Avrupa Gençlik Portalı
Avrupa’daki gençler için bilgiler ve fırsatlar.

TÜRKİYE’DE AKIL SAĞLIĞI

Psikiyatri hizmetlerinin iyileştirilmesi amacıyla ilk girişimler 1960’lı yıllarda başlamıştır.

Akıl sağlığını tarif etmek zordur. İlgililer, nesiller boyu bunu tartıştılar. Akıl sağlığı, coşku veya çelişki olmaması hali değildir. Daha çok yaşamdaki geçişlere, yaralayıcı tecrübelere ve kayıplara karşı kişiliğinizin sağlam kalabilme yeteneğidir ve hatta hissi gelişmeye katkısı olabilmesidir.

 

 

Türkiye de Akıl Sağlığı hizmetlerinin mebde’i

Türkiye’nin psikiyatri tarihi düşünüldüğünde oldukça zengin ve uzun bir geçmişi vardır. Özellikle Anadolu’da yaşamış eski medeniyetlerin ve Osmanlı İmparatorluğunun psikiyatri hastalarına yaklaşımı, hastaları dışlamaması, damgalamaması ve onlara insani hizmet sunma çabası Türkiye’de hala etkisini sürdürmektedir.

Türkiye’nin psikiyatri hizmetleri açısından zengin bir geçmişi olsa da Türkiye modern anlamda ulusal bir psikiyatri reformunu halen gerçekleştirememiştir. Psikiyatri hizmetlerinin iyileştirilmesi amacıyla ilk girişimler 1960’lı yıllarda başlamıştır. Bu dönemde Türkiye’de psikiyatri hastalarının tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Ankara ve İstanbul’da ruh sağlığı dispanserleri kurulmuştur. Ancak ruh sağlığı dispanserlerinin psikiyatri hastanelerinin uzantısı şeklinde hizmet vermesi nedeniyle ruh sağlığının güçlendirilmesi ve korunması anlamında sınırlı kalmıştır.

Türkiye’de ruh sağlığı hizmetlerinin koordinasyonunun sağlanması amacıyla 1983 yılında Sağlık Bakanlığı bünyesinde Ruh Sağlığı Daire Başkanlığı kurulmuştur. Günümüzde de koordinasyonun sağlanması ile görevli Daire Başkanlığı’na bağlı 4 şube müdürlüğü bulunmaktadır. Bu müdürlükler; Koruyucu Ruh Sağlığı, Madde Bağımlılığı, Kronik Ruhsal Bozukluklar ve Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Şube Müdürlükleridir. Bakanlığın ruh sağlığı ile ilgili taşra örgütü ise illerde Valiliklere bağlı olarak faaliyette bulunan İl Sağlık Müdürlükleri bünyesindeki Ruh Sağlığı Şube Müdürlüklerinden oluşmaktadır.

Akıl Sağlığı Hizmetlerinin Sunumu

Yirminci yüzyılın 2. yarısından sonra Batı Avrupa’da psikiyatrik hizmetler kavramsal ve yapısal olarak ciddi dönüşümler yaşamıştır. En önemli dönüşüm hastaların toplum içerisinde tedavi edilmesi görüşünün ortaya çıkması ile büyük psikiyatri hastanelerinin kapatılmasıdır.

Toplum destekli yapılan tedaviler hastanede yapılan tedavilere göre daha başarılı olmasından dolayıdır ki Almanya da psikiyatri hastanelerindeki yatak sayısı yaklaşık %50 oranında azalmıştır. Bu amaçla toplum psikiyatrisi hizmetlerine ağırlık verilmiştir.

Psikiyatri hastalarının toplum içerisinde tedavi anlayışının yürürlüğe girmesinin ardından toplum psikiyatrisi hizmetlerinde önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Önem derecesi fazla olan psikolojik hastalılar bile ayakta tedavi yöntemi ile toplum psikiyatri servislerinde tedavi edilmeye başlanmıştır. Bu çalışmalar hattı zatında bir birikim ve tecrübe de sağlamıştır teşhis, tanı, tedavi noktasında.

 Toplum psikiyatrisi hizmetlerinin sağlanması amacıyla psikiyatr, psikolog, psikiyatri hemşiresi, sosyal hizmet uzmanı ve uğraşı terapistlerinin yer aldığı ekipler oluşturulmuştur.

Bu çalışmalar çerçevesinde Türkiye de Sağlık Bakanlığı 2011’de yayınladığı Ruh Sağlığı Eylem Planı ile ağır ruhsal hastalıklar için hastane merkezli hizmet modelinden toplum temelli hizmet modeline geçileceğini duyurmuştur. Yayımlanan Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri (TRSM)  Yönergesi ile ülkenin planlanan bölgelerinde TRSM’ler açılmaya başlanmıştır. 2013 yılı itibariyle bütün illerimizde artık TRSM’ler mevcuttur ve aktif olarak ihtiyacı olan vatandaşlara hizmet vermektedir.

 

 

 

Yayınlanma: Sal., 25/02/2014 - 13:14


Tweet Button: 

New!


Info for young people in the western balkans

Uzman yardımına veya tavsiyesine mi ihtiyacınız var?

Ask us!