Avrupa Gençlik Portalı
Avrupa’daki gençler için bilgiler ve fırsatlar.

Gençler ve Gönüllülük

Genel bir tanım yapmak gerekirse ‘gönüllülük’ , kişinin hiçbir maddi ödül beklemeksizin kendi emeğini sosyal veya siyasi olarak ihtiyaç duyulan bir göreve katkıda bulunmak için kullandığı bir insan faaliyetidir.

GENÇLER VE GÖNÜLLÜLÜK

Genel bir tanım yapmak gerekirse ‘gönüllülük’ , kişinin hiçbir maddi ödül beklemeksizin kendi  emeğini sosyal veya siyasi olarak ihtiyaç duyulan bir göreve katkıda bulunmak için kullandığı bir insan faaliyetidir. Ben , gönüllülük konusunda gençlerin gönüllülükten alabileceği olası faydalar perspektifinden bakmaya çalışacağım.

KULLANILAN TERİMLER

Gençlerin gönüllülük deneyimlerini irdelemeye başlamadan önce, ‘gönüllü’ kelimesinin farklı politik, kültürel ve sosyal çevrelerce yaygın olarak kullanıldığını ama bazıları tarafından bugün miadını doldurmuş ya da yetersiz bir kavram olarak görüldüğünü hatırlatmak isterim. Bu gruplar gönüllülük yerine başka kelimeler kullanmayı tercih etmektedir ve tercih ettikleri kelimeler de bu kişilerin algıları ( ve ideolojileri) hakkında bize bazı fikirler vermektedir;  örneğin stajyer, hizmet öğrenme, karşılıksız çalışma, profesyonel hizmet bağışı, sivil bakanlık, sivil katılım, kariyer kâşifi, kurul üyesi, ücretsiz personel, aktif vatandaş, iyi komşu, katılmak, toplum katılımı ve aktivist1

 

KATILIM OLARAK GÖNÜLÜLÜK

Ben gönüllülüğü (gençlerin gönüllülüğünü), kişinin kendi ve başkalarının yaşamına katlıda bulunmak için ücretsiz ve organize bir şekilde sorumluluk alması olarak tanımlıyorum. Gönüllülük, özellikle gençlerden bahsediyorsak, liberal demokratik toplumun hayati bir yönüdür. Öncelikle, gönüllülük gençlere ve herkese karar almadaki demokratik süreçlere katılma olanağı verir ve bu da katılımcı demokrasinin yapı taşıdır. ‘’ Demokrasi katılımı garanti etmeyebileceğinden, sivil toplumun ve sivil toplumdaki gençlik kuruluşlarının gelişimi böylesi bir katılımı sağlamak için tamamlayıcı bir önlem olarak aktif bir rol oynayabilir.2

 

FORMEL OLMAYAN VE ENFORMEL ÖĞRENME OLARAK GÖNÜLLÜLÜK

Gençlerin gönüllülüğü, demokratik süreçlere katılımın yanı sıra demokratikleşme açısından da bir sonuç doğurur: Demokratik bir kültür inşa eder. Demokrasiyi sadece bir yönetim biçimi olarak tanımlamamalıyız, çünkü demokrasi aynı zamanda belli bir kültürü, belli bir davranış takımını da ifade eder. Bu doğrultuda, gönüllülüğe ‘’vatandaşlık yoluyla eğitim’’ olarak bakmak da mümkündür.

3Vatandaşlık yoluyla eğitim, insanların eylem yoluyla edindikleri vatandaşlık deneyimlerini  ifade eder; bu açıdan gençlik çalışanları gönüllü faaliyetleri demokrasi için formel olmayan bir öğrenme ortamı olarak tasarlarlar.

Formel olmayan öğrenmeye ek olarak, gönüllülük gençler için bir enformel öğrenme ortamı yaratır. Bu açıdan, öğrenme başkası tarafından tasarlanmış bir süreç değildir, ancak gönüllülüğün kendisi gençler için bir öğrenme süreci haline gelir. Gönüllülük sırasında gençler çok çeşitli konularda bilgilerini artırırken yönetim, iletişim ve benzeri alanlarda becerilerini de geliştirirler. Daha da önemlisi, gönüllülük gençlere toplumun farklı kesimlerinden insanlarla karşılaşma olanağı verir ve bu karşılaşmalar kaçınılmaz olarak gençlerin algılarında bir dönüşüme de katkıda bulunur; gençler kendileri için değil başkaları için gönüllü çalıştıklarını düşünseler de.

Ancak, gençlik çalışmaları bazen gönüllülüğün pedegojik yönüne çok fazla odaklanmakta ve katılım boyutunu unutmaktadır. Filip Coussêe bu genel hataya dikkat çekmiştir: ‘’[Gençlik çalışmalarına yönelik inisiyatifler] gençlik çalışmaları yoluyla katılımı değil gençlik çalışanlarına katılımı kısıtlama eğilimindedir’’. 4

Son olarak, katılımın biçimleri de katılımın kendisi kadar önemlidir, bu nedenle, genç gönüllüler ile/için nasıl çalıştığımızı ve genç gönüllüler ile/için ne yaptığımızı yeniden değerlendirmeliyiz.  Roger Hart’ın katılım merdiveni, gerçek katılıma önem verenler için yol gösterici bir model olabilir.5

 

  1. Kelimeler Susan J.Ellis’in web sitesinden alınmıştır. www.energizeinc.com
  2. Avrupa Konseyi (2010), Mosaic: Training Kit for Euro-Mediterranean Youth Work, s. 102.
  1. Instituto das Comunidades Educativas bu kavramı kullanmaktadır. (Avrupa Konseyi (2010), Mosaic: The Training Kit for Euro-Mediterranean Youth Work, s. 103.)
  2. Coussêe, Filip. (2010). ‘’ The history of youth work – Re-socialising the youth question?’’, The History of Youth Work, Volume 2, Council of Europe Publishing, s. 13.
  3. Gençlerin katılımını gösteren bu merdiven hakkında daha fazla bilgi almak için: www.freechild.org/ladder.htm

 

     Emrah GÜRSEL

 

     Eurodesk Türkiye Temas Noktası Eskişehir Tepebaşı Belediyesi'nin katkılarıyla hazırlanmıştır.

Yayınlanma: Per., 12/12/2013 - 16:08


Tweet Button: 


Info for young people in the western balkans

Uzman yardımına veya tavsiyesine mi ihtiyacınız var?

Ask us!