f’termini ta’ impjieg, sigurtà soċjali u taxxi daqslikieku huma ċ-ċittadini tiegħu stess.

Il-magna ekonomika ewlenija tal-UE hi s-suq uniku. Hu jagħmilha possibbli għall-biċċa l-kbira tal-oġġetti, tas-servizzi u tan-nies li jiċċaqalqu b’mod ħieles. Għan ewlieni ieħor tal-UE hu li tiġi żviluppata din ir-riżorsa enormi f'oqsma oħra bħall-enerġija, l-għarfien u s-swieq kapitali biex ikun żgurat li l-Ewropej ikunu jistgħu jibbenefikaw kemm jista' jkun minnu.

Istituzzjonijiet trasparenti u demokratiċi

L-UE tibqa' ffukata fuq il-proċess biex l-istituzzjonijiet governattivi tagħha jkunu dejjem aktar trasparenti u demokratiċi. Ingħataw aktar setgħat lill-Parlament Ewropew li jiġi elett direttament, filwaqt li l-parlamenti nazzjonali għandhom rwol akbar billi jaħdmu id f'id mal-istituzzjonijiet Ewropej. Fl-istess ħin, iċ-ċittadini Ewropej għandhom għadd dejjem jiżdied ta' mezzi biex jieħdu sehem fil-proċess politiku.

L-UE hi ggvernata bil-prinċipju tad-demokrazija rappreżentattiva, fejn iċ-ċittadini huma rrappreżentati direttament fil-livell tal-Unjoni fil-Parlament Ewropew u l-Istati Membri huma rrappreżentati fil-Kunsill Ewropew u l-Kunsill tal-UE.

Back to top