European Union website, the official EU website

An Laitvia

Forbhreathnú: 

Tá 531km de chósta ag an Laitvia le Muir Bhailt. Tá teorainneacha aici leis an Eastóin, an Liotuáin, an Rúis agus an Bhealarúis. Talamh íseal atá sa Laitvia agus tá 40 % den talamh sin faoi fhoraoisí. Tá breis agus 3 000 loch agus 12 000 abhainn sa tír. 

Seo na hearnálacha is mó a bhí i ngeilleagar na Laitvia in 2014 – an trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, seirbhísí iompair, cóiríochta agus bia (25.3 %); an tionsclaíocht (16.4 %) agus an córas riaracháin phoiblí, seirbhísí cosanta, oideachais, sláinte agus oibre sóisialta (15.1 %).

Is iad an Liotuáin, an Rúis agus an Eastóin na tíortha is mó a n-easpórtálann an Laitvia earraí chucu agus an Liotuáin, an Ghearmáin, agus an Pholainn is mó a n-iompórtálann sí earraí uathu.

Príomhchathair: 

Ríge

Achar: 

64 573 km2

Daonra: 

1 986 096 (2015)

Daonra mar % de dhaonra iomlán an Aontais Eorpaigh: 

0.4 % (2015)

Olltáirgeacht intíre (OTI): 

EUR 24.378 billiún (2015)

Teangacha oifigiúla de chuid an Aontais Eorpaigh: 

an Laitvis

Córas Polaitiúil: 

poblacht pharlaiminteach

Ina Ballstát ó: 

1 Bealtaine 2004

Líon na bhFeisirí atá aici i bParlaimint na hEorpa: 

8

Airgeadra: 

Euro. Ball den limistéar euro ón 1 Eanáir 2014

I Limistéar Schengen: 

 Tá an Laitvia ina ball de Limistéar Schengen ón 21 Nollaig 2007

Uachtaránacht na Comhairle: 

bhí Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh faoi chúram na Laitvia den chéad uair riamh in 2015.

An Laitvia san AE

Parlaimint na hEorpa

Tá 8 bhFeisire ag an Laitvia i bParlaimint na hEorpa. Seo roinnt eolais faoi na Feisirí sin.

Oifig Pharlaimint na hEorpa sa Laitvia

Comhairle an AE

Is é a dhéantar i gComhairle an AE go dtagann airí náisiúnta le chéile go rialta le dlíthe an AE a ghlacadh agus a mbeartais a chomhordú. Bíonn ionadaithe as rialtas na Laitvia i láthair go rialta ag cruinnithe na Comhairle. Ní hiad na hionadaithe céanna a bhíonn i láthair ag gach cruinniú – tá sin ag brath ar an réimse beartais.

Uachtaránacht Chomhairle an AE

Ní uachtarán buan amháin (fearacht Uachtaráin an Choimisiúin agus na Parlaiminte) atá ar Chomhairle an AE. Ina ionad sin, is í an tír a bhfuil uachtaránacht na Comhairle faoina cúram a stiúrann an obair sin. Bíonn an ról sin ag gach Ballstát ar a sheal ar feadh 6 mhí.

Le linn na tréimhse 6 mhí sin, bíonn airí ó rialtas thír na huachtaránachta i bhfeighil ar chruinnithe na Comhairle sna réimsí beartais éagsúla, glacann siad páirt i leagan amach chláir na gcruinnithe sin agus éascaíonn siad an caidreamh le hinstitiúidí eile an AE.

Na tréimhsí a mbeidh an uachtaránacht faoi chúram na Laitvia lena linn:

Ean-Meith 2015

Tuilleadh eolais faoin uachtaránacht atá ar Chomhairle an AE faoi láthair.

An Coimisiún Eorpach

Is é Valdis Dombrovskis an duine atá ainmnithe ag an Laitvia mar bhall den Choimisiún Eorpach. Is é an Leas-Uachtarán um an Euro agus Idirphlé Shóisialta é, agus tá Cobhsaíocht Airgeadais, Seirbhísí Airgeadais agus Aontas na Margaí Caipitil de chúram air freisin. 

Tá oifig áitiúil ag an gCoimisiún i ngach Ballstát. "Ionadaíochtaí an Choimisiúin" a thugtar ar na hoifigí sin.

Ionadaíocht an Choimisiúin sa Laitvia

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

7 n-ionadaí ag an Laitvia ar an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta. Eagraíocht chomhairleach atá sa choiste sin – ina bhfuil fostóirí, oibrithe agus grúpaí leasa eile. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le go mbeidh tuiscint níos fearr acu ar an tionchar a bheadh ag na dlíthe sin ar dhálaí oibre agus sóisialta sna Ballstáit.

Coiste na Réigiún

7 n-ionadaí ag an Laitvia ar Choiste na Réigiún, sin tionól d'ionadaithe réigiúnacha agus áitiúla ar leibhéal an AE. Téann na hinstitiúidí i dteagmháil leis an gcoiste sin chun comhairle a fháil i dtaobh dlíthe atá beartaithe le gur féidir an dearcadh atá ag gach réigiún faoi leith san AE i dtaobh na ndlíthe sin a thuiscint agus a chur san áireamh.

Buanionadaíocht chuig an AE

Bíonn an Laitvia i dteagmháil freisin le hinstitiúidí an AE tríd an mbuanionadaíocht atá aici sa Bhruiséil. Sin "ambasáid na Laitvia chuig an AE" agus is é is príomhchúram di deimhin a dhéanamh de go bhfuil leasanna agus beartais na tíre á gcur chun cinn go héifeachtach san AE.

Buiséid agus Maoiniú

An méid airgid a thugann an Laitvia don AE agus an méid a fhaigheann sí ar ais

Tá an méid airgid a íocann na Ballstáit isteach i mbuiséad an AE roinnte go cothrom eatarthu de réir na n-acmhainní atá ag gach tír ar leith. Íocann na tíortha sin a bhfuil geilleagair mhóra acu níos mó airgid isteach sa bhuiséad ná na tíortha sin a bhfuil geilleagair bheaga acu. Níl sé mar aidhm le buiséad an AE an rachmas a athdháileadh, ach cuirtear béim ar riachtanais mhuintir na hEorpa ina n‑iomláine.

Miondealú ar chaidreamh airgeadais na Laitvia leis an AE in 2014:

  • Caiteachas iomlán an AE sa Laitvia – EUR 1.062 billiún
  • Caiteachas iomlán an Aontais, agus é tugtha mar chéatadán d'ollioncam náisiúnta na Laitvia – 4.45 %
  • Ranníocaíocht iomlán na Laitvia isteach i mbuiséad an AE – EUR 0.244 billiún
  • Ranníocaíocht na Laitvia le buiséad an Aontais, agus í tugtha mar chéatadán dá hollioncam náisiúnta – 1.02 %

Tuilleadh figiúirí faoi bhuiséad, ioncam agus caiteachas an AE:

Tionscadail sa Laitvia a fuair maoiniú ón AE

An t-airgead a d'íoc an Laitvia isteach i mbuiséad an AE, úsáidtear é le cláir agus tionscadail a mhaoiniú i dtíortha uile an AE – m.sh. déanamh bóithre, maoiniú do thaighdeoirí agus cosaint an chomhshaoil.

Tuilleadh eolais faoin gcaoi a dtéann an maoiniú ón AE chun tairbhe don Laitvia.

Eolas praiticiúil