Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
Φόρουμ της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών

Η δημοκρατική δράση έχει την εξουσία να προστατεύει τη δημοκρατία της ΕΕ από τη μαζική βιομετρική παρακολούθηση

Updated on: 23/08/2021

Με τους ευρωπαίους νομοθέτες να προτείνουν έναν ιστορικό νέο νόμο για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) αργότερα εντός του τρέχοντος μήνα, η ανάγκη για τους πολίτες της ΕΕ να ασχοληθούν με τις επιπτώσεις των αναδυόμενων τεχνολογιών στην κοινωνία είναι πιο επείγουσα από ποτέ, και αυτό ακριβώς προσφέρει η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Μπορεί να είναι δύσκολο για τους πολίτες να γνωρίζουν πώς οι απόψεις τους μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τις φαινομενικά μακρινές διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Επί του παρόντος, βιομετρικές τεχνολογίες όπως η αναγνώριση προσώπου χρησιμοποιούνται σε ολόκληρη την Ευρώπη με τρόπους που μπορούν να υπονομεύσουν τη δημοκρατία και να παραβούν τις ελευθερίες των ανθρώπων. Ως απάντηση, η πρωτοβουλία «Πρωτοβουλία της κοινωνίας των πολιτών για την απαγόρευση των πρακτικών μαζικής βιομετρικής παρακολούθησης» αξιοποιεί τη δύναμη της μεγάλης κλίμακας δράσης των πολιτών για να ζητήσει πραγματική νομοθετική αλλαγή.

Identi

Μια έρευνα που διεξήγαγαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα τέλη του 2020 διαπίστωσε ότι «η συντριπτική πλειονότητα των Ευρωπαίων (92 %) σε όλα τα κράτη μέλη απαιτούν οι φωνές των πολιτών να «λαμβάνονται περισσότερο υπόψη στις αποφάσεις που αφορούν το μέλλον της Ευρώπης». Η δημοκρατία — η βούληση των πολιτών — είναι ένας από τους πυλώνες στους οποίους στηρίζεται η ΕΕ. Η ιδέα ότι από κοινού οι χώρες της Ευρώπης είναι ισχυρότερες και ότι μπορούμε να συνεργαστούμε για την ειρήνη, τη σταθερότητα, την ευημερία και την ελευθερία, περικόπτει τον πυρήνα της ύπαρξης της ΕΕ. Από έξωθεν, οι διαδικασίες της ΕΕ μπορεί να φαίνονται εκφοβιστικές — δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των πολιτικών, πολιτιστικών και γεωγραφικών συνόρων, και γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό η ΕΕ να μεριμνήσει ώστε οι πολίτες να διασφαλίσουν ότι οι αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή μας είναι δίκαιες, νόμιμες και χωρίς αποκλεισμούς.

Τον Απρίλιο, μια επικείμενη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για έναν πανευρωπαϊκό νόμο για την τεχνητή νοημοσύνη θα θέσει σε εφαρμογή μια πολυετή διαδικασία διαβούλευσης από τους νομοθέτες της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εκπροσώπων από κάθε κράτος μέλος της ΕΕ). Η ΕΕ είναι πιθανό να κάνει την ιστορία ως την πρώτη περιοχή στον κόσμο που ρυθμίζει πλήρως τις τεχνολογίες ΤΝ. Ωστόσο, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε πέρυσι ότι επιθυμεί μια «ευρεία δημόσια συζήτηση» σχετικά με τη χρήση αυτών των τεχνολογιών ΤΝ στην κοινωνία μας, η πραγματικότητα είναι ότι πολλές ομάδες έχουν απουσιάσει από τις συζητήσεις και ότι οι γνώσεις σχετικά με το τι είναι η ΤΝ και πώς μπορεί να επηρεάσει τις κοινωνίες μας είναι χαμηλές. Ειδικότερα, διαπιστώνουμε ότι τα άτομα που αντιμετωπίζουν φυλετικές διακρίσεις στην Ευρώπη είναι πιθανότερο να υπόκεινται σε αποφάσεις ΤΝ και σε διάφορες μορφές παρακολούθησης, αλλά το λιγότερο πιθανό να έχουν λόγο στις αποφάσεις σχετικά με τη νομοθεσία που διέπει την ανάπτυξη και τη χρήση της ΤΝ.

Σε αυτό το σημείο εισέρχεται η πανευρωπαϊκή εκστρατεία «Reclaim Your Face» για την απαγόρευση των πρακτικών μαζικής βιομετρικής παρακολούθησης. Παρότι οι εμπειρογνώμονες δεν συμφωνούν πάντα με τον ορισμό της «τεχνητής νοημοσύνης», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δηλώσει ότι οι βιομετρικές τεχνολογίες, όπως η αναγνώριση προσώπου, θα συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής της επικείμενης νομοθεσίας για την ΤΝ, η οποία αποσκοπεί στον καθορισμό κανόνων για ένα ευρύ φάσμα εργαλείων και τεχνολογιών που πραγματοποιούν γενικά στατιστική ανάλυση δεδομένων μέσω αλγορίθμων για τη λήψη αποφάσεων ή προβλέψεων.

babio

Τα τελευταία χρόνια κινητοποιούνται τα τελευταία χρόνια τα ευρωπαϊκά ψηφιακά δικαιώματα (EDRi), ένα δίκτυο 44 οργανώσεων ψηφιακών δικαιωμάτων, καθώς — σε ολόκληρη την Ευρώπη — οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες υιοθετούν όλο και περισσότερο τεχνολογίες μαζικής παρακολούθησης βιομετρικών δεδομένων. Βιομετρικές τεχνολογίες είναι εκείνες που επεξεργάζονται δεδομένα σχετικά με το σώμα σας, τη συμπεριφορά σας ή άλλα ευαίσθητα αναγνωριστικά χαρακτηριστικά. Ως απάντηση στην αυξανόμενη χρήση των βιομετρικών δεδομένων των ανθρώπων στην καθημερινή ζωή για παρακολούθηση με δυνητικά πολύ επιβλαβείς τρόπους, το EDRi, μαζί με 11 άλλους οργανισμούς ψηφιακών δικαιωμάτων, δρομολόγησε την πρωτοβουλία «Reclaim Your Face». Ο συνασπισμός έχει μέχρι στιγμής επεκταθεί σε 58 ομάδες, συμπεριλαμβανομένων συνδικαλιστικών οργανώσεων, ομάδων κατά των διακρίσεων και πρωτοβουλιών για τα ανθρώπινα δικαιώματα που δραστηριοποιούνται σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Ειδικότερα, η Reclaim Your Face (Ryf) αγωνίζεται κατά της ειδικής χρήσης βιομετρικών τεχνολογιών σε δημόσιους χώρους που απομονώνουν άδικα τους ανθρώπους και αντιμετωπίζουν όλους ως υπόπτους για την καθημερινότητά τους. Πρόκειται για μορφές μαζικής παρακολούθησης και η νομική ανάλυση έδειξε ότι δεν είναι συμβατές με τους κανόνες της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στα παραδείγματα περιλαμβάνεται η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών αναγνώρισης προσώπου που χρησιμοποιούνται κατά διαδηλωτών· τη χρήση ψευδοεπιστημονικών συσκευών ανίχνευσης επιθέσεων στους δρόμους· ή την ταυτοποίηση των αγοραστών βάσει του βάδους τους (του τρόπου με τον οποίο βαδίζουν).

Ο συνασπισμός Reclaim Your Faceition εκφράζει την ανησυχία του για τις εν λόγω χρήσεις της τεχνολογίας ΤΝ, διότι, όπως υποστήριξε πρόσφατα η EDRi, δημιουργούν τις τέλειες υποδομές για την παράνομη μαζική παρακολούθηση από κράτη και επιχειρήσεις, χρησιμοποιώντας τη μοναδική ταυτότητα κάθε ατόμου εναντίον τους. Στο παράδειγμα της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών βιομετρικής παρακολούθησης κατά διαδηλωτών, οι αστυνομικές δυνάμεις μπορούν να εκφοβίσουν τους ανθρώπους και να τους αποθαρρύνουν να υψώσουν τη φωνή τους κατά της αδικίας ή της διαφθοράς, λόγω του φόβου των επιπτώσεων ή του χαρακτηρισμού τους ως «ταραχοποιών».

Στο παράδειγμα του εντοπισμού επιθετικών ενεργειών, οι τοπικές αρχές χρησιμοποίησαν ψευδοεπιστημονικές, πειραματικές τεχνολογίες για να παρέμβουν όταν κάποιος υποτίθεται ότι είναι επιθετικός, παρά το γεγονός ότι οι έγχρωμοι άνθρωποι ερμηνεύονται συστηματικά και ανακριβώς από τους αλγόριθμους ως πιο επιθετικές από τους λευκούς ανθρώπους. Ή στο παράδειγμα του σούπερ μάρκετ, κάθε αγορά και αλληλεπίδραση μπορεί να παρακολουθείται, να προστίθεται, να καταγράφεται σε ένα μυστικό αρχείο για κάθε άτομο και — αν ένας φύλακας ασφαλείας δεν μοιάζει με τον τρόπο με τον οποίο βλέπει ένα άτομο — μπορεί ενδεχομένως να χρησιμοποιηθεί για να τους απαγορεύσει από άλλα τοπικά καταστήματα.

Σε όλα αυτά τα παραδείγματα, οι άνθρωποι χάνουν την ανωνυμία τους σε δημόσιους χώρους. Αυτό το δικαίωμα διατήρησης της ιδιωτικής ζωής και μη παρακολούθησης σε βάθος χρόνου και τόπου είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία. Προστατεύει τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος και τις δημοσιογραφικές πηγές που διασφαλίζουν την ελευθερία του ευρωπαϊκού Τύπου που μπορεί να λογοδοτήσει. Μας επιτρέπει να ζούμε την αυθεντική ζωή μας με εμπιστοσύνη — όπως η δημόσια έκφραση της θρησκείας μας, της σεξουαλικότητας μας ή της ταυτότητας φύλου μας — χωρίς την απειλή ότι θα χρησιμοποιηθεί εναντίον μας. Μας δίνει τη δυνατότητα να επωφεληθούμε από το τεκμήριο αθωότητας και να υποβάλουμε σε παρακολούθηση μόνον εφόσον υπάρχει βάσιμος λόγος γι’ αυτό. Μια υγιής κοινωνία είναι μια κοινωνία στην οποία είμαστε ελεύθεροι και μπορούμε να λειτουργούμε αυτόνομα. Είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία μας να προασπίσουμε αυτές τις ελευθερίες.

eciban

Η ΕΠΠ με την Reclaim Your Face (Πρωτοβουλία της κοινωνίας των πολιτών για την απαγόρευση των πρακτικών μαζικής βιομετρικήςπαρακολούθησης) έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η βούληση των πολιτών εκπροσωπείται στη νομοθετική διαδικασία για την τεχνητή νοημοσύνη, ιδίως όταν πρόκειται για ζητήματα όπως οι πρακτικές μαζικής βιομετρικής παρακολούθησης που μπορούν να έχουν τόσο τεράστιο αντίκτυπο στη δημοκρατία και στη ζωή των ανθρώπων. Επιθυμούμε να σταματήσουμε τις πλέον επιβλαβείς χρήσεις της τεχνολογίας προτού, χωρίς καν να συνειδητοποιήσουν οι περισσότεροι άνθρωποι, να γίνουν ξαφνικά παντού.

Δεδομένου ότι ο ευρωσκεπτικισμός λαμβάνει εσφαλμένη επικύρωση από την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, είναι πιο σημαντικό από ποτέ οι Ευρωπαίοι να αισθάνονται εμπιστοσύνη στο ευρωπαϊκό εγχείρημα. Ένας από τους βασικούς τρόπους για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι να γνωρίζουμε ότι οι φωνές μας ακούγονται και λαμβάνονται σοβαρά υπόψη — και ότι η δημοκρατία μας λειτουργεί για όλους και όχι μόνο για όσους διαθέτουν εξουσία. Αυτό σημαίνει συνέχιση των επενδύσεων και της ευαισθητοποίησης σχετικά με άμεσες δημοκρατικές διαδικασίες, όπως οι ΕΠΠ, ιδίως με κοινότητες που έχουν αποκλειστεί ιστορικά από τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Με κριτικό πνεύμα, σημαίνει επίσης την παύση πρακτικών όπως η μαζική βιομετρική παρακολούθηση, η οποία μπορεί να αποτελέσει υπαρξιακή απειλή για την ικανότητά μας να διαμαρτυρόμαστε, να εκφράσουμε τον εαυτό μας ή να αναζητήσουμε πληροφορίες. Η καταπολέμηση της απαγόρευσης των πρακτικών μαζικής βιομετρικής παρακολούθησης αποτελεί τελικά αγώνα για τη διατήρηση της ΕΕ ως φάρδου δημοκρατίας.

 

Δήλωση αποποίησης ευθύνης: Τα σχόλια που διατυπώνονται στο φόρουμ της ΕΠΠ αντανακλούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι αντανακλούν τη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Ella

Συντελεστές

Ella Jakubowska

Η Ella είναι υπεύθυνη πολιτικής και εκστρατειών στο δίκτυο ψηφιακών δικαιωμάτων (EDRi). Προηγουμένως εργαζόταν σε τεχνική και τεχνολογική εταιρεία και στη συνέχεια ασχολήθηκε για ένα διάστημα με την έρευνα της αλληλεπίδρασης μεταξύ ανθρώπινων δικαιωμάτων, τεχνολογίας και κοινωνίας από μια φεμινιστική κοινωνιολογική οπτική. Γεννημένη στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Ella ζει σήμερα στις Βρυξέλλες, απ’ όπου στηρίζει την προστασία των ψηφιακών δικαιωμάτων των πολιτών στην ΕΕ. 

Επικοινωνήστε μαζί της στο φόρουμ!

Αφήστε ένα σχόλιο

Για να προσθέσετε τα σχόλιά σας, πρέπει να γίνει η ταυτοποίησή σας ή να εγγραφείτε.
Δήλωση αποποίησης ευθύνης: Τα σχόλια που διατυπώνονται στο φόρουμ της ΕΠΠ αντανακλούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι αντανακλούν τη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είστε έτοιμοι να καταχωρίσετε την πρωτοβουλία σας; Θέλετε να υποστηρίξετε μια πρωτοβουλία; Θέλετε να μάθετε περισσότερα για τρέχουσες ή παλαιότερες πρωτοβουλίες;