EU PROTECTS > Ár dTimpeallacht > An bradán fearna a chaomhnú: An tslí a gcaomhnaíonn an tAontas an dúlra agus a dtacaíonn sé le muintir na Danóibe

“Nuair a fhoghlaimíonn mo dhaltaí faoi fhiadhúlra na habhann, ullmhaíonn sé iad chun aire a thabhairt don phláinéad anois agus feasta.”

Julie Himmelbauer

Tá an bradán fearna le fáil sna haibhneacha againn le breis is 200 milliún bliain, ach inniu tá cúig speiceas as gach sé speiceas dhúchasacha sa Danóib i mbaol. Chun an speiceas a chaomhnú, tá taighdeoirí, oifigigh áitiúia, eagraíochtaí neamhrialtasacha agus múinteoirí ón Ostair, ón mBulgáir, ón Rómáin, ón tSeirbia agus ón Úcráin á dtabhairt le chéile ag an Aontas.

Foláireamh dúinn uile is ea a laghad bradán fearna a fheictear sa Danóib anois. Ní mór dúinn gníomhú láithreach chun bithéagsúlacht na hEorpa agus slí bheatha an phobail áitiúil iascairí araon a chosaint. Agus ní hé an bradán fearna amháin atá i mbaol – tá neart speiceas eile a bhfuil páirt thábhachtach acu san éiceachóras nach mór a chosaint láithreach.

An bradán fearna a chaomhnú: An tslí a gcaomhnaíonn an tAontas an dúlra agus a dtacaíonn sé le muintir na Danóibe

Tá stoc na mbradán fearna sa Danóib ag dul i laghad le caoga bliain anuas. Bheadh tionchar chun donais aige ar shláinte na habhann agus ar phobail iascairí na Danóibe araon dá gcaillfí an t-iasc ársa seo. Foghlaim faoi na gnáthlaochra atá ag obair chun gnáthóg an bhradáin fearna, na hainmhithe agus na pobail atá ag brath air a chosaint.

Scrollaigh le leanúint ar aghaidh

Thomas Friedrich

Ollscoil na nAcmhainní Náisiúnta agus Eolaíochtaí Saoil

An Ostair

“Tá bradáin fearna na hEorpa i mbaol inniu ón ró-iascaireacht, ó laghdú gnáthóg, dambaí agus bacainní fisiceacha eile ar a mbealaí imirce. Táimid ag obair le tíortha éagsúla sa réigiún, le cabhair an Aontais Eorpaigh, chun na fadhbanna sin a réiteach.”

“Tá ról tábhachtach ag an mbradán fearna san éiceachóras. Is féidir staid na habhann a fheabhsú ar son iasc agus daoine araon, trí thaighde agus caomhnú gníomhach a chumasc.”

“Tá níos mó ná speiceas amháin i gceist. Is dúshlán é dár sochaí an luach a chuirimid ar thimpeallacht shláintiúil.”

 - Thomas Friedrich

Ekaterina Voynova

An Ciste Domhanda Fiadhúlra

an Bhulgáir

“Tá an Bhulgáir ar cheann de na tíortha is mó a sheolann caibhéar dleathach ar fud an domhain. De bhrí gur earraí costasacha iad, bíonn uibheacha an bhradáin fhearna i mbaol ó phóitseálaithe a ghabhann do thrádáil neamhdhleathach sa chaibheár.

“Tríd an tionscadal seo atá á mhaoiniú ag an Aontas, oibrímid le hoifigigh forfheidhmithe dlí sa Bhulgáir, sa Rómáin, san Úcráin agus sa tSeirbia chun an bradán fearna fiáin a chosaint agus é ag sceitheadh uibheacha feadh na Danóibe íochtaraí ar fad, ón nGeata Iarainn amach go dtí an Mhuir Dhubh.”

“Ní féidir linn an bradán fearna a chosaint ar an taobh seo den teorainn amháin.”

 - Ekaterina Voynova

Jutta Jahrl

An Ciste Domhanda Fiadhúlra

An Ostair

“Is muidne a chomhordaíonn tionscadal an Aontais Eorpaigh chun an bradán fearna a chosaint. Oibrímid go díreach le pobail iascairí i réigiún na Danóibe, pobail atá ag brath ar an mbradán fearna leis na glúnta.”

“Eagraímid cainteanna poiblí agus seisiúin oiliúna leis na hiascairí chun tuiscint a fháil ar a gcuid riachtanas siúd agus féachaint ar mhalairt slite beatha ar nós na turasóireachta nó táirgí áitiúla a mhonarú.”

 

“Ba chóir go mbeifí in ann airgead a dhéanamh as an iascaireacht i gcónaí, gan stoc na mbradán fearna a chur i mbaol.”

 - Jutta Jahrl

Cristina Munteanu

An Ciste Domhanda Fiadhúlra

An Rómáin

“Trí thionscadal caomhantais an Aontais sa Danóib, tá uirlisí oideachais curtha i dtoll a chéile againn do dhaoine óga. Tugann siad eolas ar an Danóib, ar stoc na mbradán fearna ann agus ar acmhainní nádúrtha eile.”

“Tá níos mó ná oideachas i gceist sa tionscadal seo, agus beidh feidhm aige lasmuigh den Rómáin: Déanaimid iarracht daoine i réigiún na Danóibe a ullmhú chun ioncam a ghiniúint ina bpobal féin agus meas a chothú ar a dtimpeallacht ag an am céanna.”

“Spreagaimid daoine óga chun gnólachtaí beaga a thosú bunaithe ar na rudaí atá acu ina gceantar féin—ach gan dochar a dhéanamh don dúlra.”

 - Cristina Munteanu

Julie Himmelbauer

Múinteoir, Scoil Rudolf Steiner

An Ostair

“Bhí mo dhaltaí rannpháirteach i gclár athstocála bradán fearna an Aontais. Scaoileann gach dalta bradán fearna isteach sa dúlra."

“Is cuma an dtagann siad ar fad chun bheith ina mbitheolaithe muirí i gceann fiche bliain nó nach dtagann. Má bhíonn cuimhne acu ar an eispéireas seo agus má chuireann siad eolas ar a dtimpeallacht nádúrtha, ansin is fiú é.”

“Anois go bhfuil an t-aeráid ag athrú, tá sé níos tábhachtaí ná riamh go bhfoghlaimeodh an ghlúin óg faoi fhiadhúlra na habhann.”

 - Julie Himmelbauer

 

Arbh eol duit?

6

Líon na dtíortha a bhí páirteach i dtionscadal Life an Aontais do Bhradán Fearna na Danóibe (an Ostair, an Bhulgáir, an Ghearmáin, an Rómáin, an tSeirbia, an Úcráin). Tá sé i gceist buntáistí an tionscadail a chur ar fáil do thíortha uile réigiún na Danóibe.

2,500 péire de pheileacáin bhána goir

– an choilíneacht is mó lasmuigh den Afraic – a thagann chuig Deilt na Danóibe gach earrach. Dála an bhradáin fhearna, tá siad faoi chosaint ag dlíthe AE agus áirítear orthu faoi Straitéis an Aontais do Réigiún na Danóibe, a aontaíonn 14 thír le heagraíochtaí ar nós an Chiste Domhanda Fiadhúlra, chun an dúlra a chaomhnú agus rathúnas a chothú feadh na habhann.

18%

an céatadán d'achar talún an Aontais Eorpaigh atá cuimsithe i Natura 2000, an líonra is mó de limistéir chosanta ar domhan.

70%

Céatadán na n-iascairí i measc 200 ball comhphobail de thionscadal caomhantais (LIFE do Bhradán Fearna na Danóibe) a mhaoiníonn an tAontas.

30,000-60,000

Líon na steirléad (cineál bradán fearna) a scaoilfear amach gach bliain mar chuid de thionscadal athstocála steirléad EU LIFE sna chéad 4-5 bliana eile.

Pailneoirí an Aontais

Tionscnamh eile ar fud na hEorpa chun speicis (beacha, féileacáin, agus feithidí eile pailnithe) atá riachtanach dár sláinte, do shlándáil an tsoláthair bhia, agus do shláinte an phláinéid, a chosaint.

CÉ hIAD NA LAOCHRA EILE ATÁ AG COSAINT AN CHOMHSHAOIL?

Is féidir gur as do thír féin do chuid acu.

Tá líonra laochra áitiúla ann, arb é an tAontas Eorpach a nascann iad, a oibríonn le chéile chun muid a chosaint ar bhagairtí comhshaoil, ar thruailliú, ar chailleadh na speiceas atá i mbaol agus tuilleadh. Faigh amach conas a thacaíonn an tAontas Eorpach le laochra áitiúla i do thír féin, ina measc caomhantóirí, oifigigh chustam, oifigigh sábháilteachta bia agus foirne freagartha tuilte.