EU PROTECTS > Ár Sláinte > FIONNUAR I gCÓNAÍ: RÉITEACH NÁDÚRTHA NA hEORPA AR THONNTA TEASTA

“Ag an aois seo, níor mhaith liom a bheith i mbaol gach uair dá bhfágaim an teach.”

Umbelina Martinho

I ngleann Ribeira das Vinhas gar do Cascais na Portaingéile atá cónaí ar Umberto, atá 72 bliain d'aois. Bíonn tonnta teasa millteanacha ag an réigiún seo le linn an tsamhraidh. Ach is cainéal nádúrtha é an ghleann, de bharr a chrutha, do ghaotha sléibhe, rud a chruthaíonn pasáiste gaoithe isteach sa bhaile. Le tacaíocht ón Aontas, tá cosán atógtha ag na húdaráis áitiúla le méadú a dhéanamh ar shruth an aeir fhionnuair tríd an ngleann. 

Ach ní ar an talamh a gheofar gach réiteach; tá réitigh áirithe le fáil sa spéir. Bailíonn satailítí Eorpacha sonraí aimsire agus cabhraíonn siad le pobail áitiúla an teas nimhneach a thuar agus a mhapáil. 

Le cabhair ón Aontas Eorpach, tá bearta déanta ag údaráis áitiúla chun cónaitheoirí mar Umbellina a choimeád sábháilte, fionnuar agus ar a compord.

FIONNUAR I gCÓNAÍ: RÉITEACH NÁDÚRTHA NA hEORPA AR THONNTA TEASTA

San Eoraip amháin, cailltear os cionn 3,000 duine gach bliain de bharr tonnta teasa. Tacaíonn an tAontas le pleanálaithe baile, ailtirí agus eolaithe atá obair ar réitigh áitiúla ar an teas millteanach, ó phasáiste nádúrtha glas gaoithe in Cascais go satailítí Eorpacha ar thús cadhnaíochta a rianaíonn teochtaí arda in Bologna. Cad tá i mbaol? Na mílte daoine ar fud na hEorpa gach samhradh.

Scrollaigh le leanúint ar aghaidh

Umbelina Martinho

An Phortaingéil

“Is ceangal é an cosán tríd an ngleann leis an mbaile, mo chairde, m'iníonacha, agus m’áiteanna siopadóireachta. Roimhe sin, bhí an cosán sin carraigeach agus fiáin. Ciallaíonn an cosán athnuaite gur féidir liom taisteal go héasca ar laethanta teo.”

 

 

 

 

 

 

 

“Ar laethanta teo, is féidir le daoine ón mbaile faoiseamh a fháil ón teas i ngleann Ribeira das Vinhas.”

- Umbelina Martinho

João Dinis

Cathair Cascais

An Phortaingéil

“Leanann na gaotha ón Tuaisceart agus ón Oirthuaisceart gleann Ribeira das Vinhas. Le cistiú ón Aontas Eorpach, chuireamar crainn, ghlanamar na carraigeacha as an ngleann agus thógamar cosán do rothaithe, fiú, le go bhféadfadh na cónaitheoirí sult a bhaint as an radharc.” 

"Tá ár gcuid oibre ar conas an t-athrú aeráide a bhainistiú á comhroinnt againn anois le bailte eile sa Phortaingéil agus san Eoraip, mar shampla le Bologna na hIodáile."

“Ceithre thonn teasa a bhuail Cascais, an samhradh beag seo amháin!”

- João Dinis

Jean-Noël Thépaut

Francach, Seirbhís um an Athrú Aeráide Copernicus

An Ríocht Aontaithe

“Tá cumas uathúil ag ár satailítí chun measúnú a dhéanamh ar shláinte an phláinéid san fhíor-am. I gcás chathair Bhologna, tá samhlacha éagsúla ceaptha againn d'athrú ar theochtaí, i gcomhar le réigiún Emilia-Romagna. Anois tá réiteach teicniúil uainn, ionas gur féidir an uirlis taighde seo a chur ar fáil do gach baile san Eoraip.” 

 

 

 

 

 

“Is féidir ár sonraí satailíte a úsáid chun céimeanna san athrú aeráide a shamhlú ar leibhéal áitiúil.” 

- Jean-Noël Thépaut

Giovanni Fini

Cathair Bhologna

An Iodáil

“Faoin mbliain 2020, beidh 5,000 crann curtha againn, beidh 10 ndíon glas suiteáilte againn ar fhoirgnimh phoiblí agus tuilleadh spásanna glasa cruthaithe againn i lár stairiúil na cathrach. Chabhraigh bailiú sonraí satailíte a mhaoinigh an tAontas Eorpach chun go bhféadfaimis tonnta teasa inár réigiún a shamhlú.”

"Casaimid ar údaráis i mbailte agus i gcathracha Eorpacha eile agus comhroinnimid na réitigh aeráide agus fuinnimh seo leo. I dteannta a chéile, is mian linn slite a aimsiú chun an méadú ar theochtaí a rialú.”

 

“Beidh níos mó tonnta teasa in Bologna mura ngníomhaímid láithreach.”

- Giovanni Fini

Arbh eol duit?

Te agus ag éirí níos teo, gach seans

Ach méadú 2°C ar theocht an domhain, is féidir leis an gcuid is mó de na hEorpaigh a bheith ag súil le tonnta teasa móra gach cúig bliana (go háirithe i ndeisceart na hEorpa).

Os cionn 250 milliún

Líon na ndaoine a chónaíonn i mbaile nó i gcathair – Cascais agus Bologna san áireamh – a bhfuil gealltanas tugtha acu go ndéanfaidh siad an t-athrú aeráide a chomhrac trí Scéim Chúnant na Méaraí.

Súil sa spéir

Faoi chlár an Aontais um fhaire agus um fhaireachán na Cruinne (Copernicus) úsáidtear satailítí chun stór sonraí oscailte, saor in aisce a sholáthar. Is féidir le daoine aonair, gnólachtaí agus seirbhísí poiblí na sonraí sin a úsáid chun oiriúnú don athrú aeráide agus mar chabhair chun an t-athrú aeráide a chomhrac.

Strus teasa a laghdú

Is féidir le plandaí a fhásann ar bhallaí agus díonta foirgneamh ('spásanna glasa' nó 'díonta glasa') teochtaí a laghdú de suas le 10°C i limistéir na Meánmhara.

€180 billiún

An méid de bhuiséad an Aontais Eorpaigh a chaithfear idir 2014 agus 2020 ar an aeráid a chosaint, ag cabhrú chun gur lú an seans go mbeidh dálaí adhaimsire amhail tonnta teasa ann sa todhchaí agus chun cur lenár gcumas ullmhú le bheith faoi réir adhaimsire den chineál sin má tharlaíonn sé.

CÉ hIAD NA LAOCHRA EILE A BHFUIL AN tATHRÚ AERÁIDE Á CHOMHRAC ACU?

Is féidir gurb as do thír féin do chuid acu, fiú.

Tá líonra laochra áitiúla ann, arb é an tAontas Eorpach a nascann iad, a oibríonn le chéile chun muid a chosaint ar thonnta teasa, truailliú, speicis i mbaol a chailleadh agus tuilleadh. Faigh amach conas a thacaíonn an tAontas Eorpach le laochra áitiúla i do thír féin, ina measc saineolaithe comhshaoil, freagróirí éigeandála, speisialtóirí sláinte agus oibrithe sóisialta.