an tAontas Eorpach

An Chipir

Forbhreathnú

Bratach na Cipire

An córas polaitiúil

Poblacht uachtaránachta is ea an Chipir. Is é an t-uachtarán an ceann stáit agus an ceann rialtais. Nuair a fuair an Chipir ballraíocht san Aontas, tháinig sí isteach ann mar oileán atá deighilte de facto ach is cuid den Aontas an t-oileán iomlán. Is saoránaigh den Aontas Eorpach iad baill de Phobal Turcach na Cipire ar an mbonn gur saoránaigh de thír san Aontas – Poblacht na Cipire – iad, cé go bhfuil cónaí orthu ar chuid den oileán nach bhfuil faoi smacht an rialtais. Tá dlí an Aontais ar fionraí i réimsí nach bhfeidhmíonn rialtas na Cipire (Rialtas na Poblachta) rialú éifeachtach orthu. Tá dhá theanga oifigiúla sa Chipir: an Ghréigis agus an Tuircis; is í an Ghréigis amháin atá ina teanga oifigiúil de chuid an Aontais Eorpaigh.

Áit ar léarscáil an Aontais

An trádáil agus an geilleagar

Seo na hearnálacha is mó a bhí i ngeilleagar na Cipire in 2016: an trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, seirbhísí iompair, cóiríochta agus bia (26.0 %); an córas riaracháin phoiblí, seirbhísí cosanta, oideachais, sláinte agus oibre sóisialta (20.3 %) agus seirbhísí airgeadais agus árachais (10.8 %). Is fiú 45 % d’onnmhairí na Cipire í trádáil laistigh den Aontas (an Ghréig 12 % agus an Ríocht Aontaithe 8 %), agus maidir le trádáil lasmuigh den Aontas, téann 8 % d’onnmhairí go dtí an Libia agus 6 % go hIosrael.

Ó thaobh allmhairí de, tagann 74 % ó Bhallstáit an Aontais (an Ghréig 21 %, an Ghearmáin 17 % agus an Iodáil 7%), agus maidir le hallmhairí ó lasmuigh den Aontas, tagann 8 % ón tSín agus 4 % ón gCóiré Theas.

An Chipir san Aontas Eorpach

Parlaimint na hEorpa

Tá 6 Fheisire ag an gCipir i bParlaimint na hEorpa. Seo roinnt eolais faoi na Feisirí sin.

Oifig Pharlaimint na hEorpa sa Chipir

Comhairle an Aontais Eorpaigh

Is é a dhéantar i gComhairle an Aontais Eorpaigh go dtagann airí náisiúnta le chéile go rialta le dlíthe an Aontais a ghlacadh agus a mbeartais a chomhordú. Bíonn ionadaithe as rialtas na Cipire i láthair go rialta ag cruinnithe na Comhairle. Ní hiad na hionadaithe céanna a bhíonn i láthair ag gach cruinniú – tá sin ag brath ar an réimse beartais.

Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh

Ní uachtarán buan amháin (fearacht Uachtaráin an Choimisiúin agus na Parlaiminte) atá ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Ina ionad sin, is í an tír a bhfuil uachtaránacht na Comhairle faoina cúram a stiúrann an obair sin. Bíonn an ról sin ag gach Ballstát ar a sheal ar feadh 6 mhí.

Le linn na tréimhse 6 mhí sin, bíonn airí ó rialtas thír na huachtaránachta i bhfeighil ar chruinnithe na Comhairle sna réimsí beartais éagsúla, glacann siad páirt i leagan amach chláir na gcruinnithe sin agus éascaíonn siad an caidreamh le hinstitiúidí eile an Aontais Eorpaigh.

Na tréimhsí a raibh an uachtaránacht faoi chúram na Cipire lena linn:

Iúil-Nollaig 2012

Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh

Seo nasc chuig suíomh gréasáin seachtrachUachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh faoi láthair

An Coimisiún Eorpach

Is é Christos Stylianides an Coimisinéir atá ainmnithe ag an gCipir mar bhall den Choimisiún Eorpach. Cabhair Dhaonnúil agus Bainistiú Géarchéimeanna na cúraimí atá air.

Tá oifig áitiúil ag an gCoimisiún i ngach Ballstát. "Ionadaíochtaí an Choimisiúin" a thugtar ar na hoifigí sin.

Ionadaíocht an Choimisiúin sa Chipir

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

5 ionadaí ag an gCipir ar Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa. Eagraíocht chomhairleach atá sa choiste sin ina bhfuil fostóirí, oibrithe agus grúpaí leasa eile. Faigheann na hinstitiúidí comhairle uaidh i dtaobh dlíthe atá beartaithe le go mbeidh tuiscint níos fearr acu ar an tionchar a bheadh ag na dlíthe sin ar dhálaí oibre agus sóisialta sna Ballstáit.

Coiste Eorpach na Réigiún

5 n-ionadaí ag an gCipir ar Choiste Eorpach na Réigiún, is é sin tionól an Aontais Eorpaigh d'ionadaithe réigiúnacha agus áitiúla. Faigheann na hinstitiúidí comhairle ón gcoiste sin i dtaobh dlíthe atá beartaithe le gur féidir an dearcadh atá ag gach réigiún faoi leith san Aontas i dtaobh na ndlíthe sin a thuiscint agus a chur san áireamh.

Buanionadaíocht chuig an Aontas Eorpach

Bíonn an Chipir i dteagmháil freisin le hinstitiúidí an Aontais Eorpaigh tríd an mbuanionadaíocht atá aici sa Bhruiséil. Sin "ambasáid na Cipire chuig an Aontas Eorpach" agus is é is príomhchúram di deimhin a dhéanamh de go bhfuil leasanna agus beartais na tíre á gcur chun cinn go héifeachtach san Aontas Eorpach.

Buiséid agus Maoiniú

An méid airgid a thugann an Chipir don Aontas Eorpach agus an méid a fhaigheann sí ar ais

Tá an méid airgid a íocann na Ballstáit isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh roinnte go cothrom eatarthu de réir na n-acmhainní atá ag gach tír ar leith. Íocann na tíortha sin a bhfuil geilleagair mhóra acu níos mó airgid isteach sa bhuiséad ná na tíortha sin a bhfuil geilleagair bheaga acu. Níl sé mar aidhm le buiséad an Aontais Eorpaigh an rachmas a athdháileadh, ach cuirtear béim ar riachtanais mhuintir na hEorpa ina n‑iomláine. 

Miondealú ar chaidreamh airgeadais na Cipire leis an Aontas Eorpach in 2017: 

  • Caiteachas iomlán an Aontais Eorpaigh sa Chipir:  € 0.207 billiún
  • Caiteachas iomlán an Aontais, agus é tugtha mar chéatadán d'ollioncam náisiúnta na Cipire: 1.10 %
  • Ranníocaíocht iomlán na Cipire isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh: €0.137 billiún
  • Ranníocaíocht na Cipire isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh mar chéatadán d'ollioncam náisiúnta na tíre: 0.73 % 

Tuilleadh figiúirí faoi bhuiséad, ioncam agus caiteachas an Aontais Eorpaigh:

Tionscadail sa Chipir a fuair maoiniú ón Aontas Eorpach 

An t-airgead a d'íoc an Chipir isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh, úsáidtear é le cláir agus tionscadail a mhaoiniú i dtíortha uile an Aontais, m.sh. déanamh bóithre, maoiniú do thaighdeoirí agus cosaint an chomhshaoil.

Tuilleadh eolais faoin gcaoi a dtéann an maoiniú ón Aontas Eorpach chun tairbhe don Chipir.

Back to top