Kruimelpad

Bijgewerkt : 23/06/2014

shopping

Oneerlijke contractvoorwaarden

Misschien bent u zich er niet altijd van bewust, maar elke keer dat u een product of dienst van een professionele handelaar koopt, gaat u een contract aan - of u nu een abonnement op een sportschool neemt, online autobanden bestelt, een hypotheek afsluit voor uw huis of gewoon boodschappen doet in de supermarkt.

De standaardcontractvoorwaarden die handelaren gebruiken moeten eerlijk zijn, daarbij maakt het niet uit of het zogenaamde "algemene voorwaarden" zijn of dat het clausules in een gedetailleerd contract zijn.

De voorwaarden moeten in duidelijke, begrijpelijke taal zijn opgesteld. Elke dubbelzinnigheid wordt in uw voordeel uitgelegd.

Eerlijkheid en goede trouw

Volgens de EU-wetgeving moeten contractvoorwaarden leiden tot een evenwicht tussen de rechten en plichten van de consument enerzijds en de verkoper of leverancier anderzijds.

Mogelijk oneerlijke voorwaarden

Naast de algemene eis van "goede trouw" en "evenwicht" bevatten de EU-regelsбългарски (bg)czech (cs)dansk (da)Deutsch (de)eesti (et)ελληνικά (el)English (en)español (es)Français (fr)Gaeilge (ga)italiano (it)latviešu (lv)lietuvių (lt)magyar (hu)Malti (mt)polski (pl)português (pt)română (ro)slovenčina (sk)slovenščina (sl)suomi (fi)svenska (sv) een lijst van specifieke voorwaarden of clausules die als oneerlijk beschouwd kunnen worden. Als specifieke voorwaarden in een contract oneerlijk zijn, zijn zij niet bindend voor de consument.

Hierna volgen enkele situaties waarin de contractvoorwaarden volgens de EU-regels oneerlijk zijn:

1. Geen aansprakelijkheid als een consument gewond raakt of overlijdt

Voorwaarden waarbij de handelaar stelt dat hij niet of verminderd aansprakelijk is als een consument gewond raakt of overlijdt door iets wat die handelaar heeft gedaan of nagelaten.

Voorbeeld

Sam is lid geworden van een sportschool. Toen hij zijn lidmaatschapscontract eens goed bekeek, zag hij tot zijn verbazing dat de sportschool niet aansprakelijk is bij schade of letsel door het gebruik van de faciliteiten en apparatuur.

Bij navraag zei de consumentenbond in zijn land dat zo'n bepaling ongeldig is. Na een officieel onderzoek naar aanleiding van Sams klacht, bepaalde de rechter dat de sportschool zijn voorwaarden moest veranderen.

2. Geen vergoeding wanneer de handelaar niet levert

Voorwaarden waardoor de consument onterecht minder of geen recht heeft op vergoeding wanneer de handelaar zich niet aan het contract houdt.

Voorbeeld

Costas ging met zijn vriendin op een geheel verzorgde vakantie naar Kenia. Ze betaalden daarvoor 2000 euro per persoon. De vakantie was een ramp. De vlucht had 12 uur vertraging. De airconditioning in het hotel werkte niet. De safari vond plaats in een ander park dan gepland. En als klap op de vuurpijl gingen ze daar per bus heen, in plaats van per vliegtuig. Ze dienden een klacht in bij de touroperator en eisten een vergoeding van 5000 euro (4000 euro voor de kosten van de vakantie en 1000 euro voor verloren tijd en genot). De touroperator wilde slechts 1000 euro betalen, omdat in de voorwaarden stond dat de aansprakelijkheid van de operator niet meer kon zijn dan 25% van de prijs van de vakantie.

Toen Costas bij de consumentenbond in zijn land navroeg of dat zomaar mocht, bevestigden zij dat deze voorwaarde zeer waarschijnlijk oneerlijk was. Costas stapte naar de rechter om zijn gelijk te krijgen.

Ga na wat uw rechtenбългарски (bg)czech (cs)dansk (da)Deutsch (de)eesti (et)ελληνικά (el)English (en)español (es)Français (fr)Gaeilge (ga)italiano (it)latviešu (lv)lietuvių (lt)magyar (hu)Malti (mt)polski (pl)português (pt)română (ro)slovenčina (sk)slovenščina (sl)suomi (fi)svenska (sv) zijn als u een volledig verzorgde vakantie boekt.

3. Ontsnappingsclausule in het voordeel van de handelaar

Voorwaarden waardoor de consument gebonden wordt maar de handelaar onder het contract uit kan als dat hem beter uitkomt.

Voorbeeld

Liese moest vaak op reis en huurde daarom een tuinman in om twee keer per week voor haar gazon en bloembedden te zorgen. Maar in de zomer kwam de tuinman een maand lang helemaal niet en gingen haar bloemen dood door gebrek aan water. Toen Liese daarover klaagde, liet de tuinman haar een voorwaarde in het contract zien waarin stond dat hij niet hoefde te komen als hij te veel werk voor andere klanten had.

Liese zei tegen de tuinman dat zo'n voorwaarde ongeldig was volgens de informatie die zij had gevonden. Ze kwamen tot een minnelijke schikking: Liese kreeg een vergoeding voor haar bloemen en de belofte dat de tuinman voortaan twee keer per week langs zou komen.

4. Eenzijdige vergoeding bij opzegging

Voorwaarden waardoor een handelaar een aanbetaling mag houden als de consument het contract opzegt, zonder een vergelijkbare vergoeding voor de consument als de handelaar het contract opzegt.

Voorbeeld

Marie bestelde een keuken voor haar nieuwe appartement. Ze deed een aanbetaling van 30% en het bedrijf kwam naar haar appartement om de maten op te nemen. De keuken zou binnen 8 weken klaar en geïnstalleerd moeten zijn.

Na twee maanden belde Marie de leverancier en kreeg te horen dat de keuken nog enkele maanden op zich zou laten wachten. Omdat Marie naar haar nieuwe appartement wilde verhuizen, annuleerde ze haar bestelling en kocht een keuken die direct leverbaar was. Ze vroeg haar aanbetaling terug. De keukenleverancier weigerde de aanbetaling terug te geven op grond van een clausule in het contract waarin stond dat hij de aanbetaling mocht houden. Toen Marie het contract nog eens wat beter bestudeerde, ontdekte ze dat als de leverancier het contract zou opzeggen, zij geen recht zou hebben op een vergelijkbare vergoeding.

Desgevraagd liet de consumentenbond in haar land haar weten dat een dergelijke clausule duidelijk oneerlijk was. Daarom liet Marie de juristen van de consumentenbond contact opnemen met de keukenleverancier en kreeg ze alsnog haar aanbetaling terug.

5. Overdreven vergoeding

Voorwaarden waardoor de consument een onredelijk hoge vergoeding moet betalen als hij niet aan een verplichting voldoet.

Voorbeeld

Tom huurde een auto op de luchthaven van Malaga. Hij moest de auto drie dagen later met een volle tank weer inleveren. Op die dag stond er een lange file op de weg naar de luchthaven, omdat er een ongeluk was gebeurd. Tom wilde geen tijd verliezen aan het tanken als dat zou betekenen dat hij zijn vlucht zou missen. Hij leverde de auto in met een halfvolle bezinetank. Eenmaal thuis merkte hij dat er 45 euro was afgeschreven voor de benzine en nog eens 150 euro voor het terugbrengen van de auto met een lege tank.

Tom nam contact op met een Europees consumentencentrum en kreeg te horen dat zo'n hoog bedrag niet redelijk was. Na druk door het consumentencentrum stortte het verhuurbedrijf 100 euro terug.

6. Eenzijdig opzeggen

Voorwaarden waardoor een handelaar een contract eenzijdig kan opzeggen, maar de consument niet.

Voorbeeld

Christina bestelde een trouwjurk bij een modeontwerper. Volgens de afspraak zou ze twee weken voor het huwelijk bij de ontwerper langskomen voor de laatste aanpassingen. Toen ze hem belde om een afspraak te maken, zei hij dat hij het contract geannuleerd had, zonder daar een duidelijke reden voor te geven.

Christina vroeg een bevriende jurist of de ontwerper dat zomaar mocht doen. Haar vriend legde uit dat dit duidelijk een oneerlijke voorwaarde was, omdat Christina het contract niet zonder geldige reden mocht opzeggen. Haar vriend belde de ontwerper en legde de juridische situatie uit. De ontwerper nam contact op met Christina en maakte een afspraak voor het doorpassen. De jurk was net op tijd voor de bruiloft klaar.

7. Te korte opzegtermijn

Voorwaarden waardoor een handelaar een contract voor onbepaalde duur met een korte opzegtermijn kan opzeggen.

Voorbeeld

Nathalie had een contract voor onbepaalde duur met een kleine internetprovider. Op een dag kreeg ze een e-mail waarin stond dat het contract de week daarna beëindigd zou worden. Ze belde de provider en vroeg om uitleg, maar er was geen duidelijke reden om het contract zo snel op te zeggen.

Nathalie nam contact op met de consumentenbond in haar land, die haar kon vertellen dat het hier waarschijnlijk een oneerlijke voorwaarde betrof. Ze nam nogmaals contact op met de internetprovider. Die verlengde haar internetaansluiting, zodat Nathalie de tijd had om een andere provider te zoeken.

8. Automatische verlenging van contracten van bepaalde duur

Voorwaarden waardoor de consument onredelijk vroeg moet aangeven dat hij het contract wil beëindigen.

Voorbeeld

Mark had voor zijn mobiele telefoon een jaarcontract dat hij 10 maanden eerder had afgesloten. Zijn vrouw was onlangs overgestapt naar een ander netwerk dat betere tarieven had en waarbij je binnen het netwerk gratis kon bellen. Mark wilde aan het einde van de looptijd van zijn contract ook overstappen. Hij bekeek zijn contract en ontdekte dat er voor hem een opzegtermijn van 6 maanden gold. Hij had zijn abonnement niet op tijd opgezegd, dus zou het automatisch verlengd worden.

Mark was teleurgesteld en besloot contact op te nemen met de consumentenbond in zijn land. Die liet hem weten dat zo'n lange opzegtermijn niet redelijk was. Hij kreeg het advies naar de rechter te stappen als de telefoonmaatschappij hem aan deze lange opzegtermijn zou houden.

9. Verborgen voorwaarden

Voorwaarden waar je als consument aan vastzit, hoewel het onwaarschijnlijk is dat je er van tevoren van op de hoogte was.

Voorbeeld

Monika huurde een appartement voor drie jaar. Maar pas na de verhuizing ontdekte ze dat ze verplicht was gebruik te maken van een schoonmaakbedrijf. Dit kostte haar elke maand, boven op de huur, nog eens 100 euro. Er stond inderdaad iets in het huurcontract over een apart document over schoonmaakdiensten. Maar Monica had dat document nooit ontvangen.

Monica zocht op internet en ontdekte dat dergelijke verborgen voorwaarden oneerlijk zijn. Ze vertelde de eigenaar van het appartement dat deze extra voorwaarde oneerlijk was omdat ze er niet van op de hoogte gesteld was voordat ze het huurcontract ondertekende. Uiteindelijk hoefde ze de 100 euro extra niet te betalen.

10. Eenzijdige verandering van het contract

Voorwaarden waardoor de handelaar het contract eenzijdig kan veranderen.

Voorbeeld

Pavel sloot bij zijn bank een lening af om zijn nieuwe auto te betalen. Na 8 maanden ontdekte hij dat het bedrag van zijn afbetalingen omhoog gegaan was.

Toen hij zijn contract nog eens nalas, ontdekte hij dat de bank de rente mocht verhogen zonder Pavel de kans te geven het contract te beëindigen.

Hij vroeg de consumentenbond om advies. Hij kreeg te horen dat het verhogen van de rente een oneerlijke voorwaarde was, omdat Pavel niet de kans kreeg het contract op te zeggen. Hij kreeg het advies het hogere bedrag niet te betalen en met de steun van de consumentenbond een klacht in te dienen als de bank de hogere rente niet zou terugdraaien. Pavel volgde dit advies op en het lukte hem om deze voorwaarde uit het contract te laten schrappen.

11. Eenzijdige verandering van het product of de dienst

Voorwaarden waardoor de handelaar het product of de dienst eenzijdig en zonder geldige reden mag veranderen.

Voorbeeld

Birgit bestelde nieuwe tegels voor haar badkamer. Ze koos gestreepte tegels, blauw met wit. Na vier weken werden de tegels geleverd, maar het bleken effen witte tegels zonder strepen te zijn. Toen ze contact opnam met de leverancier, wees die op de algemene voorwaarden waarin stond dat als het bedrijf om welke reden dan ook het product niet kon leveren, het een ander, vergelijkbaar product met dezelfde waarde mocht leveren.

Birgit nam contact op met een Europees consumentencentrum en daar werd haar verteld dat voorwaarden die stellen dat een leverancier eenzijdig het te leveren product mag veranderen, niet eerlijk zijn. Met steun van het consumentencentrum kreeg ze uiteindelijk haar geld terug.

12. Prijsverschillen

Voorwaarden waardoor de handelaar de uiteindelijke prijs kan vaststellen of verhogen zonder de consument de kans te geven van de aankoop af te zien als de prijs hoger uitvalt dan van tevoren was overeengekomen.

Voorbeeld

Thomas sloot een contract voor 5 jaar voor het onderhoud van zijn verwarmingsketel af. Na 18 maanden ging het maandbedrag ineens omhoog. Toen hij om uitleg vroeg, wees het onderhoudsbedrijf op een clausule in het contract waarin stond dat het bedrijf het recht had de prijs te verhogen, zolang zij dat een maand van tevoren aankondigden.

Thomas vroeg de consumentenbond in zijn land of dit mocht. Hij kreeg te horen dat deze clausule waarschijnlijk oneerlijk was. Thomas besloot zijn contract op te zeggen in plaats van meer te betalen.

13. Eenzijdige interpretatie van het contract

Voorwaarden waardoor alleen een handelaar het recht heeft een clausule te interpreteren en te beslissen of een product of dienst aan de contractvoorwaarden voldoet.

Voorbeeld

Kristina bestelde een gepersonaliseerd fotoboek met foto's van haar kind. Toen ze het boek ontving, bleek dat de omslag niet in de kleur was die zij gekozen had. Ze klaagde bij de verkoper maar hij weigerde het boek opnieuw te drukken Hij verwees naar de algemene voorwaarden, waarin stond dat de levering conform het contract is als de verkoper besluit dat dat zo is.

Kristina wist dat dat een oneerlijke voorwaarde was en eiste dat de verkoper het boek zou herdrukken of haar haar geld terug zou geven. Omdat ze wist dat ze in haar recht stond, lukte het om het boek te laten herdrukken zonder dat ze daar extra voor moest betalen.

14. Beloftes van verkopers niet nakomen

Voorwaarden waarmee een handelaar onder beloftes van zijn personeel uit probeert te komen of waardoor dergelijke beloftes aan andere voorwaarden gebonden zijn.

Voorbeeld

Sjaak kocht een paar schoenen in een schoenwinkel. Hij had geen tijd om ze te passen, maar de verkoper zei dat als ze niet pasten, hij ze mocht ruilen. De schoen pasten inderdaad niet, en Sjaak wilde ze ruilen. Maar de winkeleigenaar weigerde dat. Hij liet een document met algemene voorwaarden zien waarin stond dat ruilen niet mogelijk was. Hij zei dat het document voorrang had op wat de verkoper had gezegd.

Sjaak nam contact op met een Europees consumentencentrum dat bevestigde dat dit geen eerlijke voorwaarde was. Na bemiddeling door het consumentencentrum mocht Sjaak de schoenen toch ruilen.

15. Eenzijdig verplichtingen nakomen

Voorwaarden waardoor consumenten aan hun verplichtingen moeten voldoen terwijl de handelaar dat niet hoeft.

Voorbeeld

Louise nam een abonnement op een nieuwsbrief met economisch nieuws. Ze zou dagelijks een overzicht van al het economische nieuws uit de EU in het Engels krijgen. Maar soms kreeg ze 2 of 3 dagen na elkaar geen nieuwsbrief en was niet al het nieuws in het Engels vertaald. Soms kreeg ze zelfs maar één nieuwsbrief per maand. Hoewel ze dus veel te weinig nieuwsbrieven kreeg, moest ze toch de volle prijs voor het abonnement betalen. Ze vroeg de uitgever om de prijs te verlagen zodat ze alleen hoefde te betalen voor de dagen waarop ze wel een nieuwsbrief had ontvangen. Maar het bedrijf weigerde. Het wees op een clausule in het contract waarin stond dat de dienst tijdelijk onderbroken kon worden zonder dat dit de klant van zijn betalingsplicht ontsloeg.

Uiteindelijk schoot de consumentenbond Louise te hulp, werd haar abonnementsgeld verlaagd en werd de uitgever gedwongen de clausule uit het contract te schrappen.

16. Overdracht van contracten naar andere leveranciers onder minder gunstige voorwaarden

Voorwaarden waardoor de handelaar zonder toestemming van de consument het contract kan overdragen aan een andere leverancier die minder goede voorwaarden hanteert.

Voorbeeld

Karel bestelde een nieuwe keuken van een bedrijf dat hem 10 jaar garantie gaf. De garantie gaf de doorslag voor Karel om deze keukenleverancier te kiezen. De keuken zou na zes weken in zijn appartement worden geïnstalleerd. Toen het eindelijk zo ver was, merkte Karel dat de werklui van een ander bedrijf waren. Hij vroeg hoe dat kon en zij zeiden dat zijn contract was overgedragen aan hun bedrijf. Karel ging na of hij nog steeds 10 jaar garantie had. Het nieuwe bedrijf legde uit dat hij nu de gebruikelijke twee jaar garantie had en dat in het contract met het oude bedrijf stond dat de rechten en plichten mochten worden overgedragen aan een ander bedrijf.

Karel vroeg de consumentenbond in zijn land om advies. Hij kreeg te horen dat een clausule waardoor de rechten en plichten van een contract mogen worden overgedragen aan een derde, niet eerlijk en daarom ongeldig is als dit leidt tot slechtere voorwaarden zoals een kortere garantieperiode. Daarom had Karel nog steeds recht op een garantie van 10 jaar door het bedrijf waar hij de keuken in eerste instantie besteld had. Met het advies van de consumentenbond in de hand lukte het Karel om het eerste bedrijf ervan te overtuigen hem toch 10 jaar garantie te geven.

17. Beperkt recht op juridische stappen

Voorwaarden waardoor de consument niet meer vrij kan kiezen hoe en waar hij juridische stappen onderneemt of waardoor de bewijslast in zijn nadeel wordt omgekeerd.

Voorbeeld

Alain kocht voor de zomervakantie een vliegticket van Parijs naar Porto en terug. Op weg naar de luchthaven zat hij vast in het openbaar vervoer, zodat hij 30 minuten te laat op de luchthaven aankwam. Daardoor miste hij zijn vlucht en moest hij een nieuw ticket naar zijn vakantiebestemming kopen. Toen hij twee weken later in Porto wilde inchecken voor de terugvlucht, kwam hij er tot zijn schrik achter dat zijn ticket voor de terugvlucht was geannuleerd omdat hij de heenreis niet gebruikt had. Hij had geen keuze, hij moest een nieuw ticket kopen bij dezelfde luchtvaartmaatschappij. Toen hij instapte, vertelde de steward hem dat hij bij aankomst in Frankrijk meteen juridische stappen moest ondernemen om een schadevergoeding te eisen. Maar de steward vertelde ook dat hij volgens de algemene voorwaarden van de luchtvaartmaatschappij alleen naar de rechter mocht in het Verenigd Koninkrijk, waar de luchtvaartmaatschappij gevestigd was. Alain controleerde de algemene voorwaarden, en het verhaal van de steward bleek te kloppen.

Alain nam contact op met een Europees consumentencentrum, waar hem verteld werd dat een dergelijke voorwaarde oneerlijk en ongeldig is, en dat hij gewoon in Frankrijk naar de rechter kon stappen. Het consumentencentrum kon hem ook vertellen dat het annuleren van de terugreis puur en alleen omdat de heenreis niet gebruikt is, in bepaalde gevallen ook als oneerlijk beschouwd wordt.

Gevolgen

Voorwaarden die volgens de EU-wetgevingбългарски (bg)czech (cs)dansk (da)Deutsch (de)eesti (et)ελληνικά (el)English (en)español (es)Français (fr)Gaeilge (ga)italiano (it)latviešu (lv)lietuvių (lt)magyar (hu)Malti (mt)polski (pl)português (pt)română (ro)slovenčina (sk)slovenščina (sl)suomi (fi)svenska (sv) oneerlijk zijn, zijn niet juridisch of anderszins bindend voor de consument. Als een oneerlijke voorwaarde geen essentieel onderdeel uitmaakt van het contract, blijft de rest van het contract wel geldig. Dat betekent bijvoorbeeld dat je sportschoolabonnement niet opgezegd wordt omdat er één ongeldige clausule in de algemene voorwaarden staat.

Rechtsmiddelen

De EU-landen moeten ervoor zorgen dat consumenten weten hoe zij op grond van de nationale wetgeving hun recht kunnen halen. Ook moeten zij procedures hebben om te voorkomen dat bedrijven oneerlijke voorwaarden hanteren.

In elk EU-land is er een nationale autoriteit die ervoor moet zorgen dat het EU-consumentenrecht wordt nageleefd. Als u denkt dat een bepaalde handelaar de nationale wetten regelmatig overtreedt, kunt u dat bij die nationale autoriteit melden.

Als u denkt dat een bepaalde contractvoorwaarde oneerlijk is, kunt u advies vragen bij:

Hulp en advies