an tAontas Eorpach

Málta

Forbhreathnú

Bratach Mhálta

Córas polaitiúil

Poblacht pharlaiminteach ina bhfuil aon teach amháin í Málta ag a bhfuil ceann rialtais, an príomh-aire, agus ceann stáit, an t-uachtarán, a bhfuil ról deasghnách aige den chuid is mó. Tá an tír roinnte ina 5 réigiún. Tá coiste réigiúnach ag gach réigiún agus feidhmíonn an coiste sin mar idirghabhálaí idir an rialtas áitiúil agus an rialtas náisiúnta. Áit ar léarscáil an Aontais

An trádáil agus an geilleagar

Seo na hearnálacha is mó a bhí i ngeilleagar Mhálta in 2016: an trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, seirbhísí iompair, cóiríochta agus bia (20.9 %); an córas riaracháin phoiblí; seirbhísí cosanta, oideachais, sláinte agus oibre sóisialta (17.7 %) agus gníomhaíochtaí gairmiúla, eolaíocha agus teicniúla; gníomhaíochtaí seirbhísí riaracháin agus tacaíochta (12.7%).

Is fiú 39 % d’onnmhairí Mhálta í trádáil laistigh den Aontas (an Ghearmáin 14 %, agus an Fhrainc 8 %), agus maidir le trádáil lasmuigh den Aontas, téann 27 % d’onnmhairí go dtí na Stáit Aontaithe, 6% go dtí Singeapór agus 5 % chun na Seapáine.

Ó thaobh allmhairí de, tagann 54 % ó Bhallstáit an Aontais (an Iodáil 21 %, 6 % ón nGearmáin agus ón Ríocht Aontaithe araon ), agus maidir le hallmhairí ó lasmuigh den Aontas, tagann 12 % ó na hOileáin Cayman agus 10 % ó Cheanada.

Málta san Aontas Eorpach

Parlaimint na hEorpa

Tá 6 Fheisire ag Málta i bParlaimint na hEorpa. Seo roinnt eolais faoi na Feisirí sin.

Oifig Pharlaimint na hEorpa i Málta

Comhairle an Aontais Eorpaigh

Is é a dhéantar i gComhairle an Aontais Eorpaigh go dtagann airí náisiúnta le chéile go rialta le dlíthe an Aontais a ghlacadh agus a mbeartais a chomhordú. Bíonn ionadaithe as rialtas Mhálta i láthair go rialta ag cruinnithe na Comhairle. Ní hiad na hionadaithe céanna a bhíonn i láthair ag gach cruinniú – tá sin ag brath ar an réimse beartais.

Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh

Ní uachtarán buan amháin (fearacht Uachtaráin an Choimisiúin agus na Parlaiminte) atá ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Ina ionad sin, is í an tír a bhfuil uachtaránacht na Comhairle faoina cúram a stiúrann an obair sin. Bíonn an ról sin ag gach Ballstát ar a sheal ar feadh 6 mhí.

Le linn na tréimhse 6 mhí sin, bíonn airí ó rialtas thír na huachtaránachta i bhfeighil ar chruinnithe na Comhairle sna réimsí beartais éagsúla, glacann siad páirt i leagan amach chláir na gcruinnithe sin agus éascaíonn siad an caidreamh le hinstitiúidí eile an Aontais Eorpaigh.

Na tréimhsí a mbeidh an uachtaránacht faoi chúram Mhálta lena linn:

Eanáir-Meitheamh 2017

Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh

Seo nasc chuig suíomh gréasáin seachtrachUachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh faoi láthair

An Coimisiún Eorpach

Is é Karmenu Vella an Coimisinéir atá ainmnithe ag Málta mar bhall den Choimisiún Eorpach. Gnóthaí Muirí agus Iascaigh na cúraimí atá air.

Tá oifig áitiúil ag an gCoimisiún i ngach Ballstát. "Ionadaíochtaí an Choimisiúin" a thugtar ar na hoifigí sin.

Ionadaíocht an Choimisiúin i Málta

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

5 ionadaí ag Málta ar Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa. Eagraíocht chomhairleach atá sa choiste sin ina bhfuil fostóirí, oibrithe agus grúpaí leasa eile. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le go mbeidh tuiscint níos fearr acu ar an tionchar a bheadh ag na dlíthe sin ar dhálaí oibre agus sóisialta sna Ballstáit.

Coiste Eorpach na Réigiún

5 ionadaí ag Málta ar Choiste Eorpach na Réigiún, is é sin tionól an Aontais Eorpaigh d'ionadaithe réigiúnacha agus áitiúla. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis an gcoiste sin chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le gur féidir an dearcadh atá ag gach réigiún faoi leith san Aontas i dtaobh na ndlíthe sin a thuiscint agus a chur san áireamh.

Buanionadaíocht chuig an Aontas Eorpach

Bíonn Málta i dteagmháil freisin le hinstitiúidí an Aontais Eorpaigh tríd an mbuanionadaíocht atá aige sa Bhruiséil. Sin "ambasáid Mhálta chuig an Aontas Eorpach" agus is é is príomhchúram di deimhin a dhéanamh de go bhfuil leasanna agus beartais na tíre á gcur chun cinn go héifeachtach san Aontas Eorpach.

Buiséid agus Maoiniú

An méid airgid a thugann Málta don Aontas Eorpach agus an méid a fhaigheann sé ar ais

Tá an méid airgid a íocann na Ballstáit isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh roinnte go cothrom eatarthu de réir na n-acmhainní atá ag gach tír ar leith. Íocann na tíortha sin a bhfuil geilleagair mhóra acu níos mó airgid isteach sa bhuiséad ná na tíortha sin a bhfuil geilleagair bheaga acu. Níl sé mar aidhm le buiséad an Aontais Eorpaigh an rachmas a athdháileadh, ach cuirtear béim ar riachtanais mhuintir na hEorpa ina n‑iomláine.

Miondealú ar chaidreamh airgeadais Mhálta leis an Aontas Eorpach in 2016:

  • Caiteachas iomlán an Aontais Eorpaigh i Málta: €0.208 billiún
  • Caiteachas iomlán an Aontais, agus é tugtha mar chéatadán d'ollioncam náisiúnta Mhálta: 2.22 %
  • Ranníocaíocht iomlán Mhálta isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh: €0.081 billiún
  • Ranníocaíocht Mhálta isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh mar chéatadán d'ollioncam náisiúnta na tíre: 0.86 %

Tuilleadh figiúirí faoi bhuiséad, ioncam agus caiteachas an Aontais Eorpaigh:

Tionscadail i Málta a fuair maoiniú ón Aontas Eorpach

An t-airgead a d'íoc Málta isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh, úsáidtear é le cláir agus tionscadail a mhaoiniú i dtíortha uile an Aontais, m.sh. déanamh bóithre, maoiniú do thaighdeoirí agus cosaint an chomhshaoil.

Tuilleadh eolais faoin gcaoi a dtéann an maoiniú ón Aontas chun tairbhe do Mhálta.

Back to top