an tAontas Eorpach

Lucsamburg

Forbhreathnú

Bratach Lucsamburg

Córas polaitiúil

Is monarcacht bhunreachtúil pharlaiminteach (Ard-Diúcacht) í Ard-Diúcacht Lucsamburg ag a bhfuil ceann rialtais, an príomh-aire, agus ceann stáit, an tArd-Diúc, a bhfuil cearta foirmiúla amháin aige. Tá cumhacht feidhmiúcháin ag an rialtas. Gach 5 bliana a bhíonn na holltoghcháin. Toghtar 60 comhalta chuig comhlacht reachtaíochta ina bhfuil aon teach amháin, Teach na dTeachtaí. Tá an tír roinnte ina 4 réigiún toghcháin, 12 chantún riaracháin agus 105 chomún. Tá stádas cathrach ag 12 cheann de na comúin, agus cathair Lucsamburg an ceann is mó acu. Is ceann de thrí shuíomh oifigiúla institiúidí an Aontais Eorpaigh é Lucsamburg, in éineacht leis an mBruiséil agus Strasbourg. Tá trí theanga oifigiúla i Lucsamburg: an Fhraincis, an Ghearmáinis agus an Lucsambuirgis. Is teangacha oifigiúla de chuid an Aontais Eorpaigh an chéad dá cheann acu sin.

Áit ar léarscáil an Aontais

An trádáil agus an geilleagar

Seo na hearnálacha is mó a bhí i ngeilleagar Lucsamburg in 2016: seirbhísí airgeadais agus árachais (27.2 %); an trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, seirbhísí iompair, cóiríochta agus bia (17.1 %) agus an córas riaracháin phoiblí, seirbhísí cosanta, oideachais, sláinte agus oibre sóisialta (15.3 %).

Is fiú 83 % d’onnmhairí Lucsamburg í trádáil laistigh den Aontas (an Ghearmáin 23 %, an Bheilg 17 % agus an Fhrainc 15 %), agus maidir le trádáil lasmuigh den Aontas, téann 3 % d’onnmhairí chun na hEilvéise agus chun na Stáit Aontaithe araon.

Ó thaobh allmhairí de, tagann 77 % ó Bhallstáit an Aontais (an Bheilg 29 %, an Ghearmáin 24 % agus an Fhrainc 10 %), agus maidir le hallmhairí ó lasmuigh den Aontas, tagann 7 % ó na Stáit Aontaithe agus 6 % ón tSín.

Lucsamburg san Aontas Eorpach

Parlaimint na hEorpa

Tá 6 Fheisire ag Lucsamburg i bParlaimint na hEorpa. Seo roinnt eolais faoi na Feisirí sin.

Oifig Pharlaimint na hEorpa i Lucsamburg

Comhairle an Aontais Eorpaigh

Is é a dhéantar i gComhairle an Aontais Eorpaigh go dtagann airí náisiúnta le chéile go rialta le dlíthe an Aontais a ghlacadh agus a mbeartais a chomhordú. Bíonn ionadaithe as rialtas Lucsamburg i láthair go rialta ag cruinnithe na Comhairle. Ní hiad na hionadaithe céanna a bhíonn i láthair ag gach cruinniú – tá sin ag brath ar an réimse beartais.

Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh

Ní uachtarán buan amháin (fearacht Uachtaráin an Choimisiúin agus na Parlaiminte) atá ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Ina ionad sin, is í an tír a bhfuil uachtaránacht na Comhairle faoina cúram a stiúrann an obair sin. Bíonn an ról sin ag gach Ballstát ar a sheal ar feadh 6 mhí.

Le linn na tréimhse 6 mhí sin, bíonn airí ó rialtas thír na huachtaránachta i bhfeighil ar chruinnithe na Comhairle sna réimsí beartais éagsúla, glacann siad páirt i leagan amach chláir na gcruinnithe sin agus éascaíonn siad an caidreamh le hinstitiúidí eile an Aontais Eorpaigh.

Na tréimhsí a raibh an uachtaránacht faoi chúram Lucsamburg lena linn:

Eanáir-Meitheamh 1960 Eanáir-Meitheamh 1963 Eanáir-Meitheamh 1966 Eanáir-Meitheamh 1969 Eanáir-Meitheamh 1972 Eanáir-Meitheamh 1976 Iúil-Nollaig 1980 Iúil-Nollaig 1985 Eanáir-Meitheamh 1991 Iúil-Nollaig 1997 Eanáir-Meitheamh 2005 Iúil-Nollaig 2015

Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh

Seo nasc chuig suíomh gréasáin seachtrachUachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh faoi láthair

An Coimisiún Eorpach

Is é Jean-Claude Juncker, as Lucsamburg, Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh.

Tá oifig áitiúil ag an gCoimisiún i ngach Ballstát. "Ionadaíochtaí an Choimisiúin" a thugtar ar na hoifigí sin.

Ionadaíocht an Choimisiúin i Lucsamburg

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

5 ionadaí ag Lucsamburg ar Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa. Eagraíocht chomhairleach atá sa choiste sin ina bhfuil fostóirí, oibrithe agus grúpaí leasa eile. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le go mbeidh tuiscint níos fearr acu ar an tionchar a bheadh ag na dlíthe sin ar dhálaí oibre agus sóisialta sna Ballstáit.

Coiste Eorpach na Réigiún

5 ionadaí ag Lucsamburg ar Choiste Eorpach na Réigiún, is é sin tionól an Aontais Eorpaigh d'ionadaithe réigiúnacha agus áitiúla. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis an gcoiste sin chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le gur féidir an dearcadh atá ag gach réigiún faoi leith san Aontas i dtaobh na ndlíthe sin a thuiscint agus a chur san áireamh.

Buanionadaíocht chuig an Aontas Eorpach

Bíonn Lucsamburg i dteagmháil freisin le hinstitiúidí an Aontais Eorpaigh tríd an mbuanionadaíocht atá aige sa Bhruiséil. Sin "ambasáid Lucsamburg chuig an Aontas Eorpach" agus is é is príomhchúram di deimhin a dhéanamh de go bhfuil leasanna agus beartais na tíre á gcur chun cinn go héifeachtach san Aontas Eorpach.

Buiséid agus Maoiniú

An méid airgid a thugann Lucsamburg don Aontas Eorpach agus an méid a fhaigheann sé ar ais

Tá an méid airgid a íocann na Ballstáit isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh roinnte go cothrom eatarthu de réir na n-acmhainní atá ag gach tír ar leith. Íocann na tíortha sin a bhfuil geilleagair mhóra acu níos mó airgid isteach sa bhuiséad ná na tíortha sin a bhfuil geilleagair bheaga acu. Níl sé mar aidhm le buiséad an Aontais Eorpaigh an rachmas a athdháileadh, ach cuirtear béim ar riachtanais mhuintir na hEorpa ina n‑iomláine.

Miondealú ar chaidreamh airgeadais Lucsamburg leis an Aontas Eorpach in 2017:

  • Caiteachas iomlán an Aontais Eorpaigh i Lucsamburg: €1.827 billiún
  • Caiteachas iomlán an Aontais, agus é tugtha mar chéatadán d'ollioncam náisiúnta Lucsamburg: 4.97 %
  • Ranníocaíocht iomlán Lucsamburg isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh: €0.307 billiún
  • Ranníocaíocht Lucsamburg i mbuiséad an Aontais Eorpaigh mar chéatadán d'ollioncam náisiúnta na tíre: 0.84 %

Tuilleadh figiúirí faoi bhuiséad, ioncam agus caiteachas an Aontais Eorpaigh:

Tionscadail i Lucsamburg a fuair maoiniú ón Aontas Eorpach

An t-airgead a d'íoc Lucsamburg isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh, úsáidtear é le cláir agus tionscadail a mhaoiniú i dtíortha uile an Aontais, m.sh. déanamh bóithre, maoiniú do thaighdeoirí agus cosaint an chomhshaoil.

Tuilleadh eolais faoin gcaoi a dtéann an maoiniú ón Aontas chun tairbhe do Lucsamburg.

Back to top