HRM - België

Bijgewerkt 08/2012

Wettelijke eisen

De rechten en plichten van werknemers en werkgevers worden geregeld door de volgende wetsteksten:

De arbeidswet
Wet betreffende de verzoening van werkgelegenheid en kwaliteit van het leven
Wetboek van vennootschappen

Het regionale werkgelegenheidsbeleid en het beheer van werkzoekenden wordt geregeld door de volgende instellingen:

FOREM - Waals Gewest
Actiris - Brussels Hoofdstedelijk Gewest
VDAB - Vlaams gewest
Arbeitsamt - Duitstalige gemeenschap

Arbeidsvoorwaarden

De arbeidstijd is beperkt tot 8 uur per dag en tot: 40 uur per week (38 uur per week op jaarlijkse basis).

De werkweek loopt van maandag tot (uiterlijk) zaterdag. Er wordt niet 's nachts gewerkt (tussen 20 uur en 6 uur). De rust op feestdagen wordt gerespecteerd.

Er bestaan niettemin afwijkingen van de gebruikelijke arbeidsregeling.

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
Arbeidsduur en rusttijd
Feestdagen

De sociale zekerheid dekt de volgende risico's:

werkloosheid, via de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA);
pensioen, via de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP);
ziekte, via het ziekenfonds van de werknemer;
invaliditeit, via het ziekenfonds van de werknemer;
kinderbijslag, via het kinderbijslagfonds van de werkgever;
beroepsziekten (Fonds voor de beroepsziekten);
arbeidsongevallen (Fonds voor Arbeidsongevallen).
Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening
Rijksdienst voor Pensioenen (RVP)
Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering
Fonds voor de beroepsziekten
Fonds voor Arbeidsongevallen

De Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) int en beheert de sociale werkgevers- en werknemersbijdragen.

Rijksdienst voor Sociale Zekerheid

Arbeidscontracten

De arbeidsovereenkomsten verschillen afhankelijk van de arbeidstijd of van het werknemersstatuut. Ze dienen bepaalde elementen te bevatten: het uit te voeren werk, het loon en de gezagverhouding.

Arbeidscontracten

Buitenlanders tewerkstellen

De wet van 5 maart 2002 heeft in België de richtlijn omgezet betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten.

Detachering van werknemers in België

Ondernemers moeten bepaalde minimum sociale regels respecteren, met name inzake non-discriminatie, gelijkheid voor vrouwen en mannen, gezondheid en veiligheid.

Sociale aspecten — België

Administratieve procedures

Verklaring van indienstneming en einde arbeidsovereenkomst

Bij het in dienst nemen van een nieuwe werknemer moet u een DIMONA-aangifte indienen. Dit geldt ook bij uitdiensttreding van een van uw werknemers. De aangifte wordt elektronisch gedaan bij de RSZ.

RSZ
Dimona en het personeelsbestand

Zich identificeren bij de RSZ

Elke werkgever die voor de eerste keer een of verscheidene werknemers in dienst neemt moet zich bij de RSZ identificeren. Er zijn twee mogelijkheden:

de werkgever zorgt voor een tewerkstelling in de nabije toekomst en wil zich als werkgever identificeren bij de RSZ. Hij downloadt de identificatieformulieren en stuurt ze, ingevuld en ondertekend, naar de RSZ;
Identificatieformulieren - Portaalsite van de sociale zekerheid
de werkgever neemt een eerste werknemer in dienst. Voor het begin van de tewerkstelling dient hij een onmiddellijke aangifte van tewerkstelling in (een Dimona-aangifte). De RSZ stuurt per post de nodige identificatieformulieren naar de werkgever, die ze zo vlug mogelijk, ingevuld en ondertekend, terugbezorgt.
Dimona en het personeelsbestand

Identificatienummer

In beide gevallen kent de RSZ een identificatienummer toe. Dit nummer bestaat uit drie delen:

een categoriekengetal van drie cijfers dat duidt op de bijzonderheden die gelden voor de werkgever bij de berekening van de bijdragen;
het eigenlijke identificatienummer dat uit zeven cijfers bestaat;
een controlegetal van twee cijfers waardoor het mogelijk is vast te stellen of het identificatienummer correct is.

Verplichte mededelingen

De werkgever dient een aantal gegevens te melden aan de RSZ. Zoals bijvoorbeeld: verandering van beroepsactiviteit, het vallen onder de bevoegdheid van een ander paritair comité dan aanvankelijk meegedeeld, verandering van kinderbijslagfonds, enzovoort.

Ondernemingsnummer

Sinds 2005 wordt elke werkgever geïdentificeerd bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en krijgt hij een uniek ondernemingsnummer.

Kruispuntbank van Ondernemingen

Volledig kwartaal zonder personeel

Als de werkgever een volledig kwartaal geen personeel in dienst heeft gehad, moet hij dat de RSZ melden, uiterlijk aan het einde van de maand die volgt op dat kwartaal. Hij voldoet aan deze verplichting door voor zijn laatste werknemer een correcte uitdienstmelding uit te voeren via de Dimona-aangifte.

Beëindiging activiteiten

Als de werkgever zijn activiteiten volledig beëindigt of als hij gedurende ten minste twee volledige kwartalen geen personeel meer zal tewerkstellen, moet hij dit schriftelijk aan de RSZ melden. De RSZ schrapt dan het identificatienummer.

Inschrijving bij de sociale zekerheid

Iedere werkgever dient elk kwartaal een aangifte bij de RSZ in te dienen. Hij heeft daarvoor de tijd tot de laatste dag van de eerste maand die volgt op het kwartaal. Deze kwartaalaangifte dient elektronisch te geschieden.

In de praktijk doen veel werkgevers een beroep op gespecialiseerde hulp. Ze zijn aangesloten bij een sociaal secretariaat of richten zich tot een dienstverlener om deze aangiften voor hen uit te voeren of hierbij hulp te bieden.

De doelstelling van de DmfA-kwartaalaangifte is in beginsel tweeledig:

bepalen hoeveel sociale zekerheidsbijdragen de werkgever voor zijn personeel aan de RSZ moet betalen;
de loon- en prestatiegegevens van alle werknemers eenmalig meedelen aan de overheid.
DmfA-kwartaalaangifte

Werknemersbijdragen

Elke werkgever is verantwoordelijk voor het verzamelen en betalen van de bijdragen bestemd voor de sociale zekerheid: de RSZ-bijdragen. Bij iedere loonuitbetaling houdt de werkgever de persoonlijke RSZ-bijdragen in bij zijn werknemers. Bij dit ingehouden aandeel voegt de werkgever het bedrag van zijn eigen bijdragen.

Aangiften, bijdragen en verplichtingen - RSZ

Informatiebronnen

De portaalsite autravail.be verschaft veel informatie over tewerkstellingsmaatregelen (federaal of gewestelijk) en de financiële voordelen ervan.

Tewerkstellingsmaatregelen in België

EURES, de Europese vacatureportal, geeft werkgevers informatie over en hulp bij het selecteren van personeel uit de hele EU. Daarnaast worden werkzoekenden geholpen, en kunnen ondernemers personeel uit alle EU-landen vinden. EURES biedt informatie over grensarbeid en helpt werknemers en werkgevers in grensregio's hun problemen hiermee op te lossen.

Zie ook de wetgeving over dit onderwerp in:

HRM - België