EU PROTECTS > Το περιβάλλον μας > Το φλέγον ζήτημα: Πώς βοηθάει η ΕΕ στην καταπολέμηση της θανατηφόρας ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Πολωνία

«Με τη βοήθεια χρηματοδότησης από την ΕΕ, αντικαταστήσαμε την παλιά, ρυπογόνο σόμπα μας που λειτουργούσε με άνθρακα με έναν νέο και βελτιωμένο λέβητα.

Grzegorz Horwacik

Στην ΕΕ, η ατμοσφαιρική ρύπανση ευθύνεται για περίπου 400.000 πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο. Η κακή ποιότητα του αέρα μπορεί να προκαλέσει καρκίνο των πνευμόνων, εγκεφαλικό, καρδιακή προσβολή και οξείες αναπνευστικές νόσους σε παιδιά. 

Η περιφέρεια Małopolska της Πολωνίας, μαζί με τμήματα της Τσεχίας και της Σλοβακίας, είναι μια από τις πλέον μολυσμένες περιοχές της Ευρώπης. Η μόλυνση εντείνεται ιδίως τον χειμώνα που ο κόσμος, για να ζεστάνει το σπίτι του, καίει κάρβουνα και σε ορισμένες περιπτώσεις απορρίμματα, με αποτέλεσμα τον σχηματισμό αιθαλομίχλης η οποία αποτελεί απειλή για την ανθρώπινη υγεία. 

Μέσω ενός προγράμματος χρηματοδότησης της ΕΕ, η περιφέρεια Małopolska στην Πολωνία προσπαθεί να καταπολεμήσει την ατμοσφαιρική ρύπανση ξεκινώντας από τα ίδια τα νοικοκυριά. Οι εμπειρογνώμονες και οι ακτιβιστές για την ποιότητα του αέρα διασφαλίζουν ότι τα σπίτια έχουν την καθοδήγηση και τα μέσα για να αντικαταστήσουν τους απαρχαιωμένους καυστήρες που λειτουργούν με άνθρακα με πιο καθαρά, οικονομικά και αποδοτικά συστήματα θέρμανσης. Μέχρι στιγμής, έχουν αντικατασταθεί 27.000 καυστήρες. Η μετάβαση αυτή που πραγματοποιείται σε περιφερειακή κλίμακα αποτελεί ένα μεγάλο βήμα για την αντιμετώπιση των τοξικών επιπέδων ρύπανσης της Πολωνίας, το οποίο είναι ελπιδοφόρο για άλλες περιοχές της Ευρώπης που αντιμετωπίζουν σοβαρή ατμοσφαιρική ρύπανση.

Το φλέγον ζήτημα: Πώς βοηθάει η ΕΕ στην καταπολέμηση της θανατηφόρας ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Πολωνία

Στη νότια Πολωνία, η ΕΕ χρηματοδοτεί την αντικατάσταση περισσότερων από 500.000 ρυπογόνων καυστήρων που λειτουργούν με άνθρακα σε νοικοκυριά. Οι νέοι καυστήρες - που δεν παράγουν ρύπους που προκαλούν αιθαλομίχλη - αποτελούν ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η ΕΕ βοηθάει στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα στην Ευρώπη.

Κάντε κύλιση για να συνεχίσετε

Anke Lükewille

Γερμανίδα, Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος

Δανία

«Η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να μην είναι πάντα ορατή, ωστόσο μπορεί να μας επηρεάσει άμεσα προκαλώντας τσούξιμο στα μάτια ή πονόλαιμο. Η παρατεταμένη έκθεση σε βρώμικο αέρα μπορεί να έχει πιο σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία μακροπρόθεσμα, όπως αναπνευστική ανεπάρκεια ή ακόμα και καρδιακή προσβολή».

«Συγκεντρώνω πληροφορίες για διαφορετικούς τύπους και αιτίες ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Από το 2000, οι εκπομπές διοξειδίου του θείου, κυρίως από την καύση άνθρακα, μειώθηκαν κατά περισσότερο από 70% σε επίπεδο ΕΕ. Η παρουσία τοξικών ρύπων στον αέρα που αναπνέουμε, όπως μικρών σωματιδίων σκόνης, έχει επίσης μειωθεί σημαντικά. Αν και πρόκειται για σημαντικό επίτευγμα, πολλοί Ευρωπαίοι εξακολουθούν να ζουν σε περιοχές με μεγάλη ρύπανση».

 

«Πρέπει να διασφαλίσουμε την τήρηση των προτύπων ποιότητας του αέρα σε ολόκληρη την Ευρώπη, ώστε οι οικογένειες να μην ζουν μέσα στη ρύπανση».

 - Anke Lükewille

Thomas Henrichs

Γερμανός, Μονάδα Καθαρού Αέρα, Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Βέλγιο

«Η υγεία των πολιτών αποτελεί πρωταρχική προτεραιότητα για την ΕΕ. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία θέτει όρια στους επικίνδυνους ατμοσφαιρικούς ρύπους και απαιτεί από τις χώρες της ΕΕ να ελέγχουν τη ρύπανση. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε τομείς όπως η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η βιομηχανική παραγωγή ή οι οδικές μεταφορές».

«Έχουμε σημειώσει επιτυχία: τις δύο τελευταίες δεκαετίες, οι εκπομπές των κύριων ατμοσφαιρικών ρύπων έχουν μειωθεί. Ωστόσο, έχουμε ακόμα δρόμο μέχρι να βεβαιωθούμε ότι ο αέρας μας είναι καθαρός».

«Διασφαλίζουμε ότι η νομοθεσία της ΕΕ για τον καθαρό αέρα λειτουργεί και χρηματοδοτούμε πρωτοβουλίες που βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα στην καθημερινότητά μας».

 - Thomas Henrichs

Jiří Horák

Επιστήμονας του τομέα των εκπομπών, Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Ostrava

Τσεχική Δημοκρατία

«Αποκαλώ τον εαυτό μου «Καπνάνθρωπο». Επισκέπτομαι σχολεία, πόλεις και χωριά στην περιφέρεια Ostrava της Τσεχίας. Ταξιδεύω με το κινητό εργαστήριο ενέργειάς μου που είναι εξοπλισμένο με φορητή θερμάστρα την οποία χρησιμοποιώ για να καίω ξύλα, κάρβουνα και απορρίμματα. Πρόκειται για έναν πρακτικό τρόπο για να ενημερώνω τους ανθρώπους σχετικά με τις τοξικές αναθυμιάσεις που εισπνέουν λόγω των θερμαστρών τους που είναι παλιές ή δεν λειτουργούν σωστά. Εδώ στην περιοχή μου στην Τσεχία, όπως στην Πολωνία και τη Σλοβακία, το πρόγραμμα αντικατάστασης καυστήρων της ΕΕ προσελκύει όλο και περισσότερους ιδιοκτήτες κατοικιών και, στη συνέχεια, θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα».

«Με την υποστήριξη της ΕΕ, εργαζόμαστε σε πόλεις και χωριά της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για να απαλλαγούμε από χιλιάδες παλιούς καυστήρες».

 - Jiří Horák

Tomasz Pietrusiak

Τμήμα Περιβάλλοντος, Γραφείο Περιφερειάρχη της περιφέρειας Małopolska

Πολωνία

«Στην περιοχή μου, η ατμοσφαιρική ρύπανση ευθύνεται για 3 δισ. PLN (περίπου 800 εκατ. EUR) ετησίως σε δαπάνες για την υγεία. Με τη χρηματοδότηση της ΕΕ, έχουμε προσλάβει 60 εμπειρογνώμονες και επιστήμονες σε ζητήματα καθαρού αέρα για την προώθηση της πρωτοβουλίας αντικατάστασης καυστήρων σε 55 δήμους της Πολωνίας. Αυτοί οι σύμβουλοι για θέματα οικολογίας επισκέπτονται σχολεία, κοινότητες και ιατρικά κέντρα, παροτρύνοντας τους κατοίκους να καίνε λιγότερο άνθρακα και να αναβαθμίσουν τους καυστήρες τους ώστε να είναι λιγότερο επιβλαβείς για το περιβάλλον. Μέχρι το 2023, ελπίζουμε στην αντικατάσταση όλων των παλιών καυστήρων στην περιφέρεια Małopolska».

«Θέλουμε να μοιραστούμε τις επιτυχίες μας με άλλες περιοχές της Ευρώπης που αντιμετωπίζουν παρωχημένα, ιδιαίτερα ρυπογόνα συστήματα θέρμανσης».

 - Tomasz Pietrusiak

Grzegorz Horwacik

Περιφέρεια Małopolska

Πολωνία

«Το σπίτι μας χτίστηκε τη δεκαετία του 1950. Πριν από την αντικατάσταση του καυστήρα μας, καίγαμε έως και 11 τόνους άνθρακα ετησίως για να θερμάνουμε το σπίτι μας. Η αιθαλομίχλη που προέκυπτε ήταν εξαιρετικά προβληματική, ωστόσο δεν είχαμε τα χρήματα που απαιτούνταν για να αντικαταστήσουμε το σύστημα θέρμανσης. Χάρη στα κονδύλια της ΕΕ, λάβαμε περίπου 2.000 ευρώ για νέο καυστήρα που λειτουργεί με αέριο. Έτσι καλύφθηκε το 50 % περίπου του κόστους. Το θετικό μήνυμα εξαπλώνεται με ταχύ ρυθμό. Δύο γείτονές μας αντικατέστησαν ήδη τον καυστήρα τους με νέο που λειτουργεί με αέριο.

«Σήμερα στην περιοχή μου στην Πολωνία, αντικαθίστανται ολοένα και περισσότεροι καυστήρες. Ανυπομονώ για τη μέρα που θα αναπνέω καθαρότερο αέρα».

 - Grzegorz Horwacik

Το γνωρίζατε;

«Αεροστεγείς» ενημερώσεις

Ο δείκτης ποιότητας του αέρα της ΕΕ παρέχει δεδομένα σχετικά με την ποιότητα του αέρα σε ολόκληρη την ΕΕ σε πραγματικό χρόνο. Μάθε πόσο καθαρός είναι ο αέρας στην περιοχή σου αυτή τη στιγμή: http://airindex.eea.europa.eu/.

Περιμένοντας μια ανάσα

Τα πρωτογενή σωματίδια (γνωστά και ως «σωματιδιακό υλικό») είναι τόσο μικρά που μπορούν εύκολα να εισπνευσθούν. Μόλις εισέλθουν στους πνεύμονες, τα σωματίδια αυτά αιθάλης και σκόνης θέτουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.

72%

Το ποσοστό των πρωτευόντων σωματιδίων (PM10) που προκαλούνται από παλιούς οικιακούς καυστήρες στην Πολωνία. Πηγή των ρύπων αυτών στον αέρα μας δεν είναι μόνο η καύση άνθρακα και άλλων βρώμικων καυσίμων που χρησιμοποιούνται στα συστήματα θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι οι εξατμίσεις αυτοκινήτων, οι οδικές εργασίες, η καύση γεωργικών προϊόντων και άλλες βιομηχανικές εργασίες.

20 από 28

Ο αριθμός χωρών της ΕΕ που εξακολουθούν να υπερβαίνουν τα όρια ρύπων της ΕΕ.

20 δις ευρώ

Το ετήσιο κόστος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε όρους υγειονομικής περίθαλψης και χαμένων εργάσιμων ημερών στην ΕΕ.

4.000

Ο αριθμός των σταθμών μέτρησης ποιότητας του αέρα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΗΡΩΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ;

Κάποιοι ήρωες μπορεί να κατάγονται και από τη χώρα σας.

Χάρη στη δυνατότητα διασύνδεσης που προσφέρει η ΕΕ, έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο τοπικών ηρώων που συνεργάζονται για να μας προστατεύουν από τη ρύπανση, την απώλεια απειλούμενων ειδών, τις ακραίες θερμοκρασίες και πολλά άλλα. Ανακαλύψτε πώς η ΕΕ υποστηρίζει τους τοπικούς ήρωες στη χώρα σας: από ειδικούς για το περιβάλλον έως παρόχους βοήθειας έκτακτης ανάγκης, ειδικούς σε θέματα υγείας και κοινωνικούς λειτουργούς.