Kompetizzjoni ġusta

Aġġornat 07/2011

Il-kompetizzjoni hi importanti ħafna għat-tkabbir ekonomiku, u hi wieħed mill-għanijiet ċentrali tal-politika tal-UE. Din hi r-raġuni għaliex l-UE stabbilixxiet regoli li jiggarantixxu kompetizzjoni ħielsa u ġusta fis-suq tagħha. Il-Kummissjoni Ewropea (KE) hija responsabbli biex tiżgura li l-kompetizzjoni ma tiġix imfixkla, u għandha s-setgħa li tikkoreġi kwalunkwe mġiba antikompetittiva.

Politika tal-UE dwar il-kompetizzjoni

Antitrust

Ir-regoli dwar l-antitrust jipprojbixxu lill-kumpaniji milli jilħqu ftehim bejniethom li jirrestrinġi l-kompetizzjoni, jew li jabbużaw minn pożizzjoni dominanti fis-suq.

Antitrust

Akkordji

Akkordji bejn żewġ kumpaniji jew aktar li jirrestrinġu l-kompetizzjoni huma pprojbiti (Artikolu 101 tat-Trattat). Pereżempju, kartelli fost il-kompetituri biex jikkontrollaw il-prezzijiet jew jaqsmu s-swieq bejniethom jillimitaw il-kompetizzjoni.

It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE

Ċerti akkordji jkunu ta’ ġid - pereżempju, billi jippromwovu l-progress tekniku jew billi jtejbu d-distribuzzjoni - u b'hekk jistgħu jkunu awtorizzati. Jeżistu wkoll eżenzjonijiet globali għal ċerti kategoriji - bħar-riċerka u l-iżvilupp u t-trasferiment tat-teknoloġija. Dawn l-akkordji għandhom jissodisfaw ċerti kundizzjonijiet biex ikunu kompatibbli mar-regoli tal-UE dwar il-kompetizzjoni.

Kartelli

Abbuż ta’ pożizzjoni dominanti

In-negozji f’pożizzjoni dominanti fi ħdan is-suq ma jistgħux jabbużaw minn din il-pożizzjoni (l-Artikolu 102 tat-Trattat). Eżempju ta’ abbuż huwa meta kumpanija tuża l-iffissar tal-prezzijiet b’mod predatorju biex telimina l-kompetituri mis-suq.

It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE

Il-KE tagħti attenzjoni partikolari għall-ilmenti li jsiru minn negozji iżgħar f’dan il-qasam.

Sabiex jiġu applikati r-regoli tal-kompetizzjoni, il-KE tista' tniedi investigazzjoniji et u timponi pieni. Din tista’ titlob informazzjoni u tagħmel spezzjonijiet għal għarrieda fil-bini tal-kumpanija. Il-kumpaniji li jiksru r-regoli tal-UE dwar l-antitrust jistgħu jeħlu multa jew ikun jeħtiġilhom jibdlu mġibithom.

Inkorporazzjonijiet

Kumpaniji akbar li jippjanaw biex jinkorporaw jeħtiġilhom l-approvazzjoni mill-KE, irrispettivament minn fejn jinsab il-kwartier ġenerali tagħhom: il-kriterju hu l-ammont tan-negozju li huma għandhom fl-UE. Inkorporazzjonijiet bejn negozji żgħar ġeneralment ma jkunux soġġetti għall-proċeduri tal-UE, iżda għal dawn jistgħu japplikaw regoli nazzjonali.

Leġiżlazzjoni għall-kontroll tal-inkorporazzjonijiet
Inkorporazzjoni ma' kumpanija oħra - Unjoni Ewropea Inkorporazzjoni ma' kumpanija oħra - Unjoni Ewropea

Għajnuna mill-Istat

Xi kultant il-pajjiżi tal-UE jużaw ir-riżorsi pubbliċi biex jippromwovu ċerti attivitajiet ekonomiċi jew biex jipproteġu l-industriji nazzjonali. Hemm iċ-ċans li din it-tip ta’ għajnuna mill-gvern tpoġġi ċerti negozji f’pożizzjoni vantaġġjuza fuq il-kompetituri tagħhom, u għaldaqstant ikun hemm distorzjoni fil-kompetizzjoni. Din hija r-raġuni għaliex it-Trattat ġeneralment jipprojbixxi l-għajnuna mill-Istat.

It-Trattat tal-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea

Jeżistu eċċezzjonijiet għall-għajnuna li tkun iġġustifikata minn interess komuni u t-Trattat jelenka dawk iċ-ċirkostanzi li fihom jista’ jkun awtorizzat l-appoġġ pubbliku. Il-Kummissjoni Ewropea hi responsabbli biex tissorvelja dan is-sostenn u biex tibbilanċja l-impatti pożittivi u negattivi fuq il-kompetizzjoni.

Leġiżlazzjoni dwar l-għajnuna mill-istat
Għajnuna u kontroll mill-istat

Il-kumpaniji jistgħu jirrapportaw dik l-għajnuna mill-Istat li fil-fehma tagħhom tkun ingħatat lill-kompetituri b’mod illegali, u dan jistgħu jagħmluh billi jimlew il-formola tal-ilment onlajn.

Formola tal-ilment

Eżenzjonijiet

Matul is-snin, l-UE stabbilixxiet regolamenti għal eżenzjonijiet globali li jindikaw b’mod ċar meta l-appoġġ għandu jitqies iġġustifikat u li jippermettu lill-pajjiżi tal-UE biex jagħtu ċertu tip ta’ appoġġ mingħajr ma jkun hemm bżonn li kull darba jinnotifikaw lill-Kummissjoni minn qabel.

Ir-regoli preżenti issa ġew armonizzati u kkonsolidati f’regolament ta’ eżenzjoni globali ġenerali li jkopri, b’mod partikolari: in-negozji ż-żgħar, l-iżvilupp reġjonali, ir-riċerka, l-innovazzjoni, it-taħriġ, ix-xogħol u l-kapital ta’ riskju, il-protezzjoni tal-ambjent, u l-promozzjoni tal-intraprenditorija.

Regolament ta' eżenzjoni ġenerali sħiħa

Għajnuna mill-Istat għan-negozji ż-żgħar

Ir-regolament tal-eżenzjoni globali ġenerali jagħmilha eħfef għall-gvernijiet biex jgħinu lin-negozji ż-żgħar, billi jissimplifika r-regoli u jgħolli l-limiti li taħthom is-sostennpubbliku ma jiġix ikkunsidrat li jhedded il-kompetizzjoni. Dan jappoġġja wkoll l-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar tal-UE, li jippermetti lill-pajjiżi membri biex jgħinu lin-negozji ż-żgħar fi stadji differenti tal-iżvilupp tagħhom.

Manwal tar-regoli Komunitarji dwar l-għajnuna mill-Istat lill-SMEs [221 KB]
Att dwar in-Negozji ż-Żgħar għall-Ewropa

Riforma fl-għajnuna mill-Istat

Mill-2005, il-pajjiżi tal-UE kienu mħeġġa biex jipprovdu inqas għajnuna imma li tkun immirata aħjar biex jgħinu fil-promozzjoni tal-impjiegi u t-tkabbir, kif ukoll biex jindirizzaw in-nuqqasijiet fis-suq li n-negozji ż-żgħar jiltaqgħu magħhom.

Ir-riforma tal-Għajnuna mill-Istat

Ara wkoll il-leġiżlazzjoni fuq dan is-suġġett fi: