Διαδρομή πλοήγησης

Φορολογία

Επικαιροποίηση 09/2011

Οι φόροι μπορεί να είναι είτε άμεσοι (επιβαρύνουν τον φορολογούμενο) είτε έμμεσοι (εισπράττονται από ενδιάμεσο φορέα, ο οποίος στη συνέχεια τους επιβάλλει σε αυτόν που έπεται στην αλυσίδα παραγωγής ή στον τελικό καταναλωτή).

Άμεση φορολογία

Η χώρες της ΕΕ είναι ελεύθερες να καταρτίζουν τα δικά τους συστήματα άμεσης φορολογίας, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στους στόχους και τις απαιτήσεις της εθνικής πολιτικής τους - υπό τον όρο ότι τηρούν την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίου, καθώς και την αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης.

Στον τομέα της άμεσης φορολογίας έχει θεσπιστεί μόνον ένας μικρός αριθμός νομοθετικών πράξεων, κυρίως λόγω της απαίτησης ομοφωνίας για την έγκριση τέτοιου είδους νομοθεσίας.

Φορολογία επιχειρήσεων

Στον τομέα της φορολογίας των επιχειρήσεων, θεσπίστηκαν τρεις οδηγίες ενώ μία οδηγία είναι υπό συζήτηση:

  •  η οδηγία για τις μητρικές και θυγατρικές εταιρείες, η οποία διασφαλίζει ότι οι διασυνοριακές πληρωμές μερισμάτων εντός του ίδιου ομίλου εταιρειών εγκατεστημένων σε διαφορετικές χώρες της ΕΕ δεν υπόκεινται σε διπλή φορολόγηση
  •  η οδηγία για τις συγχωνεύσεις, η οποία έχει ως στόχο να μετριάσει τις αρνητικές φορολογικές συνέπειες της διασυνοριακής αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων στο εσωτερικό της ΕΕ
  •  η οδηγία για τη φορολόγηση των τόκων και των δικαιωμάτων, η οποία προβλέπει την κατάργηση της διπλής φορολόγησης των τόκων και των δικαιωμάτων που καταβάλλονται μεταξύ συνδεδεμένων εταιρειών εγκατεστημένων σε διαφορετικές χώρες της ΕΕ, απαλλάσσοντας τις εταιρείες αυτές από τη φορολογία στο κράτος της παρακράτησης στην πηγή
  •  Στις 16 Μαρτίου 2011 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας για τη θέσπιση μιας κοινής, ενοποιημένης βάσης για τη φορολογία των επιχειρήσεων στην ΕΕ (CCCTB). Η οδηγία αυτή αποσκοπεί στην άρση των εμποδίων όσον αφορά τη φορολογία, τα οποία δυσχεραίνουν τη λειτουργία της Ενιαίας Αγοράς.

Εκτός από αυτές τις οδηγίες, η σύμβαση διαιτησίας αντιμετωπίζει τα προβλήματα που αφορούν τις τιμές μεταβίβασης αγαθών, υπηρεσιών και άυλων στοιχείων ενεργητικού.

Άλλες πρωτοβουλίες της Επιτροπής

Πρόσφατες πρωτοβουλίες της Επιτροπής αποσκοπούν στην ενίσχυση του συντονισμού των συστημάτων άμεσης φορολογίας των χωρών της ΕΕ, προκειμένου να εξαλειφθούν οι υφιστάμενοι φορολογικοί φραγμοί που παρεμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

Οι βασικές αρχές συντονισμού σε αυτόν τον τομέα είναι οι εξής:

  • εξάλειψη των διακρίσεων και της διπλής φορολόγησης,
  • πρόληψη ακούσιας μη φορολόγησης και κατάχρησης,
  • μείωση του κόστους συμμόρφωσης το οποίο συνεπάγεται η υπαγωγή σε περισσότερα του ενός φορολογικά συστήματα.

Στόχος του συντονισμού των μη εναρμονισμένων συστημάτων άμεσης φορολογίας των χωρών της ΕΕ είναι η διασφάλιση της συμβατότητας αυτών των συστημάτων όχι μόνο με το δίκαιο της Ένωσης, αλλά και μεταξύ τους.

Η Επιτροπή έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες συντονισμού για τους φόρους κατά την έξοδο, τη φορολογική μεταχείριση διασυνοριακών ζημιών των εταιρειών και ομίλων και για τα μέτρα κατά των καταχρήσεων στον τομέα της άμεσης φορολογίας - εντός της ΕΕ και όσον αφορά τρίτες χώρες.

Μια άλλη πρωτοβουλία είναι η σύσταση για διαδικασίες ελάφρυνσης της παρακράτησης φόρου. Η πρωτοβουλία αυτή αφορά τις διαδικασίες που που ισχύουν στις χώρες ΕΕ για τη χορήγηση ελάφρυνσης της παρακράτησης φόρου στην πηγή για τα διασυνοριακά έσοδα από τίτλους. 

Πώς να διεκδικήσετε τα δικαιώματά σας

Οποιοσδήποτε θεωρεί ότι υφίσταται διακριτική φορολογική μεταχείριση που είναι ασύμβατη με το δίκαιο της Ένωσης, μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Εάν η καταγγελία κριθεί βάσιμη, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει τη διαδικασία επί παραβάσει. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή έχει ως αποτέλεσμα μόνον την κατάργηση των στοιχείων της εθνικής νομοθεσίας ή πρακτικής που εισάγουν διακρίσεις.

Οι καταγγελίες, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα οποιασδήποτε ενέργειας της Επιτροπής, δεν διασφαλίζουν τα δικαιώματα των καταγγελλόντων σε εθνικό επίπεδο. Συνεπώς, οι τελευταίοι θα πρέπει να προσφεύγουν στις εθνικές διαδικασίες προκειμένου να αξιώσουν αποκατάσταση.

Έμμεση φορολογία

Σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΕΕ είναι αρμόδια για την εναρμόνιση της έμμεσης φορολογίας, συμπεριλαμβανομένων της φορολογικής βάσης και των φορολογικών συντελεστών, έτσι ώστε να αποφεύγονται τυχόν στρεβλώσεις στην αγορά της ΕΕ.

ΦΠΑ

Η ΕΕ έχει εναρμονίσει το καθεστώς ΦΠΑ. Ωστόσο, οι χώρες της ΕΕ έχουν κάποια περιθώρια ευελιξίας όσον αφορά την καθιέρωση των συντελεστών ΦΠΑ.

Ειδικοί φόροι κατανάλωσης

Η ΕΕ έχει εναρμονίσει τη δομή και έχει θεσπίσει ελάχιστους συντελεστές ειδικών φόρων κατανάλωσης - έμμεσοι φόροι κατανάλωσης ή χρήσης ορισμένων προϊόντων - για το αλκοόλ, τα τσιγάρα και την ενέργεια.

Πόροι

Η ΕΕ έχει δημιουργήσει ειδικές βάσεις φορολογικών δεδομένων, οι οποίες λειτουργούν σε συνδυασμό με τις εθνικές τελωνειακές και φορολογικές υπηρεσίες.

Προγράμματα

Το πρόγραμμα Fiscalis 2013 βοηθά τις φορολογικές διοικήσεις των χωρών της ΕΕ να εφαρμόζουν και να βελτιώνουν τα συστήματα έμμεσης φορολογίας.

Με προϋπολογισμό ύψους 156,9 εκατ. ευρώ για το διάστημα 2008-2013, το πρόγραμμα στοχεύει στην αποτελεσματικότερη λειτουργία των φορολογικών αρχών, μέσω της μεγαλύτερης συνεργασίας, και στη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων για τους φορολογουμένους και τις επιχειρήσεις.

Ελέγξτε επίσης τη σχετική νομοθεσία στο:

Χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια;

Χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια;

Περαιτέρω βοήθεια

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιχειρήσεων (Enterprise Europe Network) παρέχει σε επιχειρήσεις πληροφορίες και συμβουλές σε θέματα φορολογίας.

Το δίκτυο SOLVIT παρέχει βοήθεια στις επιχειρήσεις όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα που οφείλονται στην εσφαλμένη εφαρμογή των κανόνων αγοράς της ΕΕ από τις εθνικές αρχές.