Υπηρεσίες

Επικαιροποίηση 05/2011

Η ελευθερία εγκατάστασης και η ελευθερία παροχής υπηρεσιών είναι βασικές ευρωπαϊκές αρχές που διέπουν την ενιαία αγορά υπηρεσιών. Οι αρχές αυτές εξασφαλίζουν στους επιχειρηματίες της ΕΕ το δικαίωμα ίδρυσης επιχείρησης σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ ή της προσωρινής παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών σε άλλες χώρες της ΕΕ χωρίς να έχουν απαραίτητα συστήσει εταιρεία εκεί, π.χ. με μετακίνησή τους εντός και εκτός των συνόρων, μέσω του Διαδικτύου, κ.λπ.

Ελευθερία εγκατάστασης (Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ: άρθρο 49 και επόμενα) [842 KB]
Ελευθερία παροχής υπηρεσιών (Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ: άρθρο 56 και επόμενα) [842 KB]
Βασικές αρχές που διέπουν την εσωτερική αγορά υπηρεσιών
Σύσταση νέας επιχείρησης - Ευρωπαϊκή Ένωση

Οδηγία για την παροχή υπηρεσιών

Δεδομένου ότι οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολύπλοκες, χρονοβόρες και νομικά αβέβαιες διοικητικές διαδικασίες κατά την πρόσβαση σε υπηρεσίες ή την παροχή υπηρεσιών σε άλλες χώρες της ΕΕ, η ΕΕ θέσπισε ειδική νομοθεσία, την οδηγία για τις υπηρεσίες, ώστε να δημιουργήσει ένα σαφέστερο και απλούστερο πλαίσιο για τις επιχειρήσεις. Η οδηγία έπρεπε να είχε εφαρμοστεί πλήρως σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ μέχρι το τέλος του 2009.

Οδηγία για την παροχή υπηρεσιών

Με την οδηγία αυτή, η ΕΕ θέσπισε κανόνες για την απλούστευση της διαδικασίας σύστασης επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών και για τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών. Η οδηγία για τις υπηρεσίες προασπίζει, επίσης, τα δικαιώματα των αποδεκτών υπηρεσιών.

Σύσταση επιχείρησης

Σύμφωνα με την οδηγία, κάθε χώρα της ΕΕ όφειλε να απλουστεύσει τις διαδικασίες και διατυπώσεις όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών. Έπρεπε να συστήσει κέντρα ενιαίας εξυπηρέτησης, δηλαδή πύλες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μέσω των οποίων οι επιχειρηματίες θα μπορούν να λαμβάνουν όλες τις πληροφορίες και να διεκπεραιώσουν ηλεκτρονικά όλες τις αναγκαίες διαδικασίες.

Κέντρα ενιαίας εξυπηρέτησης σε κάθε χώρα της ΕΕ

Οι χώρες της ΕΕ όφειλαν, επίσης, να καταργήσουν τους περιττούς ή δυσανάλογα πολύπλοκους μηχανισμούς έκδοσης αδειών, καθώς και τις διακρίσεις λόγω της υπηκοότητας ή του τόπου κατοικίας και να εξαλείψουν τις ιδιαίτερα περιοριστικές απαιτήσεις, όπως την εξέταση των οικονομικών αναγκών (σύμφωνα με την οποία οι επιχειρήσεις πρέπει να εκπονούν μελέτες αγοράς για να αποδεικνύουν στις αρχές ότι υπάρχει ζήτηση για τις υπηρεσίες τους).

Διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών

Η οδηγία για τις υπηρεσίες επιβάλλει την αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών: Οι χώρες της ΕΕ απαγορεύεται να επιβάλλουν διακριτικές, περιττές ή δυσανάλογες εθνικές απαιτήσεις σε αλλοδαπούς παρόχους υπηρεσιών, π.χ. για την απόκτηση άδειας ή τη δημιουργία συγκεκριμένης υποδομής.

Σε ελάχιστες περιπτώσεις, ορισμένες απαιτήσεις μπορεί να επιβάλλονται εφόσον κρίνονται αναγκαίες για έναν από τους παρακάτω λόγους: εθνική πολιτική, δημόσια ασφάλεια, προστασία της δημόσιας υγείας ή προστασία του περιβάλλοντος. Ισχύουν, επίσης, ορισμένες γενικές παρεκκλίσεις από τη ρήτρα της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών που αφορούν, μεταξύ άλλων, την απόσπαση εργαζομένων στο εξωτερικό και την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων.

Για τυχόν διοικητικές απαιτήσεις που εξακολουθούν να ισχύουν, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να ενημερώνονται και να διεκπεραιώνουν σχετικές διατυπώσεις στα κέντρα ενιαίας εξυπηρέτησης.

Δικαιώματα των αποδεκτών υπηρεσιών

Η οδηγία προασπίζει επίσης τα δικαιώματα των αποδεκτών υπηρεσιών: οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες παρόχων εγκατεστημένων σε άλλες χώρες της ΕΕ, χωρίς να χρειάζεται προηγούμενη άδεια και χωρίς διακριτική μεταχείριση λόγω της υπηκοότητας ή του τόπου κατοικίας.

Οι εθνικές αρχές υποχρεούνται να παρέχουν γενικές πληροφορίες και βοήθεια σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών και τα μέσα προστασίας.

Υπηρεσίες που καλύπτονται από την οδηγία

Η οδηγία για τις υπηρεσίες καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες υπηρεσίες:

τα περισσότερα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα (π.χ. νομικοί και φορολογικοί σύμβουλοι, αρχιτέκτονες, μηχανικοί, λογιστές, επόπτες)
κατασκευαστικές υπηρεσίες
βιοτέχνες
υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις (π.χ. συντήρηση γραφείων, παροχή συμβουλών διαχείρισης, διοργάνωση εκδηλώσεων, είσπραξη οφειλών, υπηρεσίες διαφήμισης και πρόσληψης)
διανεμητικό εμπόριο το οποίο περιλαμβάνει τη λιανική και τη χονδρική πώληση εμπορευμάτων και υπηρεσιών
υπηρεσίες στον τομέα του τουρισμού (π.χ. υπηρεσίες των γραφείων ταξιδίων)
υπηρεσίες αναψυχής (π.χ. υπηρεσίες που παρέχουν αθλητικά κέντρα και πάρκα αναψυχής)
υπηρεσίες στον τομέα εγκατάστασης και συντήρησης εξοπλισμού
υπηρεσίες παροχής πληροφοριών (π.χ. δικτυακές πύλες, δραστηριότητες ειδησεογραφικού πρακτορείου, εκδοτικές δραστηριότητες, δραστηριότητες προγραμματισμού υπολογιστών)
υπηρεσίες διαμονής και σίτισης (π.χ. ξενοδοχεία, εστιατόρια, υπηρεσίες τροφοδοσίας)
υπηρεσίες στον τομέα της κατάρτισης και της εκπαίδευσης
υπηρεσίες εκμίσθωσης, μεταξύ άλλων αυτοκινήτων, και υπηρεσίες χρηματοδοτικής μίσθωσης
υπηρεσίες ακινήτων
υπηρεσίες πιστοποίησης και δοκιμών
οικιακές υπηρεσίες (π.χ. υπηρεσίες καθαρισμού, φροντίδας παιδιών ή κηπουρικής).

Η συγκεκριμένη οδηγία δεν εφαρμόζεται στις ακόλουθες υπηρεσίες:

δραστηριότητες που ρυθμίζονται διεξοδικά από την ΕΕ: χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ηλεκτρονικές επικοινωνίες, υπηρεσίες μεταφορών
υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, γραφεία εξεύρεσης προσωρινής εργασίας, ιδιωτικές υπηρεσίες ασφαλείας, οπτικοακουστικές υπηρεσίες, τυχερά παιχνίδια, ορισμένες κοινωνικές υπηρεσίες, υπηρεσίες συμβολαιογράφων, δικηγόρων, δικαστικών επιμελητών (που έχουν διοριστεί με επίσημη κυβερνητική πράξη).

Σε κάθε περίπτωση, οι εθνικές ρυθμίσεις και οι κανονισμοί που αφορούν τις εξαιρούμενες υπηρεσίες πρέπει να συνάδουν με άλλους κανόνες του κοινοτικού δικαίου, ειδικότερα με εκείνους που διέπουν την ελεύθερη εγκατάσταση και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών που εγγυάται η Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ.

Ελέγξτε επίσης τη σχετική νομοθεσία στο: