Ścieżka nawigacji

Podziel się 
	Udostępnij na Facebook
  
	Twitter
  
	Udostępnij na google+
  
	Udostępnij na linkedIn
Ustaw normalny rozmiar czcionki Powiększ rozmiar czcionki o 200%Dodaj do ulubionychWłącz duży kontrast

Polska

Uczciwa konkurencja

Ostatnia aktualizacja 10/2012

Wymogi prawne

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi podstawę prawną działalności Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), Upoważnia Prezesa Urzędu do prowadzenia postępowań antymonopolowych w sprawach praktyk ograniczających konkurencję - nadużywania pozycji dominującej na rynku oraz niedozwolonych porozumień (karteli). Mogą się one zakończyć nakazem zaniechania kwestionowanych działań oraz nałożeniem kary pieniężnej.

Prawo antymonopolowe

  • Zgodnie z postanowieniami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes urzędu wydaje decyzję zakazujące nadużywania pozycji dominującej i zawierania porozumienień ograniczających konkurencję.

Porozumienia

Zakaz porozumień ograniczających konkurencję dotyczy porozumień, których celem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji na rynku właściwym dla danych przedsiębiorców.

Prezes UOKiK analizuje, czy nastąpiło zakłócenie konkurencji w wyniku porozumienia ograniczającego konkurencję.

Zgodnie z postanowieniami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji.

Zakazane są porozumienia polegające w szczególności na:

  • ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów;
  • ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji;
  • podziale rynków zbytu lub zakupu;
  • stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróżnicowane warunki konkurencji;
  • uzależnianiu zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy;
  • ograniczaniu dostępu do rynku lub eliminowaniu z rynku przedsiębiorców nieobjętych porozumieniem;
  • uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności z zakresu prac lub ceny.

Nadużywanie pozycji dominującej

Samo posiadanie pozycji dominującej nie jest zakazane, natomiast niedozwolone jest jej nadużywanie, czyli praktyka przynosząca szkody innym uczestnikom rynku. Z punktu widzenia przepisów prawa konkurencji nie ma przy tym znaczenia, czy przedsiębiorca działał w sposób zamierzony, czy też niezamierzony.

Pozycję dominującą posiada podmiot, który ma możliwość działania w znacznym zakresie niezależnie od swoich konkurentów, partnerów handlowych oraz konsumentów. Dzięki dużej sile rynkowej może on skutecznie oddziaływać na rynek i tym samym ograniczać istniejącą na nim konkurencję. Takie działania nie byłyby możliwe na rynku charakteryzującym się efektywną konkurencją, ponieważ spotkałyby się ze skuteczną reakcją konkurentów i konsumentów.

Ustawa antymonopolowa wprowadziła zasadę domniemania, dzięki której możliwe jest określenie pozycji rynkowej przedsiębiorcy. Zgodnie z zapisami ustawy, dominantem jest podmiot gospodarczy, którego udział w rynku przekracza 40 proc. Termin „domniemanie” oznacza w tym przypadku, że samo przekroczenie progu 40 proc. nie przesądza automatycznie o posiadaniu pozycji dominującej. Każdorazowo przeprowadzana jest analiza ogółu czynników funkcjonowania przedsiębiorcy na rynku.

Najczęściej spotykane praktyki nadużywania pozycji dominującej to:

  • praktyki cenowe, polegające na bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen lub warunków umów (np. cen rażąco niskich, odległych terminów płatności);
  • sztuczne ograniczanie wielkości produkcji lub podaży produktu, ze szkodą dla partnerów handlowych i konsumentów;
  • dyskryminacja, czyli stosowanie w umowach z par-tnerami handlowymi uciążliwych lub niejednolitych postanowień, stwarzających im zróżnicowane warunki konkurencji;
  • stosowanie umów wiązanych, uzależniających zawarcie umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia;
  • ograniczanie rozwoju konkurencji polegające na przeciwdziałaniu kształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji;
  • narzucanie uciążliwych warunków umów przynoszących przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści;
  • podział rynku według kryterium terytorialnego, asortymentowego lub podmiotowego.

Podane tu przykłady tworzą katalog otwarty, gdyż zakaz nadużywania pozycji dominującej może również odnosić się do praktyk niewskazanych w ustawie antymonopolowej.

Ustawa reguluje także zasady koncentracji przedsiębiorstw.

Inne rodzaje nieuczciwej konkurencji

Innym aktem prawnym regulującym problematykę konkurencji jest ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeśli zagraża lub narusza ono interes innego przedsiębiorcy lub klienta.

Czynami nieuczciwej konkurencji są szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczanie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej oraz prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym.

Ustawa reguluje także zasady odpowiedzialności cywilnej w przypadku dokonania czynu nieuczciwej konkurencji.

Pomoc publiczna

Projekty programów przewidujących udzielanie pomocy wymagają uzyskania opinii Prezesa UOKiK, który musi zadecydować, czy dany projekt jest zgodny z zasadami wspólnego rynku, a w razie konieczności, zaproponować niezbędne zmiany.

Prezes UOKiK musi zostać niezwłocznie poinformowany o rozpoczęciu procedury udzielania pomocy, a następnie poinformować Komisję Europejską, która może sprawdzić, czy pomoc publiczna jest zgodna z właściwymi przepisami.

Ochrona konsumentów

Podstawowym zadaniem UOKiK w zakresie wdrażania rządowej polityki ochrony konsumentów jest interweniowanie w przypadku naruszenia interesów publicznych - a mianowicie, wszczynanie postępowań administracyjnych w przypadku naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

Prezes Urzędu wydaje decyzje zakazujące stosowania praktyk, które naruszają prawa słabszych uczestników rynku, a także nakłada kary pieniężne w wysokości do 10% przychodów przedsiębiorcy w roku poprzedzającym wydanie decyzji.

Ważnym narzędziem Prezesa UOKiK jest prawo kontroli wzorców umownych oferowanych konsumentom.

W następstwie kontroli, do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kierowane są liczne wnioski o zakazanie stosowania postanowień umownych. Postanowienia, które zostaną wpisane do Rejestru klauzul niedozwolonych, nie mogą być stosowane w umowach z konsumentami.

Krajowe organy antymonopolowe

Prezes UOKiK jest centralnym organem administracji państwowej. Odpowiada bezpośrednio przed Prezesem Rady Ministrów. Powoływany jest przez premiera spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru.

Do kompetencji Prezesa UOKiK należy kształtowanie polityki antymonopolowej oraz polityki ochrony konsumentów.

Fuzje podlegają ścisłym przepisom prawnym.

Procedury administracyjne

Kontrola Koncentracji

Jedynie koncentracje przedsiębiorstw, które wywołują skutki na polskim rynku, objęte są kontrolą Prezesa UOKiK, którego należy powiadomić w razie zamiaru koncentracji.

Prezes wydaje zgodę koncentracji, jeżeli w jej wyniku konkurencja nie zostanie znacząco ograniczona; w przeciwnym przypadku może zakazać koncentracji.

W przypadku dokonania koncentracji bez zgody Prezesa UOKiK, może on podjąć działania zmierzające do przywrócenia stanu efektywnej konkurencji - na przykład przez nakazanie podziału przedsiębiorcy bądź odsprzedaży części udziałów, a także nałożyć na podmioty biorące w niej udział karę finansową w wysokości do 10 proc. ubiegłorocznego przychodu.

Spory sadowe

W przypadkach innych niż porozumienia ograniczające konkurencję lub nadużywanie pozycji dominującej, przedsiębiorca, który uzna, że jego interesy zostały naruszone przez konkurenta, może dochodzić swych roszczeń przed sądem cywilnym, w oparciu o ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Źródła informacji

Sekcja dotycząca jakości na stronie usług dla przedsiębiorców Krajowej Izby Gospodarczej zawiera informacje na temat wdrażania systemu przeciwdziałania zagrożeniom korupcyjnym.

UOKiK udostępnia informacje na temat interpretowania przepisów prawnych.

Pomoc i porady

Pomoc i porady

Skontaktuj się z pobliską organizacją biznesową

UE prowadzi sieć Enterprise Europe Network zrzeszającą lokalne organizacje biznesowe w większości krajów EuropyEnglish, które mogą być w stanie Ci pomóc.

Wybierz swój kraj oraz miejscowość i wpisz zapytanie poniżej.

Kraj

Austria

Feldkirch

Graz

Innsbruck

Klagenfurt

Linz

Salzburg

Wien

Belgia

Antwerpen

Arlon

Brugge

Brussels

Charleroi

Gent

Hasselt

Leuven

Libramont

Liège

Mons

Namur

Nivelles

Bułgaria

Dobrich

Plovidiv

Ruse

Sandanski

Sofia

Sofia

Stara Zagora

Vratsa

Yambol

Chorwacja

Osijek

Rijeka

Split

Varazdin

Zagreb

Cypr

Nicosia

Czechy

Brno

Liberec

Ostrava

Ostrava

Pardubice

Plzen

Praha

Usti nad Labem

Dania

Aalborg

Copenhagen

Herning

Kolding

Viborg

Estonia

Tallinn

Finlandia

Helsinki

Oulu

Tampere

Turku

Vantaa

Francja

Amiens

Annecy

Aulnat

Besançon

Bordeaux

Bourg en Bresse

Caen

Cayenne

Chalons-en-Champagne

Chambéry

Dijon

Fort-de-France

Grenoble

Lille

Limoges

Lyon

Marseille

Marseille

Marseille

Montpellier

Montpellier

Nancy

Nantes

Orléans

Paris

Pointe-à-Pitre

Poitiers

Privas

Rennes

Rouen

Saint-Denis

Saint-Etienne

Strasbourg

Toulouse

Valence

Grecja

Athens

Heraklion

Ioannina

Kavala

Kozani

Thessaloniki

Tripolis

Volos

Hiszpania

Albacete

Alicante

Badajoz

Barcelona

Bilbao

Bilbao

Ciudad Real

Donostia- San Sebastian

Ferrol

Las Palmas de Gran Canaria

Llanera

Logroño

Madrid

Murcia

Oviedo

Palma

Pamplona

Paterna (Valencia)

Santa Cruz de Tenerife

Santander

Santiago de Compostela

Sevilla

Toledo

Valencia

Valladolid

Vitoria- Gazteiz

Zaragoza

Holandia

Den Haag

Nieuwegein

Irlandia

Dublin

Litwa

Kaunas

Klaipėda

Vilnius

Luksemburg

Luxembourg

Malta

Pieta`

Niemcy

Berlin

Bremen

Bremenhaven

Chemnitz

Dresden

Düsseldorf

Erfurt

Frankfurt/Oder

Freiburg

Hamburg

Hannover

Kaiserslautern

Kiel

Konstanz

Leipzig

Magdeburg

Mannheim

Mülheim an der Ruhr

München

Osnabrück

Potsdam

Reutlingen

Rostock

Saabrücken

Stuttgart

Trier

Ulm

Villingen-Schwenningen

Wiesbaden

Norwegia

Ås

Oslo

Stavanger

Tromsø

Polska

Bialystok

Gdańsk

Kalisz

Katowice

Kielce

Konin

Kraków

Lublin

Lublin

Olsztyn

Opole

Poznań

Rzeszów

Szczawno-Zdrój

Szczecin

Szczecin

Toruń

Warsaw

Warsaw

Wroclaw

Zielona Góra

Łódź

Portugalia

Aveiro

Braga

Coimbra

Évora

Faro

Funchal

Lisboa

Ponta Delgada

Porto

Rumunia

Arad

Bacau

Bucuresti

Cluj-Napoca

Constanta

Craiova

Galati

Iasi

Ramnicu Valcea

Timișoara

Slovenië

Koper

Ljubljana

Maribor

Szwecja

Borlänge

Göteborg

Jönköping

Kramfors

Luleå

Malmö

Örebro

Östersund

Stockholm

Umeå

Västerås

Växjö

Słowacja

Bratislava

Prešov

Węgry

Budapest

Debrecen

Győr

Nyíregyháza

Pécs

Szeged

Székesfehérvár

Zalaegerszeg

Włochy

Abruzzo

Aosta

Apulia

Apulia

Ascoli Piceno

Basilicata

Bologna

Bologna

Cagliari

Calabria

Calabria

Campania

Catania

Catania

Florence

Genova

Gorizia

Milano

Milano

Milano

Molise

Naples

Naples

Palermo

Palermo

Perugia

Pesaro

Pordenone

Ravenna

Rome

Rovereto

Sassari

Sicily

Terni

Torino

Torino

Torino

Trieste

Trieste

Udine

Venezia

Venezia

Venezia

Zjednoczone Królestwo

Belfast

Bristol

Cambridge

Cardiff

Coventry

Inverness

London

Manchester

Newcastle

Yorkshire and Humber

Łotwa

Riga

Wpisz treść wiadomości tutaj

* pole obowiązkowe (musisz wprowadzić dane)