Ścieżka nawigacji

Pracownik migrujący

Ostatnia aktualizacja : 12/2012

Zabezpieczenie społeczne

Jeśli jesteś pracownikiem migrującym, zatrudnionym lub pracującym na własny rachunek, Ciebie i osoby pozostające na Twoim utrzymaniu obejmuje system zabezpieczenia społecznego kraju, do którego przyjechałeś.

Miejscowe przepisy określają zasady przyznawania świadczeń związanych z chorobą, macierzyństwem i ojcostwem, emeryturą i rentą, wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi, zasiłkiem pogrzebowym i dla bezrobotnych, wcześniejszą emeryturą oraz świadczeniami rodzinnymi.

Powszechne problemy wynikające z różnic między systemami świadczeń

Prawdopodobnie system świadczeń kraju, do którego wyjeżdżasz, będzie różnić się od tego, do którego zdążyłeś się już przyzwyczaić.

Nieporozumienia mogą mieć poważne konsekwencje — zanim wyjedziesz, sprawdź, jakie są Twoje prawa w kraju, do którego się udajesz.

Limity czasowe

W wielu krajach Twoje uprawnienie do świadczeń może zależeć od długości okresu opłacania składek.

Kraj, w którym ubiegasz się o świadczenia, ma obowiązek uwzględnienia wszystkich okresów Twojej pracy i opłacania składek w innych krajach UE, tak jakby obejmowały je jego własne przepisy.

Jeżeli tego nie zrobi, możesz skorzystać z naszej pomocy.

Prawdziwa historia

Twój nowy kraj ma obowiązek uwzględnienia wszystkich okresów Twojej pracy w innych krajach UE

Anna pochodzi z Polski. Tam pracowała przez 6 lat, po czym przeprowadziła się do Niemiec, gdzie pracowała 2 lata.

Następnie wskutek obrażeń doznanych w wypadku samochodowym nie była w stanie chodzić i ubiegała się o przyznanie renty inwalidzkiej w obu krajach: Polsce i Niemczech.

Władze Niemiec oddaliły jej wniosek, ponieważ nie przepracowała w ich kraju 5 lat (minimalny okres uprawniający do uzyskania renty inwalidzkiej).

Przy obliczaniu lat pracy Anny władze niemieckie powinny uwzględnić okresy jej pracy w Polsce. To razem daje 8 lat, znacznie powyżej wymaganego w Niemczech minimalnego stażu pracy.

Zatem Anna jest uprawniona do renty inwalidzkiej tak z Niemiec, jak i z Polski: każdy kraj wypłaca część renty proporcjonalną do liczby lat tam przepracowanych.

Uprawnienia do świadczeń są różne w poszczególnych krajach

Kraje UE mogą swobodnie określać, do jakich świadczeń masz prawo zgodnie z ich przepisami, a także wymagane okresy pracy uprawniające do zasiłku dla bezrobotnych, zasady obliczania wysokości świadczeń i ustalania okresu, przez jaki przysługują świadczenia. Np. w kraju pochodzenia prawo do zasiłku dla bezrobotnych może Ci przysługiwać przez 24 miesiące, ale w kraju, w którym mieszkasz, już tylko przez 12 miesięcy.

W odniesieniu do zasiłku dla bezrobotnych szczególną uwagę należy zwrócić na:

  • wymogi dotyczące przepracowania odpowiedniego okresu przed uzyskaniem zasiłku dla bezrobotnych
  • stawki stosowane do obliczenia wysokości świadczeń oraz
  • okres, przez jaki przysługują świadczenia.

Jeśli stracisz pracę, powinieneś ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w kraju ostatniego zatrudnienia.

Aby dowiedzieć się, czy możesz wrócić do swojego kraju rodzinnego w celu zarejestrowania się tam jako osoba szukająca pracy, skontaktuj się ze służbami zatrudnienia tego kraju.

Prawdziwa historia

Każdy kraj ma własne zasady przyznawania świadczeń

Pochodząca z Danii Line mieszkała i pracowała na Cyprze. Tam też straciła pracę i złożyła wniosek o zasiłek dla bezrobotnych.

Była rozczarowana, kiedy powiedziano jej, że ma prawo do zasiłku jedynie przez 156 dni. W Danii byłby on wypłacany nawet przez okres do 4 lat. Nigdy by się nie spodziewała, że różnica może być aż tak duża.

Systemy zabezpieczenia społecznego w państwach UE bardzo się między sobą różnią. Zanim przeprowadzisz się do innego kraju, uzyskaj informacje na temat przysługujących Ci w nim praw.

Mogą istnieć znaczne różnice w wysokości świadczeń otrzymywanych podczas pracy w innym kraju w porównaniu z Twoim krajem pochodzenia. Dotyczy to zwłaszcza świadczeń rodzinnych/rodzicielskich, których niektóre kraje nie oferują.

Więcej informacji:

Świadczenia rodzinne i rodzicielskie

Jeśli ubiegasz się o rentę inwalidzką, każdy kraj, w którym byłeś zatrudniony, może wymagać od Ciebie poddania się badaniom lekarskim. Jeden kraj może uznać, że jesteś inwalidą w 70 proc., natomiast inny może stwierdzić, że nie jesteś nim wcale.

Utrata pracy po okresie zatrudnienia za granicą

Jeśli stracisz pracę, z reguły powinieneś ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w kraju ostatniego zatrudnienia.

Jeśli wykonywana przez Ciebie praca miała charakter transgraniczny (w przypadku osób zatrudnionych lub prowadzących działalność na własny rachunek), będziesz musiał ubiegać się o zasiłek w kraju zamieszkania.

Jeśli podczas ostatniego okresu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek mieszkałeś w innym kraju UE niż ten, w którym pracowałeś, ale wracałeś tam rzadziej niż raz w tygodniu, możesz ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych albo w swoim kraju zamieszkania, albo w kraju ostatniego zatrudnienia.

Pod pewnymi warunkami możesz przenieść swój zasiłek dla bezrobotnych do innego kraju UE, kiedy szukasz pracy w tym kraju. Transfer zasiłku trwa zwykle przez 3 miesiące, ale może zostać przedłużony do 6 miesięcy.

Aby dowiedzieć się więcej o swoim prawie do zasiłku dla bezrobotnych, skontaktuj się ze służbami zatrudnienia we właściwym kraju.

Prawdziwa historia

Sprawdź, gdzie możesz się ubiegać o zasiłek dla bezrobotnych

Pochodzący z Niemiec Arthur stracił pracę w 2008 r. i bezpośrednio potem przeprowadził się na Węgry w związku z nową pracą. W Budapeszcie zatrudniono go na okres jednego roku, przy czym nadal jego miejsce zamieszkania znajdowało się w Niemczech, dokąd regularnie wracał. Kiedy ponownie utracił pracę, mógł ubiegać się o zasiłek na Węgrzech, zdecydował się jednak wrócić do Niemiec, gdzie bez problemu przyznano mu to świadczenie.

Od 1 maja 2010 r. powyższe przepisy mają zastosowanie do osób prowadzących działalność na własny rachunek. Jeśli masz problemy z wyegzekwowaniem swoich praw, możesz skorzystać z naszych usług pomocy.

Pozostanie w kraju zatrudnienia

Jeśli po utracie pracy postanowisz zostać w kraju dotychczasowego zatrudnienia, musisz zarejestrować się tam jako osoba szukająca pracy. Władze będą Cię traktować tak, jak obywatela danego kraju.

Jeśli musisz przedstawić dokument potwierdzający wcześniejsze okresy zatrudnienia i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za granicą, konieczne może być złożenie wniosku o formularz U1 (dawniej E 301) w kraju, w którym poprzednio pracowałeś.

Jeśli nie przedstawisz tego dokumentu organowi rozpatrującemu Twój wniosek, może on uzyskać potrzebne informacje bezpośrednio z innych krajów. Przedstawienie wypełnionego formularza U1 może jednak przyspieszyć rozpatrzenie Twojego wniosku.

Powrót do kraju pochodzenia

Jeśli po utracie pracy postanowisz wrócić do kraju pochodzenia, musisz skontaktować się z tamtejszą krajową służbą zatrudnienia, aby dowiedzieć się, czy mimo czasu spędzonego za granicą nadal przysługuje Ci zasiłek dla bezrobotnych.

Jeśli tak jest, to będziesz musiał:

  • zarejestrować się tam bezpośrednio jako osoba szukająca pracy i
  • złożyć wniosek o formularz U1 (dawniej E 301) w kraju, w którym ostatnio pracowałeś.

Jeśli nie przedstawisz tego dokumentu organowi rozpatrującemu Twój wniosek, może on uzyskać potrzebne informacje bezpośrednio z innych krajów. Przedstawienie wypełnionego formularza U1 może jednak przyspieszyć rozpatrzenie Twojego wniosku.

Jeśli w Twoim kraju pochodzenia nie przysługuje Ci prawo do zasiłku, możesz ubiegać się o zgodę na transfer zasiłku dla bezrobotnych przez 3 miesiące z kraju, w którym stałeś się bezrobotny:

  • do kraju, który był kiedyś Twoim miejscem zamieszkania, lub
  • do innego dowolnego kraju, w którym zamierzasz szukać pracy.

Zobacz także:

Prawa osób poszukujących pracy do transferu zasiłku dla bezrobotnych do innego kraju UE

Niezbędne formularze

Aby bez problemu przenieść swoje uprawnienia z systemu świadczeń jednego kraju do drugiego, po przyjeździe do nowego kraju zatrudnienia może być konieczne wypełnienie następującego formularza:

Formularz U1 (dawniej E 301) — wyszczególnienie okresów ubezpieczenia uwzględnianych przy obliczaniu wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Możesz uzyskać go od krajowej służby zatrudnienia państw, w których ostatnio pracowałeś, a następnie przedstawić go krajowej służbie zatrudnienia w kraju, w którym chcesz się ubiegać o zasiłek.

Podróżowanie w UE

Jeśli wyjeżdżasz poza swój kraj zamieszkania, Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego zapewni Ci dostęp do wszelkiej niezbędnej opieki medycznej podczas pobytu w każdym innym kraju UE — nawet w Twoim kraju pochodzenia, jeśli tam już nie mieszkasz.

Pomoc

Pomoc

Nie znalazłeś potrzebnych informacji? Potrzebujesz pomocy w rozwiązaniu problemu?

Footnote

W tym przypadku: 27 państw członkowskich UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku: 27 państw członkowskich UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

W tym przypadku: 27 państw członkowskich UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria

Retour au texte en cours.

Prowadzenie firmy w Europie

Masz pytanie na temat UE?