Διαδρομή πλοήγησης

Κοινωνικοί κανόνες - Κύπρος

Επικαιροποίηση 03/2011

Νομικές απαιτήσεις

Εταιρικοί κανόνες

Απαγόρευση των διακρίσεων, ισότιμη αντιμετώπιση και ισότητα μεταξύ των δύο φύλων

Στην Κυπριακή νομοθεσία, η απαγόρευση πάσης φύσεως διακρίσεων   στην απασχόληση και η ισότητα των δύο φύλων σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους στο χώρο εργασίας διασφαλίζεται με σχετικούς νόμους, τόσο σε επίπεδο απασχόλησης, όσο και σε επίπεδο επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Επιπλέον, η ίση αμοιβή μεταξύ ανδρών και γυναικών διασφαλίζεται μέσω των περί Ίσης Αμοιβής μεταξύ Ανδρών και Γυναικών για την Ίδια Εργασία ή για Εργασία ίσης Αξίας Νόμων του 2002 έως 2009. Βασικός σκοπός του Νόμου είναι η εφαρμογή της αρχής της ισότητας στην αμοιβή για ίδια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας, ανεξάρτητα από το φύλο του εργοδοτουμένου.

Υγεία και ασφάλεια στην εργασία

Ο περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμος του 1996 καθιστά τους εργοδότες υπεύθυνους για την υγεία και την ασφάλεια στο χώρο εργασίας, ενώ περί Προστασίας από Ιονίζουσες Ακτινοβολίες Νόμος του 2002 ρυθμίζει την υποχρέωση του εργοδότη να εξασφαλίζει επαρκή προστασία από την ακτινοβολία.

Τα εργατικά ατυχήματα πρέπει να γνωστοποιούνται γραπτώς στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας από τον εργοδότη. Το ίδιο ισχύει και για τα ατυχήματα τα οποία συμβαίνουν σε τρίτα πρόσωπα εκτός εργασίας, όταν αυτά προκύπτουν από δραστηριοτήτα της εργασίας.

Εργατική νομοθεσία

Δίκαιο των συμβάσεων

Από το 2000, ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να πληροφορεί γραπτώς τον εργοδοτούμενο για τους βασικούς όρους της σύμβασης ή της σχέσης εργασίας του (περί Ενημέρωσης του Εργοδοτουμένου από τον Εργοδότη για τους Όρους που διέπουν τη Σύμβαση ή τη Σχέση Εργασίας Νόμοι του 2000 έως 2007).

Επιπρόσθετα, η σύναψη συλλογικών συμβάσεων ή ατομικού συμβολαίου εργασίας που να περιλαμβάνει τους βασικούς όρους εργοδότησης αποτελεί πρακτική στην Κύπρο και συμβάλλει στη διατήρηση ομαλών εργασιακών σχέσεων εντός της επιχείρησης.

Εργασιακές σχέσεις

Οι μισθοί πληρώνονται συνήθως σε εβδομαδιαία ή μηνιαία βάση όπως προνοείται στον περί Προστασίας των Μισθών Νόμο του 2007.

Ο κατώτατος μισθός καθορίζεται με Διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου (περί Κατωτάτων Μισθών Διάταγμα) και αναπροσαρμόζεται την 1 Απριλίου κάθε έτους. Τα επαγγέλματα που καλύπτει είναι οι γραφείς, οι πωλητές, οι σχολικοί βοηθοί, οι βοηθοί παιδοκόμοι, οι βοηθοί βρεφοκόμοι, οι νοσηλευτικοί βοηθοί, οι φρουροί, οι φροντιστές και καθαριστές.

Ο χρόνος εργασίας, η ημερήσια και εβδομαδιαία ανάπαυση, το διάλειμμα και η ετήσια άδεια καθορίζονται μέσα από τις διατάξεις των περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας Νόμων του 2003 έως 2007. Σημειώνεται ότι ο εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας, με βάση τις συλλογικές συμβάσεις, κυμαίνεται από 38 έως 40 ώρες.

Σε σχέση με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας των οδηγών οχημάτων μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών ισχύουν οι Κανονισμοί (ΕΚ) αρ. 561/2006 και (ΕΟΚ) αριθ. 3821/85 καθώς και οι περί Ελέγχου των Ωρών Οδήγησης και Ανάπαυσης των Οδηγών Ορισμένων Οχημάτων Νόμοι του 2007 έως 2010 και οι περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας των Εκτελούντων Κινητές Δραστηριότητες Οδικών Μεταφορών Νόμοι του 2005 έως 2009.

Γονική άδεια χωρίς απολαβές μέχρι και 13 εβδομάδες δικαιούται να λάβει κάθε γονέας εργοδοτούμενος, άντρας ή γυναίκα, με σκοπό την φροντίδα και ανατροφή του παιδιού (περί Γονικής Άδειας και Άδειας για λόγους Ανωτέρας Βίας Νόμος του 2003 έως 2007).

Προστασία στην εργασία

Κάθε εργοδότης διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι πριν αναλάβουν νυχτερινή εργασία και, στη συνέχεια, κατά τακτά χρονικά διαστήματα, υποβάλλονται δωρεάν στις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις. Εάν αποδειχθεί ότι εργαζόμενοι την νύχτα έχουν ιατρικά προβλήματα που οφείλονται στη νυχτερινή εργασία, μετατίθενται, όποτε είναι δυνατό, σε θέση ημερήσιας εργασίας.

Δικαστικές διαφορές

Το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών είναι αρμόδιο να χειρίζεται διαφορές που προκύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων των εργατικών νόμων.

Πέραν τούτου, οι κοινωνικοί εταίροι υπέγραψαν το 1977 τον Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων ο οποίος καθορίζει λεπτομερείς διαδικασίες τις οποίες οι δύο πλευρές (εργοδότες και συνδικαλιστικές οργανώσεις), μαζί με την αρμόδια μεσολαβητική υπηρεσία (Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων), ακολουθούν για την επίλυση εργατικών διαφορών.

Παρόλο που ο Κώδικας Βιομηχανικών Σχέσεων δεν είναι νομικά δεσμευτικός, τυγχάνει υψηλού επιπέδου σεβασμού από όλους τους κοινωνικούς εταίρους και οι περιπτώσεις που δεν ακολουθούνται οι πρόνοιες του είναι σπάνιες.

Υποχρεωτικοί κοινωνικοί κανόνες συμπληρώνουν τις απαιτήσεις που σχετίζονται με τη διοίκηση προσωπικού.

Οι επιχειρήσεις μπορούν να προχωρήσουν πέρα από τις ελάχιστες νομικές κοινωνικές απαιτήσεις με δική τους πρωτοβουλία.

Διοικητικές διαδικασίες

Απαγόρευση των διακρίσεων, ισότιμη αντιμετώπιση και ισότητα μεταξύ των δύο φύλων

Αρμόδιος εξωδικαστικός φορέας για την εξέταση καταγγελιών για θέματα διάκρισης είναι η Αρχή Ισότητας του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως.

Επιπλέον, η Επιτροπή Ισότητας των Φύλων έχει αρμοδιότητα για παροχή ανεξάρτητης συνδρομής στα θύματα διακρίσεων που αφορούν τις πιο πάνω νομοθεσίες, περιλαμβανομένης της νομικής συμβουλής και εκπροσώπησης ενώπιον Δικαστηρίων ή άλλων αρμόδιων αρχών.

Υγεία και ασφάλεια στην εργασία

Όσον αφορά το εργασιακό περιβάλλον, όλες οι ασθένειες που προκαλούνται σε εργαζόμενο από την έκθεση σε κινδύνους του εργασιακού περιβάλλοντος πρέπει να γνωστοποιούνται γραπτώς στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, από τον εργοδότη ή τον εξετάζοντα γιατρό που διέγνωσε την ασθένεια.

Η έκθεση ή πιθανή έκθεση σε ιονίζουσα ακτινοβολία ή τα περιστατικά ραδιενεργού μόλυνσης πρέπει να αναφέρονται στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Πρέπει επίσης να υποβάλλεται αίτηση άδειας.

Εάν μια επιχείρηση διεξάγει δραστηριότητες σε εργοστάσια υπόκειται στον περί Εργοστασίων Νόμο και απαιτείται συμπλήρωση αίτησης εγγραφής εργοστασίου προς τον Αρχιεπιθεωρητή. Πριν την έκδοση του πιστοποιητικού εγγραφής, το εργοστάσιο επιθεωρείται για να ελεχθεί ότι πληρεί τις ελάχιστες απαιτήσεις στα θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία.

Κοινωνική ασφάλιση

Το Σχέδιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων καλύπτει υποχρεωτικά κάθε πρόσωπο που ασκεί βιοποριστικό επάγγελμα στην Κύπρο, ενώ για συγκεκριμμένα πρόσωπα υπάρχει η δυνατότητα προαιρετικής ασφάλισης. Όλοι όμως πρέπει να εγγράφονται για να τους δοθεί Αριθμός Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Οι ασφαλισμένοι του Σχεδίου κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: σε μισθωτούς, αυτοτελώς εργαζομένους και προαιρετικά ασφαλισμένους και οι εισφορές κάθε κατηγορίας υπολογίζονται ξεχωριστά.

Τα εργατικά ατυχήματα και οι επαγγελματικές ασθένειες που καλύπτονται από τη Νομοθεσία Κοινωνικών Ασφαλίσεων πρέπει να δηλώνονται τόσο από τον εργοδότη, όσο και από τον εργαζόμενο στις κατα τόπον αρμόδιες αρχές. Σε κάθε περίπτωση, για την παροχή των σχετικών επιδομάτων, συντάξεων και αποζημιώσεων, ο εργαζόμενος πρέπει να εξεταστεί από το Ιατρικό Συμβούλιο.

Επίσης, το Σχέδιο παρέχει χρηματικά ωφελήματα για γάμο, μητρότητα, ασθένεια, ανεργία, χηρεία, ανικανότητα, ορφάνια, γήρας, αγνοούμενο σύζυγο, θάνατο, για τα οποία πρέπει να υποβληθεί η αντίστοιχη αίτηση στα Επαρχιακά Γραφεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων ή στα Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη.

Προγράμματα

To Σ χέδιο κατάρτισης νεοεισερχόμενων στην απασχόληση σε θέματα ασφάλειας και υγείας έχει στόχο να βοηθήσει τους νέους που απασχολούνται για πρώτη φορά να αναπτύξουν συνείδηση ασφάλειας. Το σχέδιο αυτό υλοποιείται από το Κέντρο Παραγωγικότητας Κύπρου, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας και την Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού.

Ελέγξτε επίσης τη σχετική νομοθεσία στο:

Διαβίωση και κυκλοφορία στην Ευρώπη

Χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια;

Χρειάζεστε περαιτέρω βοήθεια;

Enterprise Europe Network - εθνικοί σύνδεσμοι επικοινωνίας

Το δίκτυο Enterprise Europe Network παρέχει στις επιχειρήσεις πληροφορίες και συμβουλές μέσω των τοπικών σημείων επαφής του.

  • Enterprise Europe Network English

Επιλέξτε το πλησιέστερο σημείο επαφής για εξατομικευμένη βοήθεια και συμβουλές:

Περαιτέρω βοήθεια

Η Κύπρος είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Προαγωγή της Υγείας στο χώρο της εργασίας (ENWHP). Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας λειτουργεί ως εθνικός φορέας για τις δραστηριότητες του δικτύου.

  • Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Προαγωγή της Υγείας στο χώρο της εργασίας English