Διαδρομή πλοήγησης

Μεταβίβαση - Ελλάδα

Επικαιροποίηση 03/2011

Νομικές απαιτήσεις

Είδη μεταβίβασης

Η διαδικασία της μεταβίβασης μπορεί να είναι πολύπλοκη (μπορεί να διαρκέσει από πέντε ως δέκα χρόνια) και να περιλαμβάνει την καταβολή σημαντικού φόρου. Ο έγκαιρος και ακριβής σχεδιασμός βοηθά να μειωθούν αυτά τα πρόβλήματα.

Ως είδη μεταβίβασης ορίζονται τα ακόλουθα:

  • Μεταβίβαση που δεν έχει προγραμματισθεί: αιφνίδια αιτία, (θάνατος, ανικανότητα) ή απρόβλεπτη οικονομική καταστροφή;
  • Προγραμματισμένη ολική μεταβίβαση: συνταξιοδότηση του μεταβιβάζοντος, παραχώρηση για αποκατάσταση τέκνων, αλλαγή επαγγέλματος;
  • Προγραμματισμένη μερική μεταβίβαση: με ή χωρίς παραχώρηση της διοίκησης της επιχείρησης.

Ελεύθερη μεταβίβαση

Προβλέπεται για ατομική επιχείρηση (φυσικό πρόσωπο): μπορεί να πραγματοποιηθεί εντός της οικογένειας με διαδοχή, δωρεά, κληρονομιά, παραχώρηση συνολικού μεριδίου, με πράξη εν ζωή (σύμβαση πώλησης) ή σε περίπτωση θανάτου του ιδιοκτήτη, με αποδοχή κληρονομιάς.

Πληρωτέα μεταβίβαση

Πραγματοποιείται με πώληση από τον ιδιοκτήτη προς τη διεύθυνση ή τους εργαζόμενους που δεν ανήκουν στην οικογένεια, καθώς επίσης και μέσω πωλήσεων σε τρίτα πρόσωπα ή σε υφιστάμενες επιχειρήσεις.

Μεταβίβαση επιχειρήσεων: οδηγός βήμα προς βήμα

Η διαδικασία μεταβίβασης διαφέρει ανάλογα με το είδος της εταιρείας:

  • ατομική επιχείρηση (φυσικό πρόσωπο): με πράξη εν ζωή (σύμβαση πώλησης) ή σε περίπτωση θανάτου του ιδιοκτήτη, η επιχείρηση περνάει στους κληρονόμους του;
  • ομόρρυθμη: η εταιρική μερίδα μπορεί να μεταβιβαστεί με πράξη μεταβίβασης εν ζωή αν υπάρχει σχετική διάταξη στο καταστατικό ή συμφωνούν όλοι οι εταίροι;
  • ετερόρρυθμη εταιρεία: η μεταβίβαση της εταιρικής συμμετοχής είναι δυνατή μόνο αν συμφωνούν όλοι οι εταίροι;
  • κεφαλαιουχική εταιρεία: η μεταβίβαση των εταιρικών μεριδίων μιας ΕταιρείαςΠεριορισμένης Ευθύνης   είναι δυνατή, εφόσον δεν ορίζει διαφορετικά το καταστατικό, αλλά είναι πιο πολύπλοκη απ' ό,τι η μεταβίβαση μετοχών μιας Ανώνυμης Εταιρίας.

Η μεταβίβαση των Ανωνύμων Εταιριών γίνεται με μεταβίβαση των μετοχών· το καταστατικό μπορεί να θέτει περιορισμούς μόνο για τις ονομαστικές μετοχές.

Κίνητρα

Όσον αφορά τα κίνητρα μεταβίβασης επιχειρήσεων, εφαρμόζεται η ακόλουθη σχετική νομοθεσία:

Επίσης αντιμετωπίζεται νομοθετικά το θέμα της μεταβίβασης της άδειας λειτουργίας σε νέο φορέα της επιχείρησης, σε περίπτωση που αυτή έχει λήξει, με την προϋπόθεση να μην έχει διακοπεί, από οικονομική τουλάχιστον άποψη, η λειτουργία της μηχανολογικής εγκατάστασης η οποία  μπορεί  να αλλάξει κυριότητα, χωρίς να δημιουργείται πρόσθετη επιβάρυνση στο περιβάλλον.

Φόροι

Οι φόροι για τις μεταβιβάσεις επιχειρήσεων ποικίλλουν. Η πραγματική αξία επιχείρησης που μεταβιβάζεται σε μη συγγενικά πρόσωπα φορολογείται με συντελεστή 20%, ενώ η μεταβίβαση σε συγγενείς α΄ ή β΄ βαθμού φορολογείται με συντελεστή 1,2 ή 2,4% αντίστοιχα.

H κατώτατη πραγματική αξία υπολογίζεται βάσει της Υπουργικής Εγκυκλίου ΠΟΛ 1053/2003.

Η υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση επιχείρησης από γονέα σε τέκνο ή μεταξύ συζύγων, λόγω συνταξιοδότησης, απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος.

Αν η επιχείρηση είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο, η μεταβίβαση σε συγγενικά πρόσωπα φορολογείται με συντελεστή 2,4%, ενώ η μεταβίβαση σε περίπτωση δωρεάς ή γονικής παροχής από γονείς σε τέκνα ή μεταξύ συζύγων φορολογείται με ποσοστό 0,6%· το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 1,2% σε περίπτωση άλλου συγγενούς.

Η ανάληψη μιας υφιστάμενης επιχείρησης αποτελεί εναλλακτική λύση στη σύσταση επιχείρησης.

Διοικητικές διαδικασίες

Διαδικασίες για τη μεταβίβαση επιχειρήσεων

Η διαδικασία μεταβίβασης μετοχών Α.Ε. (πώληση- δωρεά - γονική παροχή) απαιτεί τα παρακάτω:

  • Συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο
  • Θεώρηση από το Προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. - Καταβολή οικείου φόρου
  • Εγγραφή στο Βιβλίο Μετόχων και Μετοχών
  • Επισημείωση τίτλου μετοχών ή έκδοση νέου τίτλου μετοχών

Η διαδικασία μεταβίβασης εν ζωή εταιρικών μεριδίων Ε.Π.Ε. (πώληση - δωρεά - γονική παροχή) απαιτεί τα παρακάτω:

  • Συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο
  • Θεώρηση στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.- Καταβολή οικείου φόρου
  • Τροποποίηση καταστατικού (σε περίπτωση ιδιωτικού συμφωνητικού)
  • Καταχώριση εντός μηνός στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου
  • Δημοσίευση περίληψης στο ΦΕΚ
  • Εγγραφή

Η διαδικασία μεταβίβασης εν ζωή εταιρικών μεριδίων Ο .Ε ./Ε .Ε . (πώληση - δωρεά - γονική παροχή) απαιτεί τα παρακάτω:

  • Ύπαρξη σχετικής καταστατικής πρόβλεψης στο βιβλίο εταίρων ή συμφωνία όλων των εταίρων
  • Σύνταξη ιδιωτικού συμφωνητικού
  • Θεώρηση από αρμόδια Δ.Ο.Υ.- Καταβολή οικείου φόρου
  • Καταχώριση στο Πρωτοδικείο.

Σχετικά έντυπα διατίθενται στον παρακάτω ιστότοπο:

Προγράμματα

Στο πλαίσιο λειτουργίας του Ειδικού Ταμείου ΤΕΜΠΜΕ, υφίσταται το πρόγραμμα ΤΕΜΠΜΕ 5-04 που αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής, οι οποίες λειτουργούν τουλάχιστον 2 έτη πριν το έτος της αίτησης εγγυοδοσίας και επιθυμούν να προβούν σε ενέργεια εξαγοράς, συγχώνευσης ή μεταβίβασης. Η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων αφορά:

  • Την απόκτηση μετοχών και στοιχείων ενεργητικού και παθητικού αναγκαίων για την ομαλή και απρόσκοπτη εκμετάλλευση και λειτουργία των επιχειρήσεων.
  • Την κάλυψη δαπανών των δικαιωμάτων διαδοχής ή άλλων υποχρεώσεων που απορρέουν από την εξαγορά, συγχώνευση ή μεταβίβαση.
  • Επενδύσεις για πάγιες εγκαταστάσεις ή εξοπλισμό ή άϋλα πάγια στοιχεία, που θα υλοποιηθούν το αργότερο εντός 18 μηνών από την ημερομηνία της εξαγοράς, συγχώνευσης ή μεταβίβασης.

Ο ιστότοπος του προγράμματος είναι ο ακόλουθος:

Ελέγξτε επίσης τη σχετική νομοθεσία στο:

Διαβίωση και κυκλοφορία στην Ευρώπη

Χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια;

Χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια;

Enterprise Europe Network - εθνικοί σύνδεσμοι επικοινωνίας

Το δίκτυο Enterprise Europe Network παρέχει στις επιχειρήσεις πληροφορίες και συμβουλές μέσω των τοπικών σημείων επαφής του.

  • Enterprise Europe Network English

Επιλέξτε το πλησιέστερο σημείο επαφής για εξατομικευμένη βοήθεια και συμβουλές: