Transgraniczny przepływ pracowników

Ostatnia aktualizacja : 12/2012

Świadczenia rodzinne

Rodzaje świadczeń rodzinnych

W razie przeprowadzki za granicę należy pamiętać, że mogą tam istnieć różne rodzaje świadczeń rodzinnych, np:

zasiłek na dzieci
zasiłek wychowawczy
zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem
specjalne świadczenia rodzinne dla sierot.

Wszystkie kraje oferują świadczenia rodzinne, ale ich wysokość i warunki wypłacania bardzo się różnią. W niektórych krajach otrzymasz regularne świadczenia pieniężne, podczas gdy w innych Twoja sytuacja rodzinna może Cię uprawniać tylko do korzystania z ulg podatkowych. Jeśli przeprowadzasz się za granicę, może zmienić się rodzaj przysługujących Ci świadczeń rodzinnych, co z kolei może zwiększyć lub zmniejszyć Twoje dochody.

Przed przeprowadzką za granicę skontaktuj się z europejskim doradcą ds. zatrudnienia, aby zorientować się, do jakich świadczeń rodzinnych będziesz mieć prawo w nowym kraju zamieszkania. Różnice pomiędzy krajowymi systemami mogą mieć znaczny wpływ na Twój całkowity dochód.

Prawdziwa historia

Praca za granicą nie musi oznaczać utraty uprawnień nabytych w kraju zamieszkania.

Lisa, która mieszka w Niemczech, jest w ciąży. Lisa pracuje w Niemczech i jest tam ubezpieczona. Jej mąż, Ole, dostał propozycję bardzo dobrej pracy w Holandii, ale Lisa chce, żeby ją odrzucił, ponieważ w przeciwieństwie do Niemiec w Holandii nie przyznaje się dodatków na wychowanie dzieci.

Ole może podjąć pracę w Holandii. To, że podczas urlopu macierzyńskiego Ole będzie pracował w Holandii, nie wpłynie na uprawnienia Lisy do świadczeń wynikające z przepisów niemieckich, dopóki jej niemiecka umowa o pracę będzie ważna.

Który kraj wypłaci Ci świadczenia rodzinne?

Jeśli jeden z rodziców (lub oboje) pracuje za granicą, mogą mu przysługiwać świadczenia rodzinne z różnych krajów.

W takich przypadkach właściwe organy krajowe uwzględnią sytuację obojga rodziców i zdecydują, który kraj w pierwszej kolejności jest odpowiedzialny za wypłacenie świadczeń. Decyzja ta będzie podejmowana w oparciu o zasady pierwszeństwa.

Jeśli świadczenia, które otrzymujesz z tego państwa, są niższe od świadczeń, które uzyskałbyś z państwa odpowiedzialnego za wypłatę świadczeń w drugiej kolejności (ponieważ w nim pracujesz albo ponieważ kraj ten wypłaca Ci emeryturę), to drugie państwo wypłaci Ci dodatek w wysokości pokrywającej różnicę między tymi dwoma świadczeniami. To gwarantuje, że otrzymasz przysługujące Ci świadczenia w maksymalnej wysokości.

Przykład

Mieszkasz w kraju A, a pracujesz w kraju B. Drugi rodzic Twoich dzieci pracuje w kraju A. Zasiłek na dziecko w kraju A wynosi €50 miesięcznie, a w kraju B — €100 miesięcznie. Przysługuje Ci prawo do wyższej kwoty, czyli €100 miesięcznie na każde dziecko. Różnica w wysokości €50 będzie wypłacana przez kraj B, w którym pracujesz.

Prawdziwa historia

Upewnij się, że otrzymasz przysługujące Ci świadczenia.

Pochodzący z Luksemburga Steve podjął pracę we Francji, ale nadal mieszkał w Luksemburgu. Tak więc Francja jest odpowiedzialna za jego zabezpieczenie społeczne i tam też Steve powinien złożyć wniosek o zasiłek na dziecko.

Chociaż rodzina Steve'a nadal mieszka w Luksemburgu, to nie przysługuje jej tam zasiłek na dziecko, ponieważ samo miejsce zamieszkania nie stanowi podstawy do wypłacenia tego świadczenia.

Zasady pierwszeństwa

Scenariusz: jesteś jedynym rodzicem uprawnionym do świadczeń rodzinnych i masz prawo do pobierania ich w więcej niż jednym kraju, ponieważ:

pracujesz w jednym kraju i otrzymujesz emeryturę z jednego lub kilku innych krajów:

wtedy to kraj, w którym pracujesz, będzie w pierwszej kolejności odpowiedzialny za wypłacenie Ci świadczeń rodzinnych.

Może masz także prawo do dodatku w kraju, który wypłaca Ci emeryturę lub rentę.

We wszystkich przypadkach, jeśli świadczenia rodzinne, jakie otrzymujesz z pierwszego kraju, będą niższe od tych, jakie otrzymałbyś w jednym z pozostałych krajów, w których masz do tego prawo, to te pozostałe kraje będą musiały wypłacić Ci dodatek wyrównawczy.

Prawdziwa historia

Który kraj powinien wypłacić Ci świadczenia rodzinne?

Emma z Freiburga w Niemczech podjęła pracę we Francji. Niemiecki urząd ds. świadczeń rodzinnych poinformował ją, że powinna ubiegać się o świadczenia rodzinne we Francji, ponieważ ten kraj jest teraz odpowiedzialny za jej zabezpieczenie społeczne.

Chociaż Emma wciąż mieszka w Niemczech, powinna ubiegać się o świadczenia rodzinne we Francji, ponieważ tam pracuje.

Scenariusz: Tobie i drugiemu rodzicowi Twoich dzieci przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych w więcej niż jednym kraju, ponieważ:

oboje pracujecie w różnych krajach:

wtedy, jeśli Ty albo drugi rodzic pracujecie w kraju, w którym mieszkają Wasze dzieci, ten kraj wypłaci Ci świadczenia rodzinne, zgodnie z własnymi przepisami, a drugi kraj może wypłacić Ci dodatek wyrównawczy.

Jeśli żadne z Was nie pracuje w kraju, w którym mieszkają dzieci, będziecie otrzymywać świadczenia rodzinne z kraju, w którym wypłacane są najwyższe świadczenia.

LUB

pracujesz w jednym kraju UE, a drugi rodzic Twoich dzieci otrzymuje emeryturę lub rentę z innego kraju UE:

wtedy to kraj, w którym pracujesz, wypłaci Ci świadczenia rodzinne, zgodnie z własnymi przepisami.

Możesz być uprawniony do dodatku w kraju, który wypłaca emeryturę lub rentę drugiemu rodzicowi Twoich dzieci.

Łączna kwota świadczeń rodzinnych powinna odpowiadać największej kwocie świadczeń dostępnych w krajach, które są właściwe dla wypłacania świadczeń rodzinnych (ponieważ jeden z rodziców tam pracuje lub otrzymuje tam emeryturę lub rentę).

Jeśli jesteś rozwiedziony(-a) i Twój były współmałżonek/była współmałżonka otrzymuje zasiłek, ale nie przeznacza go na utrzymanie Twoich dzieci, możesz zwrócić się do zakładu ubezpieczeń społecznych w kraju, w którym mieszkają Twoje dzieci, z prośbą o wypłacanie świadczeń rodzinnych bezpośrednio Tobie, ponieważ to Ty jesteś osobą, która rzeczywiście utrzymuje rodzinę.

Gdzie należy złożyć wniosek o świadczenia rodzinne?

Możesz zwrócić się o świadczenia rodzinne w każdym kraju, w którym Tobie lub drugiemu rodzicowi Twoich dzieci przysługują świadczenia. Władze kraju, w którym złożysz wniosek, będą współpracowały ze wszystkimi krajami właściwymi w Twojej sprawie.

Jeśli w odpowiednim czasie zaczniesz ubiegać się o świadczenia w jednym kraju, władze będą uważały Cię za osobę, która w odpowiednim czasie złożyła wniosek w każdym innym państwie UE, w którym również przysługują Ci prawa do świadczeń rodzinnych. Władze nie mogą odmówić Ci świadczeń, do których masz prawo, jeżeli kraj, w którym został złożony wniosek, zbyt późno przekazał dokumenty właściwym władzom w innym państwie.

Dowiedz się od władz krajowych, jakie terminy składania wniosku obowiązują w przypadku świadczeń rodzinnych. Jeśli nie dotrzymasz terminu, możesz stracić swoje uprawnienia.

Władze krajowe są zobowiązane do współpracy oraz wymiany wszelkich informacji niezbędnych do rozpatrzenia Twojego wniosku. Aby pokonać trudności wynikające z różnic językowych, administracje krajowe wymieniają swoje informacje na standardowych dokumentach (dawniej formularzach E).

Krajowe systemy zabezpieczenia społecznego w Europie są bardzo zróżnicowane.

Zasięgnij informacji o systemie świadczeń rodzinnych w kraju, do którego wyjeżdżasz — w ten sposób unikniesz problemów i nieporozumień, które mogą mieć poważne konsekwencje.

Krajowe systemy zabezpieczenia społecznego

Pomoc

Nie znalazłeś potrzebnych informacji? Potrzebujesz pomocy w rozwiązaniu problemu?