Διαδρομή πλοήγησης

Επικαιροποίηση : 05/08/2014

health

Η ιατροφαρμακευτική σας περίθαλψη

Στην ΕΕ η χώρα που είναι αρμόδια για την κοινωνική σας ασφάλιση, συμπεριλαμβανομένης της ιατροφαρμακευτικής σας περίθαλψης, καθορίζεται από την οικονομική σας κατάσταση και τον τόπο διαμονής σας - και όχι από την υπηκοότητά σας. Βεβαιωθείτε ότι έχετε κατανοήσει ποιας χώρας η κοινωνική ασφάλιση πρέπει να σας καλύψει. Δεν μπορείτε να επιλέξετε τη χώρα στην οποία θα έχετε κάλυψη!

Αν έχετε απορίες σχετικά με τα δικαιώματά σας στον τομέα αυτόν και θέλετε να βεβαιωθείτε προτού ξεκινήσετε μια θεραπεία, κάθε χώρα της ΕΕ διαθέτει ένα τουλάχιστον εθνικό σημείο επαφής που μπορεί να σας ενημερώσει για το αν έχετε δικαίωμα επιστροφής εξόδων, καθώς και για τα τυχόν ισχύοντα ανώτατα όρια.

Ειδικοί όροι για την υγειονομική περίθαλψη ισχύουν εφόσον:

Εργάζεστε σε μια χώρα και ζείτε σε άλλη

Εάν εργάζεστε σε μία χώρα και ζείτε σε άλλη, έχετε δικαίωμα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και από τις δύο πλευρές των συνόρων.

Θα πρέπει πρώτα να εγγραφείτε στη χώρα όπου εργάζεστε και να ζητήσετε το έντυπο S1 (πρώην έντυπο E 106) από τον ασφαλιστικό σας φορέα. Το έντυπο αυτό δίνει το δικαίωμα σε εσάς και τα συντηρούμενα από εσάς μέλη της οικογένειάς σας να εγγραφούν στο σύστημα ασφάλισης ασθενείας της χώρας όπου ζείτε. Κατά συνέπεια, θα έχετε 2 κάρτες ασφάλισης ασθενείας: μία για κάθε χώρα.

Τα συντηρούμενα από εσάς μέλη έχουν επίσης τα ίδια δικαιώματα με εσάς, εφόσον ζείτε και εργάζεστε στις εξής χώρες:

 

Aυστρία

Γερμανία

Πορτογαλία

Βέλγιο

Ελλάδα

Ρουμανία

Βουλγαρία

Λετονία

Σλοβακία

Κύπρος

Λουξεμβούργο

Σλοβενία

Τσεχική Δημοκρατία

Μάλτα

 

Γαλλία

Πολωνία

 

Εάν ζείτε ή εργάζεστε στη Δανία, την Εσθονία, τη Φινλανδία, την Ουγγαρία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Λιθουανία, την Ισπανία, τη Σουηδία, τις Κάτω Χώρες ή το Ηνωμένο Βασίλειο, τα συντηρούμενα από εσάς μέλη δεν μπορούν να έχουν 2 κάρτες ασφάλισης ασθενείας. Μπορούν να λάβουν περίθαλψη στη χώρα στην οποία εργάζεστε μόνον εφόσον ισχύει μία από τους ακόλουθες προϋποθέσεις:

  • η περίθαλψη είναι αναγκαία για ιατρικούς λόγους κατά τη διαμονή τους στην εν λόγω χώρα, λαμβανομένων υπόψη του είδους της περίθαλψης και της προβλεπόμενης διάρκειας διαμονής
  • υπάρχει σχετική συμφωνία μεταξύ των οικείων χωρών/αρχών
  • έχει χορηγηθεί προηγούμενη άδεια με το έντυπο S2 (πρώην έντυπο E 112) που εξέδωσε η αρχή υγειονομικής ασφάλισης της χώρας διαμονής σας.

Περίθαλψη άρρωστων παιδιών: αν είστε διασυνοριακός εργαζόμενος και απουσιάζετε από τη δουλειά για να φροντίσετε ένα άρρωστο παιδί, ρωτήστε τον ασφαλιστικό σας φορέα αν δικαιούστε παροχές. Ενδέχεται να μην δικαιούστε αν το παιδί σας είναι ασφαλισμένο μαζί με τον/την σύντροφό σας στη χώρα όπου ζείτε.

Απόσπαση στο εξωτερικό για σύντομο διάστημα (<2 χρόνια)

Ως εργαζόμενος αποσπασμένος στο εξωτερικό για σύντομο χρονικό διάστημα (<2 χρόνια), μπορείτε να επιλέξετε να παραμείνετε ασφαλισμένος στη χώρα προέλευσής σας (τη χώρα από την οποία αποσπαστήκατε, η οποία είναι αρμόδια για την ασφαλιστική σας κάλυψη).

Ζητήστε από τον υγειονομικό φορέα της χώρας σας το έντυπο S1 (πρώην έντυπο E 106). Έτσι, θα έχετε εσείς και η οικογένειά σας δικαίωμα σε υγειονομική περίθαλψη κατά την παραμονή σας εκεί. Μόλις φθάσετε στη χώρα υποδοχής, προσκομίστε το έντυπο S1 στον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα.

Μετάθεση δημοσίου υπαλλήλου στο εξωτερικό

Αν είστε δημόσιος υπάλληλος και έχετε πάρει μετάθεση στο εξωτερικό, δικαιούστε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στη χώρα όπου ζείτε. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να ζητήσετε το έντυπο S1 (πρώην έντυπο E 106 (βεβαίωση του δικαιώματος σε υγειονομική περίθαλψη για σας και τα συντηρούμενα μέλη της οικογένειάς σας όταν ζείτε εκτός της χώρας στην οποία είστε ασφαλισμένοι) από τον ασφαλιστικό φορέα της χώρας στην οποία προσληφθήκατε και να το υποβάλετε σε φορέα της χώρας όπου εργάζεστε.

Φοιτητές, ερευνητές ή ασκούμενοι στο εξωτερικό

Εάν σκοπεύετε να πάτε σε άλλη χώρα της ΕΕ για σπουδές, ερευνητικό έργο, πρακτική εξάσκηση ή επαγγελματική κατάρτιση, πρέπει να έχετε πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στη χώρα υποδοχής.

  • Αν εργάζεστε στη χώρα υποδοχής, θα πρέπει να εγγραφείτε σε τοπικό φορέα υγειονομικής ασφάλισης της χώρας αυτής.

    Ορισμένοι φοιτητές που κάνουν διδακτορικό μπορεί να θεωρηθούν ως εργαζόμενοι διαμένοντες στη χώρα και να πρέπει να εγγραφούν στο τοπικό σύστημα υγειονομικής ασφάλισης ή να κάνουν ιδιωτική ασφάλιση.

  • Αν δεν εργάζεστε, η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας θα μπορούσε να είναι μια επιλογή, εφόσον τη δικαιούστε.
  • Αν το πανεπιστήμιο ή το ερευνητικό ίδρυμα της χώρας σας σάς στέλνει για ένα χρονικό διάστημα σε πανεπιστήμιο ή ερευνητικό ίδρυμα άλλης χώρας της ΕΕ, θα παραμείνετε στο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας σας καθόλο το διάστημα της απόσπασής σας στο εξωτερικό. Προτού φύγετε, θα πρέπει να ζητήσετε την έκδοση της Ευρωπαϊκής Κάρτας Ασφάλισης Ασθένειας ή το έντυπο S1.

    Ενημερωθείτε από τον ασφαλιστικό σας φορέα ή το αρμόδιο σημείο επαφής στη χώρα σας για το αν καλύπτονται οι δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης στο εξωτερικό καθόλη τη διάρκεια της παραμονής σας!

Εφόσον ο εθνικός σας ασφαλιστικός φορέας καλύπτει την υγειονομική σας περίθαλψη κατά τη παραμονή σας στο εξωτερικό, οι διοικητικές διαδικασίες μπορεί να είναι απλούστερες αν έχετε έγκυρη Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας.

Ωστόσο, ορισμένοι εθνικοί ασφαλιστικοί φορείς καλύπτουν το κόστος υγειονομικής περίθαλψης σε άλλη χώρα μόνον για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Αυτό συμβαίνει συνήθως στην περίπτωση σπουδαστών μεγαλύτερης ηλικίας (άνω των 28 ή 30 ετών) καθώς και εργαζομένων που επιμορφώνονται στο εξωτερικό. Εάν αυτό συμβαίνει στην περίπτωσή σας, τότε θα πρέπει να εγγραφείτε σε δημόσιο ασφαλιστικό φορέα της χώρας υποδοχής σας ή να κάνετε ιδιωτική ασφάλιση.

Παράδειγμα

Ενημερωθείτε σχετικά με τους κανόνες κοινωνικής ασφάλισης που ισχύουν στις διάφορες χώρες

Ο Βιμ, Βέλγος υπήκοος, πήγε για πανεπιστημιακές σπουδές στην Ολλανδία. Πριν φύγει, πήρε μαζί του έγκυρη Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας. Ο Βιμ σχεδίαζε να εργαστεί με μερική απασχόληση παράλληλα με τις σπουδές του. Όσοι όμως εργάζονται στην Ολλανδία είναι υποχρεωμένοι να έχουν βασική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη από τον κρατικό ασφαλιστικό φορέα, η οποία κοστίζει γύρω στα 1.100 ευρώ τον χρόνο. Η υποχρέωση αυτή ισχύει και για όσους διαθέτουν ήδη έγκυρη Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας. Λόγω του κόστους της βασικής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, η επιλογή του Βιμ να εργαστεί ήταν από οικονομική άποψη λιγότερο συμφέρουσα απ' ό,τι περίμενε.

Συνταξιούχοι

Υγειονομική περίθαλψη στη χώρα που ζείτε

Αν λαμβάνετε σύνταξη από τη χώρα στην οποία ζείτε, τόσο εσείς όσο και η οικογένειά σας καλύπτεστε από το σύστημα υγειονομικής ασφάλισης της χώρας αυτής, ανεξαρτήτως του αν λαμβάνετε συντάξεις και από άλλες χώρες.

Παράδειγμα

Μάθετε το υγειονομικό σύστημα της νέας σας χώρας

Ο Νικολά έζησε στη Γαλλία και εργάστηκε εκεί το μεγαλύτερο διάστημα της καριέρας του, εκτός από μερικά χρόνια στην Ιταλία όπου εργάστηκε ως σερβιτόρος όταν ήταν νέος.

Όταν συνταξιοδοτήθηκε, ο Νικολά πήγε να ζήσει στην Ιταλία. Η σύνταξή του θα αποτελείται από 2 μέρη: την ιταλική σύνταξη, που αντιστοιχεί στα χρόνια που εργάστηκε στην Ιταλία, και τη γαλλική σύνταξη που αντιστοιχεί στα χρόνια που δούλεψε στη Γαλλία.

Επειδή ο Νικολά ζει μόνιμα στην Ιταλία ΚΑΙ λαμβάνει σύνταξη γήρατος από τις ιταλικές αρχές, θεωρείται ότι υπάγεται στο ιταλικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Επομένως, δεν υπάγεται πλέον στο γαλλικό σύστημα.

Αν δεν λαμβάνετε σύνταξη ή άλλο εισόδημα από τη χώρα στην οποία ζείτε, δύο είναι τα πιθανά σενάρια:

  • αν λαμβάνετε σύνταξη από άλλη χώρα της ΕΕ, τότε θεωρείται ότι υπάγεστε στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης της χώρας αυτής
  • αν λαμβάνετε σύνταξη από ορισμένες άλλες χώρες της ΕΕ, τότε θεωρείται ότι υπάγεστε στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης της χώρας στην οποίαν ήσασταν ασφαλισμένος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να ζητήσετε βεβαίωση δικαιώματος υγειονομικής περίθαλψης - δηλ. το έντυπο S1 (παλαιότερα γνωστό ως E 121) - από τον ασφαλιστικό φορέα της χώρας στης οποίας το σύστημα υπάγεστε.

Το έγγραφο αυτό θεμελιώνει το δικαίωμά σας σε πλήρη υγειονομική κάλυψη στη χώρα διαμονής σας και θα πρέπει να το υποβάλετε στον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα της χώρας αυτής.

Εσείς και η οικογένειά σας δικαιούστε, καταρχήν, πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη μόνον στη χώρα στην οποία ζείτε. Εντούτοις, ορισμένες χώρες (βλ. παρακάτω κατάλογο) προσφέρουν στους συνταξιούχους που ζουν στο εξωτερικό, αλλά υπάγονται στο δικό τους σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, πλήρη υγειονομική κάλυψη και στο δικό τους έδαφος.

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στη χώρα όπου εργαστήκατε

Εάν η χώρα που καταβάλλει τη σύνταξή σας είναι μία από τις παρακάτω χώρες, εσείς και τα μέλη της οικογένειάς σας έχετε δικαίωμα σε πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη τόσο στη χώρα που καταβάλλει τη σύνταξή σας όσο και στη χώρα στην οποία ζείτε τώρα (εφόσον είναι διαφορετικές):

 

Aυστρία

Γαλλία

Κάτω Χώρες

Βέλγιο

Γερμανία

Πολωνία

Βουλγαρία

Ελλάδα

Σλοβενία

Κύπρος

Ουγγαρία

Ισπανία

Τσεχική Δημοκρατία

Λουξεμβούργο

Σουηδία

Αν είστε ασφαλισμένος σε χώρα που δεν περιλαμβάνεται στον παραπάνω κατάλογο, πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη έχετε μόνο στη χώρα στην οποία ζείτε.

Πρώην διασυνοριακοί εργαζόμενοι

Αν στην τελευταία απασχόλησή σας ήσασταν "διασυνοριακός εργαζόμενος", δηλαδή ζούσατε σε μια χώρα και εργαζόσασταν σε άλλη, ισχύουν για σας τα ακόλουθα:

Συνέχιση θεραπευτικής αγωγής

Μπορείτε να συνεχίσετε να λαμβάνετε τη θεραπευτική αγωγή που είχατε αρχίσει στη χώρα όπου εργαζόσασταν, ακόμα και μετά τη συνταξιοδότησή σας. Αυτό ισχύει και για τα συντηρούμενα από σας μέλη, εφόσον η θεραπευτική αγωγή τους άρχισε σε μία από τις ακόλουθες χώρες:

 

Aυστρία

Γερμανία

Πορτογαλία

Βέλγιο

Ελλάδα

Ρουμανία

Βουλγαρία

Λετονία

Σλοβακία

Κύπρος

Λουξεμβούργο

Σλοβενία

Τσεχική Δημοκρατία

Μάλτα

 

Γαλλία

Πολωνία

 

Από την 1η Mαΐου 2014, το ίδιο θα ισχύει και για την αγωγή που άρχισε σε μια από τις παρακάτω χώρες:

 

Eσθονία

Ιταλία

Κάτω Χώρες

Ουγγαρία

Λιθουανία

Ισπανία

Για να συνεχίσετε να λαμβάνετε μια θεραπευτική αγωγή που είχατε αρχίσει στη χώρα όπου εργαζόσασταν, πρέπει να υποβάλετε στις υγειονομικές αρχές της χώρας αυτής το έντυπο S3.

Κάλυψη στη χώρα που εργαζόσασταν και στη χώρα που ζείτε

Αν εργαστήκατε επί 2 τουλάχιστον χρόνια ως διασυνοριακός εργαζόμενος μέσα στην πενταετία πριν από τη συνταξιοδότησή σας, δικαιούστε υγειονομική περίθαλψη τόσο στη χώρα διαμονής σας όσο και στη χώρα όπου εργαστήκατε.

Το ίδιο ισχύει και για τα συντηρούμενα από σας μέλη, εφόσον η χώρα στην οποία ζείτε τώρα και η χώρα όπου εργαζόσασταν συμπεριλαμβάνονται και οι δύο στην ακόλουθη ομάδα χωρών:

 

Aυστρία

Γερμανία

Ισπανία

Βέλγιο

Λουξεμβούργο

 

Γαλλία

Πορτογαλία

 

Αν θέλετε να έχετε πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα τόσο στη χώρα διαμονής σας όσο και στη χώρα όπου εργαζόσασταν, πρέπει να υποβάλετε στις υγειονομικές αρχές της χώρας αυτής το έντυπο S3.

Τα εθνικά υγειονομικά συστήματα διαφέρουν κατά πολύ μεταξύ τους στην Ευρώπη

Οι χώρες της ΕΕ είναι ελεύθερες να θεσπίζουν τους δικούς τους κανόνες σχετικά με τα δικαιώματα σε παροχές και υπηρεσίες. Αν, για παράδειγμα, υποβάλετε αίτηση για ιατρική φροντίδα στη χώρα όπου ζείτε τώρα, ενδέχεται να μην δικαιούστε τις ίδιες ακριβώς υπηρεσίες που θα είχατε στη χώρα προέλευσής σας και με το ίδιο κόστος.

Για να αποφύγετε τυχόν σοβαρά προβλήματα και παρανοήσεις, ενημερωθείτε για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας υποδοχής ή επικοινωνήστε με το αρμόδιο εθνικό σημείο επαφής.

Παράδειγμα

Μάθετε το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της νέας σας χώρας

Η Σουζάνε εργαζόταν όλη της τη ζωή στη Γερμανία και όταν συνταξιοδοτήθηκε μετακόμισε στην Ισπανία. Όταν αρρώστησε, υπέγραψε σύμβαση για περίθαλψη κατ’ οίκον με ιδιωτική εταιρεία, επειδή στην Ισπανία δεν υπάρχει ασφάλιση του δημοσίου για τέτοιου είδους περίθαλψη.

Ο γερμανικός ασφαλιστικός φορέας κατέβαλε μέρος των εξόδων, αλλά το μερίδιο της Σουζάνε ήταν πολύ υψηλότερο από ό,τι θα ήταν αν είχε μείνει στη Γερμανία. Αυτό συνέβη λόγω των διαφορών που υπάρχουν στα συστήματα παροχών Γερμανίας και Ισπανίας.

Διαφορές όσον αφορά την εκτίμηση του βαθμού αναπηρίας

Αν ζητήσετε σύνταξη ή παροχές λόγω αναπηρίας, κάθε χώρα στην οποία εργαστήκατε μπορεί να απαιτήσει να σας εξετάσει χωριστά. Μια χώρα μπορεί να κρίνει ότι έχετε σοβαρή αναπηρία, ενώ μια άλλη ότι δεν έχετε καθόλου.

Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τις αναπηρικές συντάξεις στην Ευρώπη.

Βοήθεια και Συμβουλές

Βοήθεια και Συμβουλές

Δεν βρήκατε τις πληροφορίες που ζητάτε; Έχετε κάποιο πρόβλημα που θέλετε να επιλύσετε;

Μάθετε για τα δικαιώματα που έχετε ως ευρωπαίος πολίτης

Προβλήματα με δημόσιες αρχές