Europäisches Jugendportal
Informationen und Chancen für junge Menschen in ganz Europa.

Szkoła odpowiedzialnych wyborów

Fot. European Parliament
Trwający maraton wyborczy stanowi poważne wyzwanie dla całego systemu edukacji. Stwarza jednak również wyjątkowe możliwości

Zadaniem szkoły jest przygotowanie młodych ludzi do świadomego funkcjonowania w społeczeństwie. Specjalną rolę odgrywa tu edukacja obywatelska, której szczególnym obszarem zainteresowania powinny być wybory. Jeśli młodzi ludzie przed uzyskaniem pełnoletności mają zrozumieć, jak funkcjonuje państwo, muszą poznać ich znaczenie i specyfikę kampanii.

 

Wielu nauczycieli wkłada mnóstwo wysiłku w wyjaśnianie tych zjawisk – omawiają jednak głównie kompetencje wybieranych organów i zachęcają do oddawania głosu. Brakuje natomiast form pracy umożliwiających młodym ludziom analizowanie kampanii wyborczej i podejmowanie inicjatyw związanych z wyborami. Unikanie takich działań w pracy z uczniami często wynika z obaw przed poruszaniem tematów kontrowersyjnych i posądzeniem o uprawianie agitacji politycznej.

 

O tym, jak ważna jest skuteczna edukacja obywatelska w szkołach, świadczą wyniki badań (M. Cześnik, Partycypacja wyborcza Polaków, Instytut Spraw Publicznych, 2009, s. 17). Wynika z nich, że najmłodsi wyborcy (którzy niedawno opuścili szkołę) głosują rzadziej niż pozostali obywatele. Częściowo wyjaśniają tę sytuację wyniki sondażu, który pokazuje, że 72 proc. uczniów i uczennic ostatnich klas szkół ponadgimnazjalnych nie potrafi nawet ocenić, czy ich poglądy polityczne są prawicowe, centrowe lub lewicowe (Młodzież 2013, Centrum Badania Opinii Społecznej, 2013, s. 59). A przecież szkoła powinna ułatwiać młodzieży określanie własnych poglądów na sprawy omawiane w debacie publicznej.

 

Wyborczy maraton, którego jesteśmy uczestnikami, daje szansę zaangażowania szkół w przeciwdziałanie tym negatywnym zjawiskom. Nauczyciele wspólnie z uczniami powinni w szczególny sposób śledzić to, co dzieje się w polityce i społeczeństwie. Młodzi ludzie powinni mieć szansę dyskutowania i wyrabiania poglądów w kluczowych sprawach. Służyć temu mogą szkolne debaty oraz zajęcia poświęcone porównywaniu programów wyborczych różnych kandydatów. Warto też wykorzystać narzędzia umożliwiające analizę podobieństw i różnic w poglądach uczniów i deklaracjach programowych partii (pomocne mogą być portale takie jak mamprawowiedziec.pl lub latarnikwyborczy.pl).

 

Młodzież może również odegrać istotną rolę poprzez angażowanie się w działania zachęcające dorosłych do oddania głosu (kampanie profrekwencyjne). Doświadczenie kilkuset szkół, które realizowały podobne przedsięwzięcia przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, pokazuje, że przekonywanie innych do oddania głosu może mieć dużą wartość edukacyjną zarówno dla odbiorców tych działań (dorosłych), jak i ich organizatorów (młodzieży).

 

Zdaniem wielu badaczy głosowanie to nawyk, który należy wyrabiać. Istotną rolę w jego kształtowaniu może odgrywać organizowanie szkolnych wyborów analogicznych do tych powszechnych lub demokratycznych wyborów przedstawicieli samorządów uczniowskich. Nic nie zachęca do udziału w głosowaniu tak skutecznie, jak doświadczenie wyboru własnych przedstawicieli, którzy dobrze sprawowali swój mandat.

 

 

Jędrzej Witkowski,
członek zarządu Centrum Edukacji Obywatelskiej
 

 

Tekst ukazał sie w numerze 2/2014 kwartalnika "Europa dla Aktywnych",
wydawanego przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji

Veröffentlicht: Mon, 02/02/2015 - 09:06


Tweet Button: 


Info for young people in the western balkans

Hilfe oder Beratung von Experten

Frag uns!