Euroopa Noorteportaal
Teave ja võimalused noortele kogu Euroopas.

Poznać i zrozumieć graffiti

fot. Christopher Sessums (CC BY-SA 2.0)
Oznaka anarchii czy spotkanie z kulturą podczas spaceru? Popularne malunki na ścianach można spotkać w każdym mieście. Najczęściej traktuje się je jako akt wandalizmu, jednak sztuka uliczna nie musi być odbierana w taki sposób.

Kto to wymyślił?

Pisanie po murach nie jest wytworem współczesności. Potrzeba pozostawienia znaku po swojej obecności jest znacznie starsza niż może się wydawać. Jedynie forma wykonywania napisów nieco się zmieniła. Przykładem mogą być te, które 2000 lat temu na murach Rzymu i Pompei pozostawiali mieszkańcy oraz te, które 150 lat temu wyryli na ścianach egipskich kolumn turyści.

 

To skomplikowane

Napisy na murach, możemy podzielić na kilka rodzajów ze względu na kolorystykę, styl, staranność i formę wykonania oraz przekazywaną treści:

 

Writing - ta forma sztuki ulicznej narodziła się w Stanach Zjednoczonych i rozpowszechniła dzięki kulturze hip hopu. Początki przypadają na przełom lat 60. i 70. kiedy USA przegrały wojnę w Wietnamie, pogłębiał się kryzys naftowy, dużo młodych osób borykało się z bezrobociem i sięgało po spraye aby wyrażać swoją frustrację.

Writing może przybierać różne formy, najpopularniejszą z nich jest tag - prosta, a jednocześnie najbardziej irytująca polegająca na prostym podpisie. Inne rodzaje to wrzut, style, street logo, chrom, charaktery i throw’up - wykonanie niektórych z nich wymaga wielu godzin pracy i opanowania rozmaitych technik.

 

Napis - najprostsza forma graffiti, które często przybierają formę wyrażenia przekonań, maksymy moralnej czy dewizy. Bardzo popularne były w okresie II wojny światowej oraz u schyłku PRLu, stosowano je aby ośmieszać okupantów i komunistyczne rządy. Najsubtelniejszą formą napisów jest uliczna poezja, którą coraz częściej można spotkać w miastach.

 

Mural - niezwykle spektakularny street art, który jest formą malarską znacznie starszą, niż obrazy malowane na deskach czy płótnie. Za najstarsze murale stworzone przez człowieka uznaje się malowidła z egipskich grobowców sprzed 4000 lat.

Współcześnie murale zyskują coraz większą sławę, a urzędy miast czy gmin chętnie inwestują w takie ozdabianie budynków. Murale, które warto zobaczyć: mural na rondzie Tybetu w Warszawie czy mural Wieża Babel w alei Najświętszej Marii Panny w Częstochowie.

 

Szablon - to stara technika malarska, za pomocą szablonów tworzono napisy, znaki i szyldy. Chętnie używano ich w czasie II wojny światowej w akcjach sabotażowych oraz jako wyraz sprzeciwu w krajach komunistycznych. Największą rolę odegrały w latach 80. kiedy szablony stosowali punkowcy powielając plakaty, okładki płyt oraz zdobiąc ubrania. Jednym z najlepszych przykładów szablonu może być „Lenin z irokezem” powstały w 1987r.

 

 

Celestyna Miłoś